<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2177-6059</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Roteiro]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Roteiro]]></abbrev-journal-title>
<issn>2177-6059</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade do Oeste de Santa Catarina]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2177-60592018000200385</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.18593/r.v43i2.16840</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Violência sistêmica e educação]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Systemic violence and education]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Violencia sistémica y educación]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Goergen]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pedro]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade de Sorocaba  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>05</month>
<year>2018</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>05</month>
<year>2018</year>
</pub-date>
<volume>43</volume>
<numero>2</numero>
<fpage>385</fpage>
<lpage>410</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2177-60592018000200385&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2177-60592018000200385&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2177-60592018000200385&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo:  Com este artigo questiono se a educa&#231;&#227;o, quando atrelada ao sistema econ&#244;mico neoliberal, se torna ou n&#227;o correspons&#225;vel pela dissemina&#231;&#227;o sist&#234;mica da viol&#234;ncia. Assumo a tese de que a educa&#231;&#227;o, enquanto processo de integra&#231;&#227;o dos indiv&#237;duos nesse sistema, est&#225; atrelada &#224; ideia de preparo dos jovens n&#227;o s&#243; para o mundo violento, mas tamb&#233;m &#224; habilita&#231;&#227;o para o manejo e o exerc&#237;cio da viol&#234;ncia como estrat&#233;gia de sobreviv&#234;ncia e afirma&#231;&#227;o pessoal. A urg&#234;ncia est&#225; em defender a tarefa formativa, humanista da educa&#231;&#227;o, ao mesmo tempo em que necessita preparar as novas gera&#231;&#245;es para o mundo real, com todos os tra&#231;os anti-humanistas que lhe s&#227;o inerentes. De in&#237;cio, fa&#231;o observa&#231;&#245;es sobre viol&#234;ncia com base em alguns autores cl&#225;ssicos; a seguir, comento o tema na perspectiva da rela&#231;&#227;o entre as pessoas e os sistemas econ&#244;micos, destacando o dom&#237;nio da l&#243;gica do capital sobre todas as rela&#231;&#245;es sociais e esferas da vida. Concluindo, tento mostrar que esse tema se encontra no centro das preocupa&#231;&#245;es e debates a respeito dos caminhos da educa&#231;&#227;o no contexto da realidade econ&#244;mica regida pelos princ&#237;pios pol&#237;tico-econ&#244;micos do neoliberalismo.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract:  In this text, I ask if education, when connected to the neoliberal economic system, becomes co-responsible for the systemic growth of violence. I accept the thesis that education while the process of integration of individuals into this system is connected to the idea of preparing young people not only for the violent world, but also habilitate for the management and exercise of violence as a strategy for survival and personal affirmation. The urgency is defend the formative and humanist task of education, at the same time that it needs to prepare new generations for the real world, with all anti-humanistic aspects inherent to it. At first, I make considerations about violence based on some classical philosophers; after that, I remark on the subject from the perspective of the relationship between people and economic systems, highlighting the domain of the logic of capital over all social relations and spheres of life. Concluding, I try to demonstrate that this theme found at the center of the concerns and debates about the direction of education in context of economic reality governed by the political/economic principles of neoliberalism.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen:  En este artigo cuestiono si la educaci&#243;n, cuando se vincula al sistema econ&#243;mico neoliberal, se vuelve corresponsable por la diseminaci&#243;n sist&#233;mica de la violencia. Asumo la tesis que la educaci&#243;n, como proceso de integraci&#243;n de los individuos en este sistema, est&#225; vinculada a la idea de preparaci&#243;n de los j&#243;venes no s&#243;lo para el mundo violento, sino tambi&#233;n a la habilitaci&#243;n para el manejo y el ejercicio de la violencia como estrategia de supervivencia y afirmaci&#243;n personal. La urgencia est&#225; en defender la tarea formativa y humanista de la educaci&#243;n al mismo tiempo que necesita preparar a las nuevas generaciones para el mundo real, con todos los rasgos anti humanistas que le son inherentes. Al principio hago observaciones sobre la violencia basada en algunos pensadores cl&#225;sicos; a continuaci&#243;n, comento el tema en la perspectiva de la relaci&#243;n entre las personas y los sistemas econ&#243;micos, destacando el dominio de la l&#243;gica del capital sobre todas las relaciones sociales y esferas de la vida. Concluyendo, intento mostrar que este tema se encuentra en el centro de las preocupaciones y debates acerca de los caminos de la educaci&#243;n en el contexto de la realidad econ&#243;mica regida por los principios pol&#237;tico/econ&#243;micos del neoliberalismo.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Violência sistêmica]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Formação humanista.]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Systemic violence]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Humanistic education.]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Educación]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Violencia sistémica]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Formación humanista.]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ADORNO]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HORKHEIMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Dialética do esclarecimento.]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Zahar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<given-names><![CDATA[ARISTÓTELES]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A política.]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Lafonte]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BAUDRILLARD]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A sociedade de consumo]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições 70]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DARDOT]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LAVAL]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A nova razão do mundo: ensaio sobre a sociedade neoliberal.]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DARDOT]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LAVAL]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Comum: ensaio sobre a revolução no século XXI.]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CANCLINI]]></surname>
<given-names><![CDATA[N. G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O mundo inteiro como lugar estranho.]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDUSP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GINDSBURG]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Medo, reverência e terror.]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.-C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sociedade do cansaço.]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HOBBES]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Leviatã: ou matéria, forma e poder de um Estado Eclesiástico e Civil.]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Martin Claret]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KANT]]></surname>
<given-names><![CDATA[I.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Crítica da faculdade do juízo.]]></source>
<year></year>
<edition>2</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Forense Universitária]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KANT]]></surname>
<given-names><![CDATA[I.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Crítica da razão prática.]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Martin Fontes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KANT]]></surname>
<given-names><![CDATA[I.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Crítica da razão pura]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Calouste Gulbenkian]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KEYNES]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Essays in persuasion]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[New York ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[W.W. Norton &amp; Co]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NIETZSCHE]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Humano, demasiadamente humano: um livro para espíritos livres.]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia da Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ROUSSEAU]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Discurso sobre a origem e os fundamentos da igualdade entre os homens.]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ática]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SHERMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[The moral Arc, how Science and reason lead humanity toward truth, justive and freedom.]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[New York ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Henry Holt and Company]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SKIDELSKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SKIDELSKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Quanto é suficiente?]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
