<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2178-5201</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Acta Scientiarum. Education]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Acta Educ.]]></abbrev-journal-title>
<issn>2178-5201</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Editora da Universidade Estadual de Maringá - EDUEM]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2178-52012020000100106</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.4025/actascieduc.v42i1.45603</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Irmãos Rebouças no Paraná do século 19 e os intelectuais negros]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Rebouças brothers in the Paraná of the 19th century and the black intellectuals]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Hermanos Rebouças en el Paraná del siglo 19 y los intelectuales negros]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Barbosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Etienne Baldez Louzada]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Anjos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juarez José Tuchinski dos]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo Vinícius Baptista da]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade de Brasília  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Brasília Distrito Federal]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Paraná  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Curitiba Paraná]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2020</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2020</year>
</pub-date>
<volume>42</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2178-52012020000100106&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2178-52012020000100106&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2178-52012020000100106&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[RESUMO. Este artigo analisa o legado dos irmãos Antonio e André Rebouças no Estado do Paraná para, a partir da trajetória deles, pensar a participação de intelectuais negros na formação histórica dessa região. O artigo divide-se em duas partes. Na primeira, segue o rastro dos irmãos Rebouças no Paraná, através do método indiciário, indagando algumas das fontes documentais. Na segunda, tensiona a historiografia e a memória paranaense acerca dos dois irmãos, contrapondo-as a outras fontes. O contato com fontes primárias (em particular a imprensa periódica e fotografias) revela o quanto tal sociedade foi marcada pela atuação do negro, não apenas no campo econômico - escravizado ou como trabalhador livre - mas também no campo intelectual. Ao mesmo tempo, demonstra como a identidade racial dos Rebouças e outros intelectuais negros sofria apagamento já no período em que viveram, por meio de estratégias de embranquecimento social, próprias de uma sociedade racista e personalista como era a brasileira, em geral, e a paranaense, em particular. Esse paradoxo, a nosso ver, é uma importante pista para a produção de outra memória e história sobre a presença de Antonio, André e demais negros intelectuais no passado paranaense.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT. This article analyzes the legacy of the brothers Antonio and André Rebouças in the state of Paraná in order to, through their trajectories, think about the participation of black intellectuals in the historical formation of this region. The article is divided into two parts. At first, it follows the trail of the Rebouças brothers, through the evidential method, questioning some of the documentary sources. In the second part, it tenses the Rebouças historiography and memory in Paraná, comparing them to other sources. Contact with primary sources (in particular the newspapers press and photographs) reveals how such a society was marked by the black perfomance, not only in the economic field - enslaved or as a free worker - but also in the intellectual field. At the same time, it demonstrates how the racial identity of the Rebouças and other black intellectuals already suffered erasure in the period in which they lived, through social whitening strategies, characteristic of a racist and personalist society as was the Brazilian in general, and Paraná's in particular. This paradox, in our view, is an important clue to the production of another memory and history about the presence of Antonio, André and other black intellectuals in Paraná's past.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[RESUMEN. Este artículo analiza el legado de los hermanos Antonio y André Rebouças en el Estado de Paraná para, a partir de su trayectoria, pensar la participación de intelectuales negros en la formación histórica de esa región. El artículo se divide en dos partes. En la primera, sigue el rastro de los hermanos Rebouças en el Paraná, a través del método indiciario, indagando algunas de las fuentes documentales. En la segunda, tensa la historiografía y la memoria paranaense acerca de los dos hermanos, contraponiéndolas a otras fuentes. El contado con fuentes primarias (en particular la prensa periódica y fotografías) revela cuán tal sociedad fue marcada por la actuación del negro, no sólo en el campo económico - esclavizado o como trabajador libre - sino también en el campo intelectual. Al mismo tiempo, demuestra cómo la identidad racial de los Rebouças y otros intelectuales negros, sufría la supresión ya en el período en que vivieron, por medio de estrategias de blanqueamiento social, propias de una sociedad racista y personalista como era la brasileña, en general, y la paranaense, en particular. Esta paradoja, a nuestro ver, es una importante pista para la producción de otra memoria e historia sobre la presencia de Antonio, Andrés y demás negros intelectuales en el pasado paranaense.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[intelectuais negros]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[memória]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Paraná século XIX]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[black intellectuals]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[memory, Paraná 19th century]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[intelectuales negros]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[memoria]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Paraná siglo XIX]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>A República</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sebastião Paraná]]></article-title>
<source><![CDATA[Jornal A República]]></source>
<year>1888</year>
<page-range>4</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>A República</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sebastião Paraná]]></article-title>
<source><![CDATA[Jornal A República]]></source>
<year>1890</year>
<page-range>4</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Barros]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Discurso. Assembleia Legislativa Provincial.]]></article-title>
<source><![CDATA[Jornal O Dezenove de Dezembro]]></source>
<year>1871</year>
<page-range>3</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bertolini]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. L. d. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sebastião Paraná - um construtor da educação. Construção de um imaginário da Primeira República (1889-1930)]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Departamento de História, Universidade Federal do Paraná]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bloch]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A apologia da história ou O ofício do historiador]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Zahar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Burke]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[História como memória social]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Burke]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Variedades de história cultural]]></source>
<year>2000</year>
<page-range>67-90</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Burlamaque]]></surname>
<given-names><![CDATA[P. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Relatório apresentado à Assembleia Legislativa do Paraná no dia 15 de março de 1867 pelo presidente da Província o Ilustríssimo e Excelentíssimo Senhor Doutor Polidoro César Burlamaque]]></source>
<year>1867</year>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba, PR ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Typographia de Cândido Martins Lopes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Carmo]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Relatório com que o Exmo. Sr. Dr. José Joaquim do Carmo passou a administração desta Província ao Exmo. Sr. Dr. André Augusto de Pádua Fleury, no dia 18 de novembro de 1864.]]></source>
<year>1864</year>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba, PR ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Typographia de Cândido Martins Lopes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Carvalho]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. L. A. d.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Relatório apresentado à Assembleia Legislativa do Paraná na abertura da 1ª Sessão da 9ª Legislatura, pelo presidente o Excelentíssimo e Ilustríssimo Senhor Dr. Antonio Luiz Afonso de Carvalho no dia 15 de fevereiro de 1870]]></source>
<year>1870</year>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba, PR ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Typographia de Cândido Martins Lopes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cleve]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Antonio Rebouças]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista do Club Curitibano, IV Centenário do Brasil]]></source>
<year>1900</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Darnton]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Os esqueletos no armário: como os historiadores brincam de ser Deus]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Darnton]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os dentes falsos de George Washington: um guia não convencional para o século XVIII]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>179-200</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Destefani]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Paraná 157 anos]]></article-title>
<source><![CDATA[Jornal Gazeta do Povo]]></source>
<year>2010</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Duarte]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Machado de Assis afrodescendente: escritos de Caramujo]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Pallas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Duarte]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. d. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Na cartografia do romance afro-brasileiro, Um defeito de cor, de Ana Maria Gonçalves]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Almeida]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ribeiro]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gomes]]></surname>
<given-names><![CDATA[H. T.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Crítica pós-colonial - panorama de leituras contemporâneas]]></source>
<year>2013</year>
<page-range>208-27</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[7 Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Eleições.]]></article-title>
<source><![CDATA[Jornal O Dezenove de Dezembro]]></source>
<year>1879</year>
<page-range>3</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Falecimento de Antonio Rebouças.]]></article-title>
<source><![CDATA[Jornal O Dezenove de Dezembro]]></source>
<year>1874</year>
<page-range>3</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Febvre]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Combates pela história]]></source>
<year>1989</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa, PT ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presença]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fleury]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. A. d. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Relatório do Presidente da Província do Paraná, o Doutor André Augusto de Pádua Fleury na abertura da 2ª sessão da 7ª legislatura em 21 de março de 1865.]]></source>
<year>1865</year>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba, PR ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Typographia de Cândido Martins Lopes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fleury]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. A. d. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Fala dirigida à Assembleia Legislativa Provincial do Paraná na primeira sessão da oitava legislatura, à 15 de fevereiro de 1866 pelo presidente André Augusto de Pádua Fleury]]></source>
<year>1866</year>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba, PR ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Typographia de Cândido Martins Lopes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gama]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Primeiras Trovas Burlescas]]></source>
<year>1904</year>
<edition>3a</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[TYP; Bentley Júnior]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ginzburg]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sinais: raízes de um paradigma indiciário]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Ginzburg]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Mitos, emblemas, sinais]]></source>
<year>1990</year>
<page-range>143-79</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Krüger]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Vencendo rampas]]></source>
<year>1937</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre, RS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Livraria O Globo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Leão]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. E. d.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Relatório do estado da Província do Paraná apresentado ao presidente o Ilustríssimo e Excelentíssimo Doutor Polidoro César Burlamaque pelo Vice Presidente Dr. Agostinho Ermelino de Leão em 5 de novembro de 1866]]></source>
<year>1867</year>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba, PR ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Typographia de Cândido Martins Lopes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Levi]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O trabalho do historiador: pesquisar, resumir, comunicar]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Tempo]]></source>
<year>2014</year>
<volume>20</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>1-20</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Marrou]]></surname>
<given-names><![CDATA[H-I.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da educação na antiguidade]]></source>
<year>1971</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Herder]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Martins]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História do Paraná]]></source>
<year>1939</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Rumo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Martins]]></surname>
<given-names><![CDATA[W.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Um Brasil diferente: ensaio sobre os fenômenos de aculturação no Paraná]]></source>
<year>1989</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[T.A. Queiroz]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="journal">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Missa em memória de Antonio Rebouças.]]></article-title>
<source><![CDATA[Jornal O Dezenove de Dezembro]]></source>
<year>1874</year>
<page-range>3</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Myskiw]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Curitiba &#8216;República das Letras&#8217; (1870-1920).]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Eletrônica História em Reflexão]]></source>
<year>2008</year>
<volume>2</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>1-27</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Negrão]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Cinquentenário da Estrada de Ferro do Paraná]]></source>
<year>1935</year>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Impressora Paranaense, 1935]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Negrão]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Os Irmãos Rebouças.]]></article-title>
<source><![CDATA[Boletim do Instituto Histórico, Geográfico e Etnográfico Paranaense]]></source>
<year>1975</year>
<volume>26</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Nogueira]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Preconceito de marca: as relações raciais em Itapetininga]]></source>
<year>1998</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDUSP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Nora]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Entre memória e história: a problemática dos lugares]]></article-title>
<source><![CDATA[Projeto História]]></source>
<year>1993</year>
<volume>10</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>7-28</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Perneta]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Revista Textura]]></source>
<year>1981</year>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Secretaria da Cultura e do Esporte do Paraná]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pilotto]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Conferência alusiva ao centenário do nascimento de Antonio Rebouças Filho]]></source>
<year>1939</year>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba, PR ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Circulo de Estudos Bandeirantes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rebouças]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Dados estatísticos e esclarecimentos para imigrantes, publicados por ordem do ministério da agricultura, comércio e obras públicas.]]></source>
<year>1875</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Laemmert]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rebouças]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Caminho de Ferro Dona Isabel da Província do Paraná à de Mato-Grosso, pelos Vales do Rio Ivaí, Ivinhuma, Brilhante e Mondego]]></source>
<year>1871</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Typographia e Lith. Carioca]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B38">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rebouças]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Discurso de Antonio Rebouças]]></article-title>
<source><![CDATA[Jornal O Dezenove de Dezembro]]></source>
<year>1871</year>
<page-range>3</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B39">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rebouças]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Acondicionamento da erva-mate]]></source>
<year>1876</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Typographia e Lith. Carioca]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B40">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rebouças]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O Parque Nacional do Guayra.]]></source>
<year>1876</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Typographia e Lith. Carioca]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B41">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rebouças]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Diário e notas autobiográficas]]></source>
<year>1938</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[José Olympio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B42">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Reis]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. F. d.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Úrsula]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presença]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B43">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Schiminski]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Caminhos do Paraná no século XIX.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Eletrônica das Monografias de História]]></source>
<year>2009</year>
<volume>1</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>28-61</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B44">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Schueller]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. F. M. de.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pinto]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Intelectuais negros e reformas sociais: pensamento e projetos educacionais do professor André Pinto Rebouças]]></article-title>
<source><![CDATA[Anais do 9º Seminário Nacional de Estudos e Pesquisas &#8216;História, sociedade e educação no Brasil&#8217;]]></source>
<year>2012</year>
<page-range>535-50</page-range><publisher-loc><![CDATA[João Pessoa, PB ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B45">
<nlm-citation citation-type="journal">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sebastião Paraná]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Galeria Ilustrada]]></source>
<year>1889</year>
<page-range>2</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B46">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Skidmore]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Preto no branco: raça e nacionalidade no pensamento brasileiro.]]></source>
<year>1976</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B47">
<nlm-citation citation-type="journal">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sociedade Central de Imigração]]></article-title>
<source><![CDATA[Jornal Gazeta Paranaense]]></source>
<year>1885</year>
<page-range>4</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B48">
<nlm-citation citation-type="journal">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sociedade Central de Imigração.]]></article-title>
<source><![CDATA[Jornal Gazeta Paranaense]]></source>
<year>1888</year>
<page-range>4</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B49">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Trindade]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. D.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[André Rebouças: da Engenharia Civil à Engenharia Social]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto de Filosofia e Ciências Humanas, Universidade Estadual de Campinas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B50">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Trindade]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. D.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Entre o East River e o Iguaçu: os projetos de André Rebouças para a Província do Paraná]]></article-title>
<source><![CDATA[Anais do 13º Congresso Brasileiro de Sociologia]]></source>
<year>2007</year>
<page-range>2-16</page-range><publisher-loc><![CDATA[Recife, PE ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B51">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Trindade]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. D.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Os Irmãos Rebouças e as perspectivas de imigração espontânea no Paraná (1865-1875)]]></article-title>
<source><![CDATA[Anais do 4º Encontro Escravidão e Liberdade no Brasil Meridional]]></source>
<year>2009</year>
<page-range>1-16</page-range><publisher-loc><![CDATA[Curitiba, PR ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B52">
<nlm-citation citation-type="journal">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Uma pitada.]]></article-title>
<source><![CDATA[Jornal O Dezenove de Dezembro]]></source>
<year>1879</year>
<page-range>2</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B53">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Wachowicz]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As moradas da Senhora da Luz.]]></source>
<year>1993</year>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba, PR ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edição do autor]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B54">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Westphalen]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Afinal, existiu ou não regime escravo no Paraná?]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista da SBPH]]></source>
<year>1997</year>
<volume>1</volume>
<numero>13</numero>
<issue>13</issue>
<page-range>25-63</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
