<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2176-6681</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Brasileira de Estudos Pedagógicos]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[R. Bras. Est. Pedag.]]></abbrev-journal-title>
<issn>2176-6681</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Instituto Nacional de Estudos e Pesquisas Educacionais Anísio Teixeira]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2176-66812023000100203</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.24109/2176-6681.rbep.104i.5273</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[A Base Nacional de Formação Docente e o curso de Pedagogia: cenários e perspectivas da formação inicial de pedagogos no Brasil]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The National Teacher Training Base and the Pedagogy course: scenarios and perspectives of the initial training of pedagogues in Brazil]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[La Base Nacional de Formación Docente y el curso de Pedagogía: escenarios y perspectivas de la formación inicial de pedagogos en Brasil]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Cristina Mesquita da]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
<xref ref-type="aff" rid="Aaf"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Guilherme]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alexandre Anselmo]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
<xref ref-type="aff" rid="Aaf"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Brito]]></surname>
<given-names><![CDATA[Renato de Oliveira]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
<xref ref-type="aff" rid="Aaf"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Católica de Brasília (UCB).  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Brasília Distrito Federal]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Católica de Brasília (UCB)  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Brasília Distrito Federal]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Pontifícia Universidade Católica do Rio Grande do Sul  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Porto Alegre Rio Grande do Sul]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af4">
<institution><![CDATA[,Durham University  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Durham Inglaterra]]></addr-line>
<country>United Kingdom</country>
</aff>
<aff id="Af5">
<institution><![CDATA[,Universidade Católica de Brasília (UCB).  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Brasília Distrito Federal]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af6">
<institution><![CDATA[,Universidade Católica de Brasília (UCB)  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Brasília Distrito Federal]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<volume>104</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2176-66812023000100203&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2176-66812023000100203&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2176-66812023000100203&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo: Este trabalho propõe reflexões acerca da atual legislação instituinte da Base Nacional de Formação Docente - BNC-Formação e suas implicações para a Pedagogia no Brasil. Verificam-se dispositivos que convergem para novos modelos organizativos desse que é o mais numeroso curso voltado à formação docente no País, tanto em termos de ofertas quanto de matrículas. Delineia-se um breve histórico sobre a oferta da Pedagogia no Brasil até a evolução para o modelo vigente e atual cenário. São analisados trabalhos de autores que debatem sobre a relevância da formação em Pedagogia e suas contribuições para a melhoria do cenário da educação nacional, com a intenção de, com base em ponderações, destacar teorias críticas e percepções quanto ao papel do pedagogo. Por fim, o texto encaminha-se para alternativas, dentro do contexto normativo, para que a Pedagogia se firme como uma formação relevante e indispensável para a educação nacional.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract: This work proposes reflections about the current legislation that instituted the National Teacher Qualification Basis and its implications for Pedagogy in Brazil. There are devices that converge to new organizational models of this course, which is the most numerous aimed at teacher training in the country, both in terms of offers and enrollments. A brief history of the offer of Pedagogy in Brazil is outlined, until the evolution to the current model and current scenario. Works by authors who discuss the relevance of training in Pedagogy and its contributions to the improvement of the national educational scenario, with the intention of, based on considerations, highlighting critical theories and their relationship regarding the role of the pedagogue. Finally, the text sets out to alternatives, within the normative context, for the Pedagogy to be established as a relevant and indispensable training for national education.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen: Esta investigación propone reflexiones sobre la legislación vigente que instituye la Base Nacional de Formación Docente - BNC-Formación y sus implicaciones para la Pedagogía en Brasil. Hay dispositivos que convergen a nuevos modelos organizativos de este, que es el curso dirigido a la formación docente más numeroso del país, tanto en oferta como en matrícula. Se esboza una breve historia de la oferta de Pedagogía en Brasil, hasta la evolución al modelo actual y escenario actual. Se discuten autores que debaten sobre la relevancia de la educación en la Pedagogía y sus aportes al mejoramiento del escenario educativo nacional, con la intención de, a partir de las consideraciones, resaltar las teorías críticas y su relación sobre el rol del pedagogo en la sociedad. Por fin, el texto sigue en dirección a alternativas para que la Pedagogía se firme, en el escenario normativo, y se establezca como una formación relevante e indispensable para la educación nacional.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[formação docente]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[BNC-Formação]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Pedagogia]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[teacher training]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[BNC-Training]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Pedagogy]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[formación de profesores]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[BNC-Formación]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Pedagogía.]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Formar o professor pesquisador para um novo desenvolvimento profissional]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Práticas inovadoras na formação de professores]]></source>
<year>2016</year>
<page-range>17-34</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ARANHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. V. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SOUZA]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. V. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[As licenciaturas na atualidade: nova crise?]]></article-title>
<source><![CDATA[Educar em Revista]]></source>
<year>2013</year>
<numero>50</numero>
<issue>50</issue>
<page-range>69-87</page-range><publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BORGES]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. F. F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Eixo estruturante e transversalidade: elementos orientadores dos currículos da formação de profissionais da educação]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[CAVALCANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. M. D.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Didática e prática de ensino: diálogos sobre a escola, a formação de professores e a sociedade]]></source>
<year>2015</year>
<volume>4</volume>
<page-range>1181-99</page-range><publisher-loc><![CDATA[Fortaleza ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EdUECE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRANDT]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. G.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HOBOLD]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Mudanças e continuidades dos marcos legais do curso de Pedagogia no Brasil.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Internacional de Educação Superior]]></source>
<year>2019</year>
<volume>5</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas, SP, ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Decreto-Lei nº 1.190, de 4 de abril de 1939. Dá organização à Faculdade Nacional de Filosofia.]]></article-title>
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Coleção das Leis da República dos Estados Unidos do Brasil de 1939: volume 4: abril a junho.]]></source>
<year>1939</year>
<page-range>300-13</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[[Imprensa Nacional]]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Lei nº 5.540, de 28 de novembro de 1968. Fixa normas de organização e funcionamento do ensino superior e sua articulação com a escola média, e dá outras providências.]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year>1968</year>
<page-range>10369</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Lei nº 9.394, de 20 de dezembro de 1996. Estabelece as diretrizes e bases da educação nacional]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year>1996</year>
<page-range>27833</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Lei nº 10.172, de 9 de janeiro de 2001. Aprova o Plano Nacional de Educação (PNE) e dá outras providências.]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year>2001</year>
<page-range>1</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Lei nº 13.005, de 25 de junho de 2014. Aprova o Plano Nacional de Educação (PNE) e dá outras providências]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year>2014</year>
<page-range>1</page-range><publisher-loc><![CDATA[, Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL. Conselho Federal de Educação (CFE).</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Parecer nº 252, de 11 de abril de 1969. Estudos pedagógicos superiores: mínimos de conteúdo e duração para o curso de graduação em Pedagogia. Relator: Valmir Chagas]]></article-title>
<source><![CDATA[Documenta]]></source>
<year>1969</year>
<month>a</month>
<numero>100</numero>
<issue>100</issue>
<page-range>101-17</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL. Conselho Federal de Educação (CFE).</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Resolução nº 2, de 11 de abril de 1969. Fixa os mínimos de conteúdo e duração a serem observados na organização do curso de Pedagogia]]></article-title>
<source><![CDATA[Documenta]]></source>
<year>1969</year>
<month>b</month>
<numero>100</numero>
<issue>100</issue>
<page-range>113-7</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Conselho Nacional de Educação (CNE).</collab>
<source><![CDATA[Matriz nacional comum de competências do diretor escolar]]></source>
<year>2021</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF, ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL. Conselho Nacional de Educação (CNE). Conselho Pleno (CP)</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Resolução CNE/CP nº 1, de 15 de maio de 2006. Institui diretrizes curriculares nacionais para o curso de graduação em Pedagogia, licenciatura.]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year>2006</year>
<page-range>11</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL. Conselho Nacional de Educação (CNE). Conselho Pleno (CP)</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Resolução CNE/CP nº 4, de 17 de dezembro de 2018. Institui a Base Nacional Comum Curricular na etapa do Ensino Médio (BNCC-EM), como etapa final da educação básica, nos termos do artigo 35 da LDB, completando o conjunto constituído pela BNCC da educação infantil e do ensino fundamental, com base na Resolução CNE/CP nº 2/2017, fundamentada no Parecer CNE/CP nº 15/2017.]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year>2018</year>
<page-range>120</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Conselho Nacional de Educação (CNE). Conselho Pleno (CP).</collab>
<source><![CDATA[Parecer CNE/CP nº 22, de 7 de novembro de 2019. Diretrizes curriculares nacionais para a formação inicial de professores para a educação básica e Base Nacional Comum para a Formação Inicial de Professores da Educação Básica (BNC-Formação).]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL. Conselho Nacional de Educação (CNE). Conselho Pleno (CP).</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Resolução CNE/CP nº 2, de 20 de dezembro de 2019. Define as diretrizes curriculares nacionais para a formação inicial de professores para a educação básica e institui a Base Nacional Comum para a Formação Inicial de Professores da Educação Básica (BNC-Formação).]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year>2020</year>
<page-range>46</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Instituto Nacional de Estudos e Pesquisas Educacionais Anísio Teixeira (Inep).</collab>
<source><![CDATA[Microdados do Censo Escolar da Educação Básica 2015]]></source>
<year>s. d</year>
<month>.</month>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Instituto Nacional de Estudos e Pesquisas Educacionais Anísio Teixeira (Inep).</collab>
<source><![CDATA[Censo da Educação Superior 2019: divulgação dos resultados.]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Instituto Nacional de Estudos e Pesquisas Educacionais Anísio Teixeira (Inep).</collab>
<source><![CDATA[Censo da Educação Básica 2020: resumo técnico]]></source>
<year>2021</year>
<month>a</month>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Instituto Nacional de Estudos e Pesquisas Educacionais Anísio Teixeira (Inep).</collab>
<source><![CDATA[Censo da Educação Superior 2020: principais resultados]]></source>
<year>2021</year>
<month>b</month>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Ministério da Educação (MEC)</collab>
<source><![CDATA[MEC divulga reajuste do piso salarial de professores da educação básica para 2020.]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRZEZINSKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[I.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Formação de professores para a educação básica e o curso de Pedagogia: a tensão entre instituído e instituinte.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Política e Administração da Educação]]></source>
<year>2007</year>
<volume>23</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>229-51</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRZEZINSKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[I.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pedagogia, pedagogos e formação de professores: busca e movimento.]]></source>
<year>2012</year>
<edition>9</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GATTI]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Questões: professores, escolas e contemporaneidade]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Práticas inovadoras na formação de professores]]></source>
<year>2016</year>
<page-range>35-48</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GATTI]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Perspectivas da formação de professores para o magistério na educação básica: a relação teoria e prática e o lugar das práticas]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista da FAEEBA]]></source>
<year>2020</year>
<volume>29</volume>
<numero>57</numero>
<issue>57</issue>
<page-range>15-28</page-range><publisher-loc><![CDATA[Salvador ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GATTI]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Professores do Brasil: novos cenários de formação.]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Unesco]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GRIBOSKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Regular e/ou induzir qualidade?: os cursos de Pedagogia nos ciclos avaliativos do Sinaes.]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação, Universidade de Brasília]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HIRATA]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. B. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MEREB]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Professores: quem são, onde trabalham, quanto ganham.]]></article-title>
<source><![CDATA[Ensaio: Avaliação e Políticas Públicas em Educação]]></source>
<year>2019</year>
<volume>27</volume>
<numero>102</numero>
<issue>102</issue>
<page-range>179-203</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[IMBERNÓN]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A formação dos professores e o desenvolvimento do currículo.]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[GIMENO SACRISTÁN]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Saberes e incertezas sobre o currículo.]]></source>
<year>2013</year>
<page-range>494-507</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Penso]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[O papel da prática na formação inicial de professores]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Moderna]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Licenciatura em Pedagogia: a ausência dos conteúdos específicos do ensino fundamental]]></article-title>
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GATTI]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Por uma política nacional de formação de professores]]></source>
<year>2013</year>
<page-range>73-94</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Unesp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LÜDKE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pesquisa em educação: abordagens qualitativas]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EPU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NÓVOA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Nada substitui um bom professor: propostas para uma revolução no campo da formação de professores]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[GATTI]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Por uma política nacional de formação de professores]]></source>
<year>2013</year>
<page-range>199-210</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Unesp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PARONEN]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LAPPI]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Finnish teachers and principals in figures.]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Helsinki ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Finnish National Agency for Education]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="journal">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[PEDAGOGIA é o curso com maior número de ingressantes]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Educação]]></source>
<year>2018</year>
<numero>254</numero>
<issue>254</issue>
<publisher-loc><![CDATA[[São Paulo] ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SAVIANI]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Formação de professores: aspectos históricos e teóricos do problema no contexto brasileiro]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Educação]]></source>
<year>2009</year>
<volume>14</volume>
<numero>40</numero>
<issue>40</issue>
<page-range>143-55</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>UNITED NATIONS EDUCATIONAL, SCIENTIFIC AND CULTURAL ORGANIZATION (UNESCO).</collab>
<source><![CDATA[International task force on teachers for education 2030: strategic plan 2018-2021.]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[S. l. ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
