<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1809-4309</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Práxis Educativa]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Práxis Educativa]]></abbrev-journal-title>
<issn>1809-4309</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Programa de Pós-Graduação em Educação - Ponta Grossa  ]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1809-43092022000100455</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.5212/praxeduc.v.17.19343.075</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Educação afrocentrada como pedagogia decolonial no contexto educacional brasileiro]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Afrocentered education as decolonial pedagogy in the Brazilian educational context]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Educación afrocentrada como pedagogía decolonial en el contexto educativo brasileño]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurício]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade de São Paulo Programa de Mestrado e Doutorado em Educação da Universidade Nove de Julho Programa de Mestrado e Doutorado em Literatura e Crítica Literária da Pontifícia Universidade Católica de São Paulo (PUC-SP)]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<volume>17</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1809-43092022000100455&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1809-43092022000100455&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1809-43092022000100455&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo Este artigo tem como objetivo abordar o conceito de educação afrocentrada, a partir da teoria da afrocentricidade, divulgada principalmente pelo educador e intelectual afro-americano Molefi Asante, inserindo alguns de seus princípios no contexto da pedagogia decolonial latino-americana, com especial atenção para o contexto educacional brasileiro. O resultado da abordagem aponta para a necessidade de empregar a educação afrocentrada e o currículo afrocentrado como instrumentos para a efetivação de uma autêntica pedagogia decolonial]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract This article aims to address the concept of Afrocentric education, from the theory of Afrocentricity, disseminated mainly by the Afro-American educator and intellectual Molefi Asante, inserting some of its principles in the context of Latin American decolonial pedagogy, with special attention to the Brazilian educational context. The result of the approach points to the need to employ Afro-centered education and the Afro-centered curriculum as instruments for the realization of an authentic decolonial pedagogy.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen Este artículo tiene como objetivo abordar el concepto de educación afrocentrada, a partir de la teoría del afrocentrismo, divulgada principalmente por el educador e intelectual afroamericano Molefi Asante, insertando algunos de sus principios en el contexto de la pedagogía decolonial latinoamericana, con especial atención al contexto educativo brasileño. El resultado del abordaje apunta a la necesidad de emplear la educación afrocentrada y el currículo afrocentrado como instrumentos para la efectivización de una auténtica pedagogía decolonial.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação afrocentrada]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Afrocentricidade]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Molefi Asante]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Pedagogia decolonial]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação brasileira.]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Afro-centered education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Afrocentricity]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Molefi Asante]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Decolonial pedagogy]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Brazilian education.]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Educación afrocentrada]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Afrocentrismo]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Molefi Asante]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Pedagogía decolonial]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Educación brasileña.]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ASANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Kemet, afrocentricity and knowledge]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-loc><![CDATA[New Jersey ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Africa World Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ASANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[The afrocentric idea in education]]></article-title>
<source><![CDATA[The Journal of Negro Education]]></source>
<year>1991</year>
<volume>60</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>170-80</page-range><publisher-loc><![CDATA[Washington ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ASANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Afrocentricity]]></source>
<year>1991</year>
<publisher-loc><![CDATA[New Jersey ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[African World Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ASANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[The afrocentric idea]]></source>
<year>1998</year>
<publisher-loc><![CDATA[Philadelphia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Temple University]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ASANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Afrocentricity]]></article-title>
<source><![CDATA[The Theory of Social Change]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Chicago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[African American Images]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ASANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[An Afrocentric Manifesto]]></article-title>
<source><![CDATA[Toward an African Renaissance]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Cambridge/Malden ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Polity Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ASANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Afrocentricidade: Notas sobre uma posição disciplinar]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[NASCIMENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Afrocentricidade. Uma abordagem epistemológica inovadora]]></source>
<year>2009</year>
<page-range>93-110</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Selo Negro]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ASANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Afrocentricity: The Theory of Social Change]]></source>
<year>2010</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ASANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Facing South to Africa]]></article-title>
<source><![CDATA[Toward an African Critical Orientation]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Maryland ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Lexington Books]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ASANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Revolutionary Pedagogy]]></article-title>
<source><![CDATA[Primer for Teachers of Black Children]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[New York ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universal Write Publications LLC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BERNARDO]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MACIEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. O.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FIGUEIREDO]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. de.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Racismo e educação: (des)caminhos da lei no 10.630/2003]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Educ/Fapesp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRACEY JR.]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. H.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MEIER]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Black ideologies, black utopias: afrocentricity in historical perspective. Contributions in Black Studies]]></article-title>
<source><![CDATA[A Journal of African and African-American Studies]]></source>
<year>1994</year>
<volume>12</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>111-6</page-range><publisher-loc><![CDATA[s. l ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Lei Nº 10.639, de 9 de janeiro de 2003. Altera a Lei no 9.394, de 20 de dezembro de 1996, que estabelece as diretrizes e bases da educação nacional, para incluir no currículo oficial da Rede de Ensino a obrigatoriedade da temática &#8220;História e Cultura Afro-Brasileira&#8221;, e dá outras providências]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União: seção 1, Brasília, DF, n. 8]]></source>
<year>2003</year>
<page-range>1</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Diretrizes Curriculares Nacionais para a Educação das Relações Étnico-Raciais e para o Ensino de História e Cultura Afro-Brasileira e Africana]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC/Seppir]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CAPRINI]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. B. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação e diversidade étnico-racial]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Jundiaí ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paco]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CAVALLEIRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Discriminação racial e pluralismo cultural nas escolas públicas da cidade de São Paulo]]></article-title>
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Secretaria de Educação Continuada, Alfabetização e Diversidade. Educação anti-racista: caminhos abertos pela Lei Federal nº 10.639/03]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>65-104</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Secad, Unesco]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CORNELIUS]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. D.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Afrocentric education and its importance in African American children and youth development and academic excellence]]></article-title>
<source><![CDATA[A compreensive analysis]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[S. l ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CreateSpace Independent Publishing Platform]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[COSTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. R. da.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O pensamento social brasileiro e a questão racial: da ideologia do &#8220;branqueamento&#8221; às &#8220;divisões perigosas&#8221;]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista África e Africanidades]]></source>
<year>2010</year>
<volume>3</volume>
<numero>10</numero>
<issue>10</issue>
<page-range>1-20</page-range><publisher-loc><![CDATA[s. l ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[COSTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. S. da.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Literatura e educação para as relações raciais]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[CARVALHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. P. de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Diferenças e desigualdades na escola]]></source>
<year>2012</year>
<page-range>9-38</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CRUZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Uma abordagem sobre a história de educação dos negros]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[ROMÃO]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da Educação do Negro e outras histórias]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>21-33</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Secretaria da Educação Continuada, Alfabetização e Diversidade - Secad/Unesco]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FANON]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os condenados da Terra]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Juiz de Fora ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UFJF]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FAY]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Afrocentricity]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[GATES JÚNIOR]]></surname>
<given-names><![CDATA[H. L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[APPIAH]]></surname>
<given-names><![CDATA[K. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Encyclopedia of Africa]]></source>
<year>2010</year>
<page-range>66-71</page-range><publisher-loc><![CDATA[Oxford ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Oxford University Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Cartas à Guiné-Bissau]]></article-title>
<source><![CDATA[Registros de uma experiência em processo]]></source>
<year>1977</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Pedagogia da autonomia]]></article-title>
<source><![CDATA[Saberes necessários à prática educativa]]></source>
<year>2009</year>
<edition>39</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GONÇALVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[P. B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Estudos afro-brasileiros: africanidades e cidadania]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[ABRAMOWICZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GOMES]]></surname>
<given-names><![CDATA[N. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação e raça: perspectivas políticas, pedagógicas e estéticas]]></source>
<year>2010</year>
<page-range>37-54</page-range><publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autêntica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GOODSON]]></surname>
<given-names><![CDATA[I.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Currículo]]></article-title>
<source><![CDATA[Teoria e história]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GOODSON]]></surname>
<given-names><![CDATA[I.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Currículo, narrativa e o futuro social]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Educação]]></source>
<year>2007</year>
<volume>12</volume>
<numero>35</numero>
<issue>35</issue>
<page-range>241-51</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HALL]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Da diáspora]]></article-title>
<source><![CDATA[Identidades e mediações culturais]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UFMG]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LIMA]]></surname>
<given-names><![CDATA[D. M. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SOUSA]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. Â. de M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Como os currículos escolares podem contribuir para uma política antirracista nas escolas]]></article-title>
<source><![CDATA[Dialogia]]></source>
<year>2014</year>
<numero>20</numero>
<issue>20</issue>
<page-range>85-98</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LIMA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. N. de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Relações étnico-raciais na escola: o papel das linguagens]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Salvador ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Eduneb]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MAKRINIUS]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[REBEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Eurocentric or afrocentric? A case study on the South African curriculum in Humanities]]></article-title>
<source><![CDATA[Igitur Universiteits bibliotheek]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-name><![CDATA[Universiteit Utrecht]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MALDONADO-TORRES]]></surname>
<given-names><![CDATA[N.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sobre lacolonialidaddel ser: contribuciones al desarrollo de un concepto]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[CASTRO-GÓMEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GROSFOGUEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El giro decolonial: reflexiones para una diversidad epistémica más alládel capitalismo global]]></source>
<year>2007</year>
<page-range>127-67</page-range><publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[SiglodelHombre Editores]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MÉSZÁROS]]></surname>
<given-names><![CDATA[I.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A educação para além do capital]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MIGNOLO]]></surname>
<given-names><![CDATA[W.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Os esplendores e as misérias da &#8220;ciência&#8221;: colonialidade, geopolítica do conhecimento e pluri-versalidade epistêmica]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Conhecimento prudente para uma vida decente. &#8220;Um Discurso sobre as Ciências&#8221; Revisitado]]></source>
<year>2004</year>
<page-range>667-709</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MONTEIRO-FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[The demise of the inhuman]]></article-title>
<source><![CDATA[Afrocentricity, modernism anda postmodernism]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Albany ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[State University of New York]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MOREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. F. B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Estudos de currículo: avanços e desafios no processo de internacionalização]]></article-title>
<source><![CDATA[Cadernos de Pesquisa]]></source>
<year>2009</year>
<volume>39</volume>
<numero>137</numero>
<issue>137</issue>
<page-range>367-81</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MOTA NETO]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Por uma pedagogía decolonial na América Latina: convergências entre a Educação Popular e a Investigação-Ação-Participativa]]></article-title>
<source><![CDATA[Arquivos Analíticos de Políticas Educativas]]></source>
<year>2018</year>
<volume>26</volume>
<numero>84</numero>
<issue>84</issue>
<page-range>1-18</page-range><publisher-loc><![CDATA[s. l ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B38">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MUNANGA]]></surname>
<given-names><![CDATA[K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação Multicultural e desenvolvimento humano no contexto da diversidade brasileira]]></article-title>
<source><![CDATA[Teoria e Prática da Educação]]></source>
<year>2004</year>
<volume>7</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>343-8</page-range><publisher-loc><![CDATA[Maringá ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B39">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MUNANGA]]></surname>
<given-names><![CDATA[K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Fundamentos antropológicos e histórico-jurídicos das políticas de universalização e de diversidade nos sistemas educacionais do mundo contemporâneo]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[SILVÉRIO]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MOEHLECKE]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ações afirmativas nas políticas educacionais. O contexto pós-Durban]]></source>
<year>2009</year>
<page-range>171-93</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Carlos ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EdUFSCar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B40">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NASCIMENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O olhar afrocentrado: introdução a uma abordagem polêmica]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[NASCIMENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Afrocentricidade. Uma abordagem epistemológica inovadora]]></source>
<year>2009</year>
<page-range>181-96</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Selo Negro]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B41">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CANDAU]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. M. F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Pedagogia decolonial e educação antirracista e intercultural no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação em Revista]]></source>
<year>2010</year>
<volume>26</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>15-40</page-range><publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B42">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PRAXEDES]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PRAXEDES]]></surname>
<given-names><![CDATA[V.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educando contra o preconceito e a discriminação racial]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Loyola]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B43">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[QUIJANO]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Colonialidade do poder, eurocentrismo e América Latina]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[LANDER]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A colonialidade do saber: eurocentrismo e ciências sociais. Perspectivas latino-americanas. Buenos Aires, CLACSO, Colección Sur Sur]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>227-78</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B44">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RABAKA]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Teoria Crítica Africana]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[NASCIMENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Afrocentricidade. Uma abordagem epistemológica inovadora]]></source>
<year>2009</year>
<page-range>129-46</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Selo Negro]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B45">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SABATO]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La resistencia]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Planeta Argentina/Seix Barral]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B46">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Renovar a teoria crítica e reinventar a emancipação social]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B47">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MENESES]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Epistemologias do Sul]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B48">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS JÚNIOR]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. N. dos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Afrocentricidade e educação: os princípios gerais para um currículo afrocentrado]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista África e Africanidades]]></source>
<year>2010</year>
<volume>3</volume>
<numero>11</numero>
<issue>11</issue>
<page-range>1-16</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B49">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. J. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[As Exclusões e a Educação]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[TRINDADE]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Multiculturalismo. Mil e uma faces da escola]]></source>
<year>1999</year>
<page-range>139-47</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DP&amp;A]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B50">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. T. da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Documentos de identidade]]></article-title>
<source><![CDATA[Uma introdução às teorias do currículo]]></source>
<year>2001</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autêntica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B51">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. T. da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O currículo como fetiche]]></article-title>
<source><![CDATA[A poética e a política do texto curricular]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autêntica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B52">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TAVARES]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A interdiversidade e interculturalidade: uma proposta de descolonização do saber e de superação da interdisciplinaridade]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira da Academia de Letras]]></source>
<year>2016</year>
<volume>5</volume>
<numero>89</numero>
<issue>89</issue>
<page-range>29-35</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B53">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[WALSH]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La Interculturalidad en la Educación]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lima ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Educación]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B54">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[WALSH]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CANDAU]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Colonialidade e Pedagogia Decolonial: para pensar uma educação outra]]></article-title>
<source><![CDATA[Arquivos Analíticos de Políticas Educativas]]></source>
<year>2018</year>
<volume>26</volume>
<numero>83</numero>
<issue>83</issue>
<page-range>1-13</page-range><publisher-loc><![CDATA[s. l ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B55">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[WIGGAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Afrocentricity and the Black Intellectual Tradition and Education: Carter G. Woodson, W. E. B. Du Bois, and E. Franklin Frazier]]></article-title>
<source><![CDATA[The Journal of Pan African Studies]]></source>
<year>2010</year>
<volume>3</volume>
<numero>9</numero>
<issue>9</issue>
<page-range>128-49</page-range><publisher-loc><![CDATA[s. l ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B56">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[XAVIER]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[DORNELLES]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. P. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O debate parlamentar na tramitação da lei 10.639/2003: interrogando o papel da escola na construção da identidade cultural e étnica no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Eccos]]></source>
<year>2009</year>
<volume>11</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>569-86</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
