<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0102-7735</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Educação em Questão]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. Educ. Questão]]></abbrev-journal-title>
<issn>0102-7735</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Rio Grande do Norte]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0102-77352024000200115</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.21680/1981-1802.2024v62n72id36449</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[A pós-graduação profissional brasileira: entre o desenvolvimento de uma nova vertente e a distinção da diplomação existente]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Estudios de posgrado profesionales brasileños: entre el desarrollo de una nueva vertiente y la distinción de diplomación existente]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Brazilian professional postgraduate studies: the development of a new form and a distinction from the existing degree]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tavares]]></surname>
<given-names><![CDATA[Philippe Drumond Vilas Boas]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bianchetti]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lucídio]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Valle]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ione Ribeiro]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Santa Catarina  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>04</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>04</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<volume>62</volume>
<numero>72</numero>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0102-77352024000200115&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0102-77352024000200115&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0102-77352024000200115&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo Com a aprovação do doutorado profissional, em 2017, a pós-graduação brasileira passa a ter uma subdivisão consolidada em mais uma esfera, a acadêmica e a profissional. O objetivo deste trabalho, decorrente de pesquisa bibliográfica, é analisar, sob a ótica bourdieusiana, se esta abertura da PG ao campo profissional se configura em uma perspectiva dicotômica, no sentido de privilegiar determinada área do conhecimento dentro do campo acadêmico, em detrimento de outra, incorrendo em uma distinção (Bourdieu, 2007) da diplomação tradicional existente na área acadêmica em contrapartida à aceitação da área profissional. Uma vez que o Estado se desobrigou de financiar esses Programas, seu caráter formativo profissional fica sujeito às diretrizes financeiras dos agentes envolvidos nas propostas de pesquisa. Portanto, faz-se necessário separar os discursos advindos de nichos de resistência em favor do mestrado e doutorado acadêmicos da crítica realizada por meio de investigações embasadas e contextualizadas, para não se incorrer em discursos sem fundamentação.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen Con la aprobación del doctorado profesional en 2017, los estudios de posgrado brasileños tienen ahora una subdivisión consolidada en otra esfera, la académica y la profesional. El objetivo de este trabajo, resultado de una investigación bibliográfica, es analizar, desde una perspectiva bourdieusiana, si esta apertura del PG al campo profesional se configura en una perspectiva dicotómica, en el sentido de privilegiar una determinada área del conocimiento dentro del ámbito académico, en detrimento de otro, incurriendo en una distinción (Bourdieu, 2007) del título tradicional existente en el ámbito académico en contraposición a la aceptación en el ámbito profesional. Una vez que el Estado se ha desobligado a financiar estos programas, su carácter de formación profesional queda sujeto a las directrices financieras de los agentes involucrados en las propuestas de investigación. Por lo tanto, es necesario separar los discursos surgidos de nichos de resistencia a favor de las maestrías y doctorados académicos de las críticas realizadas a través de investigaciones fundamentadas y contextualizadas, para no caer en discursos infundados.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract With the establishment of professional doctoral degrees in 2017, Brazilian graduate studies now have a new subdivision between the academic and the professional. The objective of this paper, based on bibliographical research, is to analyze, from a Bourdieusian perspective, whether this opening of graduate studies to the professional field is configured in a dichotomous perspective, in the sense of privileging a certain area of knowledge within the academic field, to the detriment of another, incurring in a distinction (Bourdieu, 2007) between the traditional graduate degree in the academic field and the acceptance of the professional area. Since the state did not take responsibility for funding professional graduate programs, their character as professional training is subject to the financial guidelines of the agents involved in the research proposals. It is therefore necessary to separate the discourse coming from niches of resistance that favor academic master's and doctorates from criticism made through grounded and contextualized research, so as not to incur in discourse without foundation.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Mestrado e doutorado profissional]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Perspectiva bourdieusiana]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Diploma e distinção]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Eufemismos da profissionalização]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Maestría y doctorado profesional]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Perspectiva bourdieusiana]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Diploma y distinción]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Eufemismos de profesionalización]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Professional master's and doctorate]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Bourdieusian perspective]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Graduation degree and distinction]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Euphemisms of professionalization]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bourdieu]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pierre]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A gênese dos conceitos de habitus e de campo]]></article-title>
<source><![CDATA[O poder simbólico]]></source>
<year>1989</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa; Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DIFEL/Bertrand]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bourdieu]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pierre]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Razões práticas: sobre a teoria da ação]]></source>
<year>2003</year>
<edition>3</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bourdieu]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pierre]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os usos sociais da ciência: por uma sociologia clínica do campo científico]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Unesp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bourdieu]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pierre]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Distinção: crítica social do julgamento]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDUSP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bourdieu]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pierre]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Provação escolar e consagração social]]></article-title>
<source><![CDATA[Dialnet, Uniroja]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Espanha ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL. Ministério da Educação e Cultura. Conselho Federal de Educação</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Parecer nº 977/65]]></article-title>
<source><![CDATA[Documental]]></source>
<year>1965</year>
<numero>44</numero>
<issue>44</issue>
<page-range>67-86</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>CAPES. Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[GeoCapes dados estatísticos]]></article-title>
<source><![CDATA[]]></source>
<year>2022</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>CAPES. Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Seminário para além da academia: a pós-graduação contribuindo para a sociedade]]></article-title>
<source><![CDATA[]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Capes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>CAPES. Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Portaria Normativa nº 17, de 28 de dezembro de 2009. Dispõe sobre o mestrado profissional no âmbito da Fundação Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior]]></article-title>
<source><![CDATA[]]></source>
<year>2009</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>CAPES. Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Portaria nº 60, de 20 de março de 2019. Dispõe sobre o mestrado e doutorado profissionais, no âmbito da Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior]]></article-title>
<source><![CDATA[]]></source>
<year>2019</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>CERVERO, Ronald</collab>
<source><![CDATA[Effective continuing education for professionals]]></source>
<year>1998</year>
<publisher-loc><![CDATA[Londres ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Jossey-Bass Publishers]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>DARDOT, Pierre</collab>
<collab>LAVAL, Christian</collab>
<source><![CDATA[A nova razão do mundo: ensaio sobre a sociedade neoliberal]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>DREIFUSS, René. Armand</collab>
<source><![CDATA[1964: a conquista do Estado]]></source>
<year>1981</year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>FONTES, Virgínia</collab>
<source><![CDATA[O Brasil e o capital-imperialismo &#8211; teoria e história]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora UFRJ/Editora Fiocruz/EPSJV]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>HARVEY, David</collab>
<source><![CDATA[Condição pós-moderna, 2. ed.]]></source>
<year>1993</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Loyola]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>KUENZER, Acácia</collab>
<source><![CDATA[Trabalho e escola: a aprendizagem flexibilizada]]></source>
<year>Não </year>
<month>es</month>
<day>pe</day>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KUENZER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Acácia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MORAES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Célia Marcondes de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Temas e tramas na pós-graduação em educação]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação &amp; Sociedade]]></source>
<year>2005</year>
<volume>93</volume>
<numero>26</numero>
<issue>26</issue>
<page-range>1-15</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>LAVAL, Christian</collab>
<source><![CDATA[A escola não é uma empresa: o neoliberalismo em ataque ao ensino público]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>MARX, Karl</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Para a crítica da economia política. Prefácio]]></article-title>
<source><![CDATA[Obras escolhidas]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Moscovo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições Progresso; Lisboa: Edições &#8220;Avante!&#8221;]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>MARX, Karl</collab>
<source><![CDATA[O capital: crítica da economia política]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MENDES]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Manuel]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SEIXAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ana Maria]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Escola, desigualdades sociais e democracia: as classes sociais e a questão educativa em Pierre Bourdieu]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação, Sociedade &amp; Culturas]]></source>
<year>2003</year>
<volume>19</volume>
<page-range>103-30</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PAULA JÚNIOR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco Vicente de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Profissionalidade, Profissionalização, Profissionalismo e Formação Docente]]></article-title>
<source><![CDATA[Scientia]]></source>
<year>2012</year>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>1-91</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>PEREIRA, João Márcio Mendes</collab>
<source><![CDATA[O Banco Mundial como ator político, intelectual e financeiro]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>REUNIÃO CIENTÍFICA REGIONAL DA ANPEd</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Anais [...]]]></article-title>
<source><![CDATA[]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UfPR]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SEVERINO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antônio José]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O mestrado profissional: mais um equívoco da política nacional de pós-graduação]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista de Educação]]></source>
<year>2006</year>
<numero>21</numero>
<issue>21</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SGUISSARDI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Valdemar]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O Banco Mundial e a educação superior: revisando teses e posições]]></article-title>
<source><![CDATA[Universidade e Sociedade]]></source>
<year>2008</year>
<numero>22</numero>
<issue>22</issue>
<page-range>66-75</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SHIROMA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eneida]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MORAES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Célia Marcondes de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[EVANGELISTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Olinda]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Política educacional]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Lamparina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
