<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0100-3143</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Educação e Realidade]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Educ. Real.]]></abbrev-journal-title>
<issn>0100-3143</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Rio Grande do Sul - Faculdade de Educação]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0100-31432024000100254</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/2175-6236136480vs01</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Sonho e Utopia: a escola entre acusações, perigos e liberdades]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Dream and Utopia: the school between accusations, dangers and freedoms]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Favacho]]></surname>
<given-names><![CDATA[André]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Minas Gerais  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Belo Horizonte MG]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<volume>49</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0100-31432024000100254&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0100-31432024000100254&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0100-31432024000100254&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo Jovens profissionais de diversas áreas interessados em educação defendem os sonhos como aquilo que pode transformar a educação. De fato, na sociedade brasileira, a defesa do sonho tem ganhado certa importância, basta conferir o que dizem os especialistas do tema. Fundamentado em referências teóricas diversas sobre utopia e sonho e animado por um documentário, um filme e um movimento de professores/as, este artigo faz duas inferências: a primeira é que dificilmente os sonhos das pessoas poderão ser negados no âmbito da escola, o que a obriga a abrir espaço para eles; a segunda diz respeito ao fato de que os propositores dessa discussão precisam melhorar seus instrumentos analíticos, sob o risco de colocar a escola em perigo.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract Young professionals from different fields, particularly those focused on Education, advocate for the dream as something that can change education itself. In fact, in Brazilian society, advocacy for dreams has gained increased importance, as evidenced by the insights of experts on this subject. Based on theoretical references about Utopia and Dreams and informed by a documentary, a film and a teachers' movement, this article draws two inferences: first, schools can hardly deny people&#8217;s dreams, which forces them to make space for them; The second concerns the fact that the proponents of this discussion need to improve their analytical instruments, otherwise they risk jeopardizing the educational process.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Sonho]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Utopia]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Dream]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Utopia]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ab'SÁBER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tales]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O sonhar restaurado: formas do sonhar em Bion, Winnicott e Freud]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ed. 34]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ab'SÁBER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tales]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O self cultural: sujeito do inconsciente e história]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-name><![CDATA[Peixe-Elétrico Ensaios]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BIESTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gert]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Eichenberg]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rosaura]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Para além da aprendizagem: educação democrática para um futuro humano]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autêntica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CORAZZA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sandra]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O direito à poética na aula: sonhos de tinta]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev. Bras. Educ.]]></source>
<year>2019</year>
<volume>24</volume>
<page-range>01-15</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CORAZZA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sandra]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O Sonho da Docência: fantástico tear]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Pro-Posições]]></source>
<year>2021</year>
<volume>32</volume>
<page-range>01-29</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CRARY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jonathan]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Toledo Jr]]></surname>
<given-names><![CDATA[Joaquim]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[24/7: capitalismo tardio e os fins do sono]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ubu]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DARDOT]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pierre]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LAVAL]]></surname>
<given-names><![CDATA[Christian]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Echalar]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mariana]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Comum: ensaio sobre a revolução do século XXI]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DUARTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pedro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A utopia do pensamento]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[NOVAES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Adauto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Mutações: o novo espírito utópico]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sesc São Paulo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ELIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Norbert]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Cómo Pueden Las Utopías Científicas y Literarias Influir Sobre El Futuro]]></source>
<year>1982</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Nacional de Colombia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vitor S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Política do corpo e política de vida: a tatuagem e o body piercing como expressão corporal de uma ética da dissidência]]></article-title>
<source><![CDATA[etnográfica - Revista do Centro em Rede de Investigação em Antropologia]]></source>
<year>2007</year>
<volume>11</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>291-326</page-range><publisher-loc><![CDATA[Lisboa/PT ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FOUCAULT]]></surname>
<given-names><![CDATA[Michel]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Muchail]]></surname>
<given-names><![CDATA[Salma T.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[.O corpo utópico, as heterotopias: posfácio da Daniel Defert]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[n-1 edições]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GRAVATÁ]]></surname>
<given-names><![CDATA[André]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Volta ao mundo em 13 escolas]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Telefônica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GROS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Frédéric]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A utopia contemporânea dos corpos]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[NOVAES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Adauto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Mutações: o novo espírito utópico]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sesc]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KOPENAWA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Davi]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ALBERT]]></surname>
<given-names><![CDATA[Bruce]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Perrone-Moisés]]></surname>
<given-names><![CDATA[Beatriz]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A queda do céu: palavras de um xamã Yanomami]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LIMULJA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Hanna]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O desejo dos outros: uma etnografia dos sonhos Yanomami]]></source>
<year>2022</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ubu]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MARTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Um]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Direção de Gabriel Martins]]></source>
<year>2021</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Embaúba Filmes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MASSCHELEIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jan]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SIMONS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maarten]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Antunes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cristina]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Em defesa da escola: uma questão pública]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autêntica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NOVAES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Adauto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Mutações: o novo espírito utópico]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sesc São Paulo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rhoden]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cacau]]></given-names>
</name>
</person-group>
<collab>NUNCA me sonharam</collab>
<source><![CDATA[NUNCA me sonharam]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Maria Farinha Filmes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RIBEIRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Renato Janine]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A boa política: ensaios sobre a democracia na era da internet]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RIBEIRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sidarta]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Oráculo da noite: a história e a ciência do sonho]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TELES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edson]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Governamentalidade algorítmica e as subjetivações rarefeitas]]></article-title>
<source><![CDATA[Kriterion: Revista de Filosofia]]></source>
<year>2018</year>
<volume>59</volume>
<numero>140</numero>
<issue>140</issue>
<page-range>429-48</page-range><publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte/MG ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[WOLFF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francis]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[As três utopias da modernidade]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[NOVAES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Adauto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Mutações: o novo espírito utópico]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sesc São Paulo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
