<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0104-7043</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista da FAEEBA: Educação e Contemporaneidade]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Revista da FAEEBA: Educação e Contemporaneidade]]></abbrev-journal-title>
<issn>0104-7043</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade do Estado da Bahia]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0104-70432021000200135</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.21879/faeeba2358-0194.2021.v30.n62.p135-151</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[CONSIDERANDO OS QUILOMBOS EDITORIAIS, É POSSÍVEL FALAR EM &#8220;ILUSTRAÇÃO AFRO-BRASILEIRA&#8221;?]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[CONSIDERING THE EDITORIAL QUILOMBOS, IS IT POSSIBLE TO SPEAK OF &#8220;AFRO-BRAZILIAN ILLUSTRATION&#8221;?]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[CONSIDERANDO LA EDITORIAL QUILOMBOS, ¿SE PUEDE HABLAR DE &#8220;ILUSTRACIÓN AFROBRASILEÑA&#8221;?]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gomes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Josias]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jesus]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rodrigo]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Roraima  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Boa Vista Roraima]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Minas Gerais Faculdade de Educação ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Belo Horizonte Minas Gerais]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>04</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>04</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<volume>30</volume>
<numero>62</numero>
<fpage>135</fpage>
<lpage>151</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0104-70432021000200135&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0104-70432021000200135&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0104-70432021000200135&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[RESUMO Este artigo apresenta excertos de pesquisa em andamento que visa construir uma discussão sobre a ilustração na produção editorial entendida como literatura afro-brasileira (livro). A partir do questionamento de Imaginário, Literatura, Educação e Artes Visuais, principalmente, indagou-se sobre a classificação de ilustrações afro-brasileiras no acervo dos Quilombos Editoriais (RODRIGUES; OLIVEIRA, 2017). Tomou-se como fundamentação teórica inicial, a fim de construir argumentos para interpelar a ilustração e, também, a ação do artista ao fazê-lo, o conceito de identidades (HALL, 2001), entre-lugares e performatividade (BHABHA, 1998), imaginário (CASTORIADIS, 1982), memória (TEDESCO, 2014), arte Afro-brasileira (CONDURU, 2007), acervos como arquivos violados (MELENDI, 2015), análise de imagens compreendendo a técnica, composição, poética e as possibilidades de fruição a partir dos discursos visual, político e do imaginário do artista (BLEIKER, 2015), tendo como objetivo a identificação e verificação das ilustrações nas principais publicações do acervo das editoras selecionadas.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT This article presents excerpts from the ongoing research that aims to build a discussion about illustration in editorial production understood as Afro-Brazilian literature (book). Based on the questioning of Imaginary, Literature, Education and Visual Arts, mainly, we asked about the classification of Afro-Brazilian illustrations in the collection of Editorial Quilombos (RODRIGUES; OLIVEIRA, 2017). We take as an initial theoretical foundation, in order to build arguments to challenge the illustration and, also, the artist's action in doing so, the concept of identities (HALL, 2001), between-places and performativity (BHABHA, 1998), imaginary (CASTORIADIS, 1982), memory (TEDESCO, 2014), Afro-Brazilian Art (CONDURU, 2007), collections as violated files (MELENDI, 2015), image analysis including the technique, composition, poetics and the possibilities of fruition from visual, political and imaginary discourses of the artist (BLEIKER, 2015). With the objective of identifying and verifying the illustrations in the main publications of the collection of the selected publishers.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[RESUMEN Este artículo presenta extractos de la investigación en curso que tiene como objetivo construir una discusión sobre la ilustración en la producción editorial entendida como literatura afrobrasileña (libro). A partir del cuestionamiento de Imaginario, Literatura, Educación y Artes Visuales, principalmente, preguntamos sobre la clasificación de las ilustraciones afrobrasileñas en la colección de Editorial Quilombos (RODRIGUES; OLIVEIRA, 2017). Tomamos como fundamento teórico inicial, para construir argumentos que cuestionen la ilustración y, también, la acción del artista al hacerlo, el concepto de identidades (HALL, 2001), inter-lugares y performatividad (BHABHA, 1998), imaginario. (CASTORIADIS, 1982), memoria (TEDESCO, 2014), Arte afrobrasileño (CONDURU, 2007), colecciones como archivos violados (MELENDI, 2015), análisis de imágenes incluyendo la técnica, composición, poética y las posibilidades de fructificación de la discursos visuales, políticos e imaginarios del artista (BLEIKER, 2015). Con el objetivo de identificar y verificar las ilustraciones en las principales publicaciones de la colección de las editoriales seleccionadas.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[ilustração literária]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Quilombos Editoriais]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[heteroidentificação]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[acervo]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[literary illustration]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Editorial Quilombos]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[heteroidentification]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[collection]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[ilustración literaria]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Editorial Quilombos]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[heteroidentificación]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[colección]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALEIXO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliette Aparecida]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Palavras e imagens que tecem histórias: ilustradores/escritores e a criação literária para a infância]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação, Universidade Federal de Minas Gerais (UFMG)]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALMEIDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tatyane de Andrade]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Leituras do livro infantil ilustrado: a mediação inerente à livros premiados pela FNLIJ na categoria Criança]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação, Universidade Federal de Minas Gerais (UFMG)]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRADE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Danúbia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A mulher negra na telenovela brasileira: entre a invisibilidade e a resitência]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[LAHINI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cláudia Regina]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Cultura e diásporas africanas]]></source>
<year>2009</year>
<page-range>137-52</page-range><publisher-loc><![CDATA[Juiz de Fora, MG ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora UFJF]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ARAÚJO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Débora Cristina de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[As relações étnico-raciais na Literatura Infantil e Juvenil]]></article-title>
<source><![CDATA[Educar em Revista]]></source>
<year>2018</year>
<volume>34</volume>
<numero>69</numero>
<issue>69</issue>
<page-range>61-76</page-range><publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BHABHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Homi K]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Locais da cultura]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[BHABHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Homi K]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O local da cultura]]></source>
<year>1998</year>
<page-range>19-42</page-range><publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ed. UFMG]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BLEIKER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Roland]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Imagem, método, texto: entendendo a política da fotografia]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[CUNHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Guilherme]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[VILELA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Bruno]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Espaços compartilhados da imagem: caderno de reflexões críticas sobre a fotografia]]></source>
<year>2015</year>
<page-range>100-7</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Circuito]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Presidência da República. Casa Civil</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 10.639, de 09 de janeiro de 2003. Altera a Lei no9.394, de 20 de dezembro de 1996, que estabelece as diretrizes e bases da educação nacional, para incluir no currículo oficial da Rede de Ensino a obrigatoriedade da temática &#8220;História e Cultura Afro-Brasileira&#8221;, e dá outras providências]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Presidência da República. Casa Civil</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 11.645, de 10 de março de 2008. Altera a Lei no9.394, de 20 de dezembro de 1996, modificada pela Lei no10.639, de 9 de janeiro de 2003, que estabelece as diretrizes e bases da educação nacional, para incluir no currículo oficial da rede de ensino a obrigatoriedade da temática &#8220;História e Cultura Afro-Brasileira e Indígena&#8221;]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Ministério da Educação (MEC)</collab>
<source><![CDATA[PNBE: acervos]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CASTORIADIS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cornelius]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A instituição imaginária da sociedade]]></source>
<year>1982</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CONDURU]]></surname>
<given-names><![CDATA[Roberto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Arte Afro-Brasileira]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[C/Arte]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DUARTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo de Assis]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Por um conceito de literatura afro-brasileira]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ENNE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ana Lúcia S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[À perplexidade, a complexidade: a relação entre consumo e identidades nas sociedades contemporâneas]]></article-title>
<source><![CDATA[Comunicação, Mídia e Consumo]]></source>
<year>2006</year>
<volume>3</volume>
<numero>7</numero>
<issue>7</issue>
<page-range>11-29</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREITAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daniela Amaral da Silva]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Literatura infantil dos kits de literatura afro-brasileira da PBH: um currículo para ressignificação das relações étnico-raciais]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação, Universidade Federal de Minas Gerais (UFMG)]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GLISSANT]]></surname>
<given-names><![CDATA[Édouard]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Introdução a uma poética da diversidade]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Juiz de Fora, MG ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora UFJF]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HALL]]></surname>
<given-names><![CDATA[Stuart]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A identidade cultural na pós-modernidade]]></source>
<year>2001</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DP&amp;A]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LODY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Raul]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Por uma história da arte afrodescendente]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[FALCAO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Andréa]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Seminário Arte e Etnia Afro-Brasileira (2004: Rio de Janeiro)]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>17-23</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[IPHAN/CNFCP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MELENDI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Angélica]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O arquivo vulnerado ou as Guilherme]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[VILELA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Bruno]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Espaços compartilhados da imagem: caderno de reflexões críticas sobre a fotografia]]></source>
<year>2015</year>
<page-range>69-76</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Circuito]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MUNANGA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Kabenguele]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Arte Afro-Brasileira: o que é afinal]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[AGUILAR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nelson]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Mostra do redescobrimento: arte afro-brasileira. Fundação Bienal de São Paulo]]></source>
<year>2000</year>
<page-range>98-111</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Associação Brasil 500 Anos Artes Visuais]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NOVAIS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos Augusto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Literatura indígena. Verbete. Glossário CEALE/FaE/UFMG]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz Henrique Silva de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Os quilombos editoriais como iniciativas independentes]]></article-title>
<source><![CDATA[Aletria]]></source>
<year>2018</year>
<volume>28</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>155-70</page-range><publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Anória de Jesus]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A tessitura dos personagens negros na Literatura Infantojuvenil brasileira. Literafro, o portal da literatura afro-brasileira]]></source>
<year>2018</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RODRIGUES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fabiane Cristine]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz Henrique Silva de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Quilombos Editoriais]]></source>
<year>2017</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TEDESCO]]></surname>
<given-names><![CDATA[João Carlos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Nas cercanias da memória]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Passo Fundo, RS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ed. Universidade de Passo Fundo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
