<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1983-2117</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Ensaio Pesquisa em Educação em Ciências]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Ens. Pesqui. Educ. Ciênc.]]></abbrev-journal-title>
<issn>1983-2117</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal de Minas Gerais]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1983-21172023000100317</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/1983-21172022240153</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[A PRESENÇA E AS CARACTERÍSTICAS DA ASTRONOMIA NA FORMAÇÃO INICIAL DO PEDAGOGO: UMA ANÁLISE DOS PROJETOS PEDAGÓGICOS DE CURSOS DO BRASIL]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[LA PRESENCIA Y LAS CARACTERÍSTICAS DE LA ASTRONOMÍA EN LA FORMACIÓN INICIAL DEL PEDAGOGO: UN ANÁLISIS DE LOS PROYECTOS PEDAGÓGICOS DE CURSOS EN BRASIL]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[THE PRESENCE AND CHARACTERISTICS OF ASTRONOMY IN THE INITIAL FORMATION OF PEDAGOGUES: AN ANALYSIS OF PEDAGOGICAL PROJECTS OF COURSES IN BRAZIL]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Dias e Dias]]></surname>
<given-names><![CDATA[Thayná Cristina]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sitko]]></surname>
<given-names><![CDATA[Camila Maria]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
<xref ref-type="aff" rid="Aaf"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Langhi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rodolfo]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual Paulista &#8220;Júlio de Mesquita Filho&#8221; Programa de pós-graduação em Educação para Ciência ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Bauru SP]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Tecnológica Federal do Paraná  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Campo Mourão Paraná]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Sul e Sudeste do Pará Programa de Pós-graduação em Educação em Ciência e Matemática ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Marabá PA]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af4">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual Paulista &#8220;Júlio de Mesquita Filho&#8221; Faculdade de Ciências, Departamento de Física ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Bauru SP]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<volume>25</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1983-21172023000100317&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1983-21172023000100317&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1983-21172023000100317&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[RESUMO: A Astronomia ainda é pouco estudada nos cursos de graduação, especialmente no curso de Pedagogia, embora o ensino desse conteúdo seja recomendado desde os anos iniciais do Ensino Fundamental. A fim de compreendermos como se dá essa relação entre a Astronomia e a formação inicial do pedagogo, esta pesquisa visa investigar a presença e as características da Astronomia nos Projetos Pedagógicos de Cursos (PPC) de Pedagogia presentes nas universidades federais das capitais dos 26 estados brasileiros e do Distrito Federal. Os resultados apontam a existência de elementos de Astronomia em apenas seis disciplinas, as quais são analisadas de acordo com critérios específicos da análise de conteúdo categorial de Bardin. Considera-se que essa insuficiência na formação dos pedagogos pode acarretar uma deficiência na formação científica dos alunos do Ensino Fundamental, havendo, portanto, a necessidade de revisão do currículo de Pedagogia, de forma a contemplar uma Educação em Astronomia indicada para o ensino na Educação Básica.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[RESUMEN: La Astronomía aún es poco estudiada en los cursos de graduación, especialmente en el curso de Pedagogía, aunque se recomienda impartir este contenido desde los primeros años de la Enseñanza Primaria. Para comprender la relación entre la Astronomía y la formación inicial del pedagogo, esta investigación tiene como objetivo explorar la presencia y las características de la Astronomía en los Proyectos Pedagógicos de los Cursos de Pedagogía (PPC) presentes en las universidades federales de las capitales de los 26 estados brasileños y del Distrito Federal. Los resultados apuntan hacia la existencia de elementos de Astronomía en solo seis asignaturas, las cuales son analizadas según criterios específicos del análisis de contenido categórico de Bardin. Se considera que esta insuficiencia en la formación de los pedagogos puede conllevar una deficiencia en la formación científica de los alumnos de la Enseñanza Básica. Por lo tanto, surge la necesidad de revisar el currículo de Pedagogía, a fin de contemplar una Educación en Astronomía adecuada para la enseñanza en la Educación Básica.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT: Astronomy is still little studied in undergraduate courses, especially in the Pedagogy course, although teaching this content is recommended from the early years of Elementary School. In order to understand how this relationship between Astronomy and the initial formation of pedagogues takes place, this research aims to investigate the presence and characteristics of Astronomy in the Pedagogical Projects of Pedagogy Courses (PPC) present in the federal universities of the capitals of the 26 Brazilian states and the Federal District. The results point to the existence of Astronomy elements in only six disciplines, which are analyzed according to specific criteria of Bardin&#8217;s categorical content analysis. It is considered that this insufficiency in the training of pedagogues can lead to a deficiency in the scientific training of Elementary School students. Therefore, there is a need to revise the Pedagogy curriculum, in order to contemplate an Education in Astronomy indicated for teaching in Basic Education.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação em Astronomia]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Projeto Pedagógico de Curso (PPC)]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Formação inicial em Pedagogia]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Educación en Astronomía]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Proyecto Pedagógico de Curso (PPC)]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Formación inicial en Pedagogía]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Education in Astronomy]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Course Pedagogical Project (PPC)]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Initial formation in Pedagogy]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Amaral]]></surname>
<given-names><![CDATA[I. A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Tendências atuais das pesquisas no ensino de Ciências]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Rosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. I. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Formar - encontros e trajetórias com professores de Ciências]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>31-40</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Escrituras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bardin]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Análise de conteúdo]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições 70]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Batista]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Um estudo sobre o ensino de Astronomia na formação inicial de professores dos anos iniciais]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[PR, Brasil ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Programa de Pós-graduação em Educação para Ciência e Matemática, Universidade Estadual de Maringá]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Brasil</collab>
<source><![CDATA[Base Nacional Comum Curricular]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília: Brasil ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Flôr]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. C. C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Trópia]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Um olhar para o discurso da Base Nacional Comum Curricular em funcionamento na área de ciências da natureza]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Horizontes]]></source>
<year>2018</year>
<volume>36</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>144-57</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Franco]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. G.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Munford]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Reflexões sobre a Base Nacional Comum Curricular: um olhar da área de Ciências da Natureza]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Horizontes]]></source>
<year>2018</year>
<volume>36</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>158-71</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gatti]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Nunes]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. M. R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Formação de professores para o ensino fundamental: estudo de currículos das licenciaturas em pedagogia, língua portuguesa, matemática e ciências biológicas]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Carlos Chagas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Goodson]]></surname>
<given-names><![CDATA[I]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A construção social do currículo]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Educar Currículo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lakatos]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Marconi]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Fundamentos de Metodologia Científica]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Atlas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Langhi]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação em Astronomia: da revisão bibliográfica sobre concepções alternativas à necessidade de uma ação nacional]]></article-title>
<source><![CDATA[Caderno Brasileiro de Ensino de Física]]></source>
<year>2011</year>
<volume>28</volume>
<numero>02</numero>
<issue>02</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Langhi]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Nardi]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ensino da Astronomia no Brasil: educação formal, informal, não-formal e divulgação científica]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Ensino de Física]]></source>
<year>2009</year>
<volume>31</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Langhi]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Nardi]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação em Astronomia: repensando a formação de professores]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Escrituras Editora]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Langhi]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Nardi]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Justificativas para o ensino de Astronomia: o que dizem os pesquisadores brasileiros?]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Pesquisa em Educação em Ciências]]></source>
<year>2015</year>
<volume>14</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>041-59</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Langhi]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Astronomia na Educação Infantil e nos anos iniciais do Ensino Fundamental: relatos de professores]]></source>
<year>2018</year>
<edition>1. ed.</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Livraria da Física]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Leite]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Bretones]]></surname>
<given-names><![CDATA[P. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Langhi]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Bisch]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Astronomia na educação básica: O ensino de astronomia no Brasil colonial, os programas do Colégio Pedro II, os Parâmetros Curriculares Nacionais e a formação de professores]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Matsuura]]></surname>
<given-names><![CDATA[O. T.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da Astronomia no Brasil]]></source>
<year>2013</year>
<volume>15</volume>
<page-range>542-85</page-range><publisher-loc><![CDATA[Recife ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cepe]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Leite]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Huaman]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. P. M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Importância e justificativas para o ensino de Astronomia na Educação Básica: Um olhar para as pesquisas]]></source>
<year>2021</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="">
<source><![CDATA[Actas electrónicas del XICongreso Internacional en Investigación en Didáctica de las Ciências, Lisboa, Portugal, 6]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lima]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. M. M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Formação do professor polivalente e os saberes docentes: um estudo a partir de escolas públicas]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo, SP, Brasil ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação, Universidade de São Paulo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lopes]]></surname>
<given-names><![CDATA[I. P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O pedagogo e a astronomia básica: Relatos de professoras]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Evento Pedagógico]]></source>
<year>2018</year>
<volume>9</volume>
<numero>03</numero>
<issue>03</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Marandino]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Análise sociológica da didática museal: os sujeitos pedagógicos e a dinâmica de constituição do discurso expositivo]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Educação e Pesquisa]]></source>
<year>2015</year>
<volume>4</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>695-172</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Moraes]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. S. V.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lima]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. A. de.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Carvalho]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. M. P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Em defesa da atividade de professores e crianças: reflexões sobre a iniciação às ciências na educação infantil]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Perspectiva]]></source>
<year>2021</year>
<volume>39</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>01-19</page-range><publisher-loc><![CDATA[Florianópolis ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sacristán]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O currículo: Os conteúdos do ensino ou uma análise prática?]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Sacristán]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Compreender e transformar o ensino]]></source>
<year>1998</year>
<page-range>120-42</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Artmed]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sacristán]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O currículo: uma reflexão sobre a prática]]></source>
<year>2000</year>
<edition>3.ed.</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Artmed]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sacristán]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O que significa o currículo?]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Sacristán]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Saberes e incertezas sobre o currículo]]></source>
<year>2013</year>
<page-range>16-35</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Penso]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tarlau]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Moeller]]></surname>
<given-names><![CDATA[K]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O consenso por filantropia: Como uma fundação privada estabeleceu a BNCC no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Currículo sem Fronteiras]]></source>
<year>2020</year>
<volume>20</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>553-603</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Universidade Federal da Bahia</collab>
<source><![CDATA[Projetos pedagógicos dos cursos de licenciatura em pedagogia da faculdade de educação da UFBA]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bahia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Colegiado de Pedagogia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Universidade Federal de Goiás</collab>
<source><![CDATA[Projeto pedagógico curso de pedagogia]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Goiânia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Universidade Federal do Pará</collab>
<source><![CDATA[Projeto pedagógico do curso de pedagogia]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belém ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Universidade Federal do Rio Grande do Norte</collab>
<source><![CDATA[Projeto político pedagógico e curricular do curso de pedagogia presencial]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Natal ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro de Educação]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Universidade Federal do Rio Grande do Sul</collab>
<source><![CDATA[Projeto pedagógico de curso licenciatura em pedagogia]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Universidade Federal do Tocantins</collab>
<source><![CDATA[Projeto político-pedagógico do curso de pedagogia do campus de Palmas]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Palmas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Colegiado do curso de Pedagogia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Veiga]]></surname>
<given-names><![CDATA[I. P. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ensino fundamental: Gestão democrática, projeto político-pedagógico e currículo em busca da qualidade]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Veiga]]></surname>
<given-names><![CDATA[I. P. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ensino Fundamental: da LDB à BNCC]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
