<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1983-9278</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Eccos Revista Científica]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Eccos Rev. Cient.]]></abbrev-journal-title>
<issn>1983-9278</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Nove de Julho - UNINOVE]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1983-92782023000400201</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.5585/eccos.n67.25514</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[AVANÇOS E RETROCESSOS NAS RECENTES REFORMAS DO ENSINO MÉDIO: QUE RUMO TOMARÁ A ÚLTIMA ETAPA DA EDUCAÇÃO BÁSICA?]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[ADVANCES AND SETBACKS IN RECENT HIGH SCHOOL REFORM: WHAT COURSE WILL THE LAST STAGE OF BASIC EDUCATION TAKE?]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[AVANCES Y RETROCESOS EN LAS RECIENTES REFORMAS DE LA ENSEÑANZA MEDIA: ¿QUÉ RUMBO TOMARÁ LA ÚLTIMA ETAPA DE LA EDUCACIÓN BÁSICA?]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Monica Ribeiro da]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Paraná  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Curitiba Paraná]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<numero>67</numero>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1983-92782023000400201&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1983-92782023000400201&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1983-92782023000400201&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo Neste texto trazemos uma síntese histórica das inciativas de políticas educacionais que envolveram o ensino médio brasileiro, com ênfase para as que implicaram em algum grau de reformulação curricular. O período delimitado para análise compreende desde a aprovação da Lei de Diretrizes e Bases da Educação de 1996 até o presente momento. É conferida ênfase à atual reforma, que passou a ser conhecida como Novo Ensino Médio. São analisados documentos normativos dos poderes legislativo e executivo, que compõem um conjunto de políticas curriculares nem sempre convergentes entre si, além de programas ou ações do poder executivo federal. Para efeitos de interpretação do material coligido e analisado é considerado o contexto de expansão do acesso à etapa final da educação básica. Dentre as conclusões são destacadas evidências de um período de intensas disputas em torno dos sentidos, finalidades e modo de organização do ensino médio no Brasil.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract This text, brings a historical overview of the educational policy initiatives involving Brazilian high school education, emphasizing those that led to curriculum reformulation. The period chosen for the analysis spans from the approval of the 1996 Law of Directives and Bases of National Education (LDBE) to the present day. Emphasis is placed on the current reform, currently known as the New High School. The study analyzes normative documents of the legislative and executive branches, forming a set of curricular policies that do not always align, along with programs or actions of the federal executive branch. To interpret the material collected and analyzed, the context of expanding access to the final stage of basic education was considered. The conclusions highlight evidence of an intense period of disputes over the meanings, purposes, and organization of high school in Brazil.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen En este texto, presentamos una síntesis histórica de las iniciativas de políticas educativas que abarcaron la enseñanza media brasileña, enfatizando las que implicaron algún grado de reformulación curricular. El período delimitado para análisis comprende desde la aprobación de la Ley de Directrices y Bases de la Educación de 1996 hasta el presente momento. Se hace especial hincapié en la reforma actual, a la que se conoce como Nueva Enseñanza Media. Se analizan documentos normativos de los poderes legislativo y ejecutivo que componen un conjunto de políticas curriculares que no siempre convergen entre sí, además de programas o acciones del poder ejecutivo federal. A efectos de interpretación del material reunido y analizado se considera el contexto de expansión del acceso a la etapa final de la educación básica. Entre las conclusiones, se ponen de relieve evidencias de un período de intensas disputas en torno a los sentidos, finalidades y modo de organización de la enseñanza media en Brasil.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[ensino médio]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[novo ensino médio]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[políticas educacionais]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[políticas curriculares]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[reformas educacionais.]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[high school]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[new high school]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[educational policies]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[curricular policies]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[educational reforms.]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[enseñanza media]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[nueva enseñanza media]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[políticas educativas]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[políticas curriculares]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[reformas educativas.]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ADORNO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Theodor W.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Maar.]]></surname>
<given-names><![CDATA[de Wolfgang Leo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação e emancipação]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ADORNO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Theodor W.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Teoria da semicultura]]></article-title>
<source><![CDATA[In: Educação &amp; Sociedade]]></source>
<year>1996</year>
<volume>XVII</volume>
<numero>56</numero>
<issue>56</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>ANPEd</collab>
<source><![CDATA[Relatório Final. Ensino Médio: o que as pesquisas têm a dizer]]></source>
<year>2023</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Lei de Diretrizes e Bases da Educação Nacional]]></article-title>
<source><![CDATA[Lei 9394/96 de 20 de dezembro de]]></source>
<year>1996</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Conselho Nacional de Educação. Câmara da Educação Básica]]></article-title>
<source><![CDATA[Parecer nº 15/98. Diretrizes Curriculares Nacionais para o Ensino Médio]]></source>
<year>1998</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CNE/CEB]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Conselho Nacional de Educação. Câmara da Educação Básica]]></article-title>
<source><![CDATA[Resolução nº 3, de 26 de junho de 1998. Institui as Diretrizes Curriculares Nacionais Para o Ensino Médio]]></source>
<year>1998</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CNE/CEB]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ministério da Educação]]></article-title>
<source><![CDATA[Parâmetros Curriculares Nacionais para o Ensino Médio]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC/SEMTEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ministério da Educação. Secretaria de Educação Básica]]></article-title>
<source><![CDATA[Orientações curriculares para o ensino médio]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministério da Educação, Secretaria de Educação Básica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Conselho Nacional de Educação. Câmara da Educação Básica]]></article-title>
<source><![CDATA[Parecer nº 05/2011. Diretrizes Curriculares Nacionais para o Ensino Médio]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CNE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Conselho Nacional de Educação. Câmara da Educação Básica]]></article-title>
<source><![CDATA[Resolução nº 02/12. Diretrizes Curriculares Nacionais para o Ensino Médio]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CNE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Medida Provisória MPV 746/2016]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Congresso Nacional. Lei 13.415/17]]></article-title>
<source><![CDATA[Altera as Leis 9.394/96 que estabelece as diretrizes e bases da educação nacional e 11.494/07 que regulamenta o FUNDEB e dá outras providências]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ministério da Educação. Secretaria de Educação Básica]]></article-title>
<source><![CDATA[Base Nacional Comum Curricular. Ensino Médio]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Conselho Nacional de Educação. Câmara da Educação Básica]]></article-title>
<source><![CDATA[Resolução nº 03/18. Atualiza as Diretrizes Curriculares Nacionais para o Ensino Médio]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CNE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BUENO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alana Lemos.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A reforma do ensino médio: do Projeto de Lei nº 6.840/2013 à Lei nº 13.415/]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Trabalho Necessário]]></source>
<year>2017</year>
<volume>21</volume>
<numero>44</numero>
<issue>44</issue>
<page-range>01-5</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CÁSSIO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fernando.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Falsos consensos e a luta pela revogação da reforma do ensino médio]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Formação em Movimento]]></source>
<year>2023</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CRUZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lauro]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Monica R. da.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[VERSÕES DE UMA BASE: disputas, continuidade e rupturas na produção da BNCC do Ensino Médio]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Espaço do Currículo, [S. l.]]]></source>
<year>2023</year>
<volume>16</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>1-14</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DELORS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jacques. Educação.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Um tesouro a descobrir]]></article-title>
<source><![CDATA[Relatório para a UNESCO da Comissão Internacional sobre educação para o século XXI]]></source>
<year>2000</year>
<edition>4ª</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MACEDO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Elizabeth.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Currículo e competência]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[LOPES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alice Casimiro]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MACEDO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Elizabeth.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Disciplinas e Integração curricular]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DP&amp;A]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>MNDEM - Movimento Nacional em Defesa do Ensino Médio/Rede Nacional EMPesquisa</collab>
<source><![CDATA[Carta ao GT transição - educação]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RAMOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marise Nogueira.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A educação profissional pela pedagogia das competências: para além dos documentos oficiais]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação &amp; Sociedade]]></source>
<year>2002</year>
<volume>23</volume>
<numero>80</numero>
<issue>80</issue>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Monica Ribeiro.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Tecnologia, trabalho e formação na reforma curricular do ensino médio]]></article-title>
<source><![CDATA[Cad. Pesqui]]></source>
<year>2009</year>
<volume>39</volume>
<numero>137</numero>
<issue>137</issue>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Monica R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[KRAWCZYK]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nora R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CALÇADA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Guilherme.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Juventudes, novo ensino médio e itinerários formativos: o que propõem os currículos das redes estaduais]]></article-title>
<source><![CDATA[Educ. Pesqui]]></source>
<year>2023</year>
<volume>49</volume>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
