<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0103-6831</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Estudos em Avaliação Educacional]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Est. Aval. Educ.]]></abbrev-journal-title>
<issn>0103-6831</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Carlos Chagas]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0103-68312022000100211</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.18222/eae.v33.7463</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[AVALIAÇÃO E MILITARIZAÇÃO DE ESCOLAS NO DISTRITO FEDERAL: RELAÇÕES E IMPLICAÇÕES]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[EVALUACIÓN Y MILITARIZACIÓN DE ESCUELAS EN EL DISTRITO FEDERAL: RELACIONES E IMPLICACIONES]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[EVALUATION AND MILITARIZATION OF SCHOOLS IN THE DISTRITO FEDERAL: RELATIONSHIPS AND IMPLICATIONS]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SOARES]]></surname>
<given-names><![CDATA[ENíLVIA ROCHA MORATO]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[ROSE MEIRE DA SILVA E]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Secretaria de Estado de Educação do Distrito Federal  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Distrito Federal DF]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Secretaria de Estado de Educação do Distrito Federal  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Distrito Federal DF]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<volume>33</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0103-68312022000100211&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0103-68312022000100211&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0103-68312022000100211&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[RESUMO Compreender o trabalho pedagógico e a avaliação desenvolvida em uma escola pública do Distrito Federal onde foi implantado o Projeto Escola de Gestão Compartilhada (modelo cívico-militar de organização escolar) e suas implicações para a conquista de aprendizagens constituem objetivos deste artigo. Delineado como estudo de caso e de abordagem qualitativa, para o levantamento de dados foram aplicados questionários e realizados grupos focais. As análises revelaram interesses que subjazem as políticas de responsabilização e controle hierárquico nas relações estabelecidas no contexto es- colar. Dissonâncias entre a proposta de militarização de escolas e a de organização escolar em ciclos também foram identificadas, entre elas, práticas avaliativas voltadas à subserviência e conformação dos sujeitos.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[RESUMEN Comprender el trabajo pedagógico y la evaluación desarrollada en una escuela pública del Distrito Federal donde se implantó el Proyecto Escuela de Gestión Compartida (modelo cívico-militar de organización escolar) y sus implicaciones para la conquista de aprendizajes constituyen los objetivos del presente artículo. Delineado como estudio de caso y de abordaje cualitativo, para el levantamiento de datos se aplicaron cuestionarios y se realizaron grupos focales. Los análisis revelaron intereses que subyacen en las políticas de responsabilización y control jerárquico en las relaciones establecidas en el marco escolar. Disonancias entre la propuesta de militarización de escuelas y de organización escolar en ciclos también se identificaron, entre ellas, prácticas evaluativas volcadas al servilismo y a la conformación de los sujetos.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT The aim of this article is to understand the pedagogical work and the evaluation developed in a public school in the Distrito Federal [Federal District], where the Shared Management School Project (civic-military model of school organization) was implemented, as well as its implications for the mastery of learning. Designed as a case study with a qualitative approach, questionnaires were applied and focus groups were held to collect data. The analyses revealed interests that underlie policies of accountability and hierarchical control in the relationships established in the school context. Conflicts between the proposal of the militarization of schools and school organization in cycles were also identified; among them, evaluation practices aimed at the subservience and conformity of subjects.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[TRABALHO PEDAGÓGICO &#8226; AVALIAÇÃO DA EDUCAÇÃO &#8226; GESTÃO ESCOLAR.]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[TRABAJO PEDAGÓGICO &#8226; EVALUACIÓN DE LA EDUCACIÓN &#8226; GESTIÓN ESCOLAR.]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[PEDAGOGICAL WORK &#8226; EDUCATIONAL EVALUATION &#8226; SCHOOL MANAGEMENT.]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[[Constituição (1988)]]]></article-title>
<source><![CDATA[Constituição da República Federativa do Brasil]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Senado Federal]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Senado Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Lei n. 9.394, de 20 de dezembro de 1996]]></source>
<year>1996</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Estabelece as diretrizes e bases da educação nacional]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Instituto Nacional de Estudos e Pesquisas Educacionais Anísio Teixeira]]></article-title>
<source><![CDATA[Plano Nacional de Educação PNE 2014-2024: Linha de Base]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Inep]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Presidência da República]]></article-title>
<source><![CDATA[Decreto n. 9.665, de 2 de janeiro de 2019. Aprova a Estrutura Regimental e o Quadro Demonstrativo dos Cargos em Comissão e das Funções de Confiança do Ministério da Educação, remaneja cargos em comissão e funções de confiança e transforma cargos em comissão do Grupo]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Direção e Assessoramento Superiores - DAS e Funções Comissionadas do Poder Executivo - FCPE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Presidência da República]]></article-title>
<source><![CDATA[Decreto n. 10.195, de 30 de dezembro de 2019. Aprova a Estrutura Regimental e o Quadro Demonstrativo dos Cargos em Comissão e das Funções de Confiança do Ministério da Educação e remaneja e transforma cargos em comissão e funções de confiança]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Governo do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Lei n. 4.751, de 7 de fevereiro de 2012. Dispõe sobre o Sistema de Ensino e a Gestão Democrática do Sistema de Ensino Público do Distrito Federal]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Secretaria de Estado de Educação do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Currículo em Movimento da Educação Básica]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Subsecretaria de Educação Básica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Secretaria de Estado de Educação do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Diretrizes Pedagógicas para organização escolar do 3º ciclo para as aprendizagens]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Secretaria de Estado de Educação do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Diretrizes de avaliação educacional: aprendizagem, institucional e em larga escala 2014-2016]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[SEEDF]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Governo do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Portaria Conjunta n. 1, de 31 de janeiro de 2019. Revogada pelo(a) portaria Conjunta 9 de 12/09/2019. Dispõe sobre a implementação do projeto piloto Escola de Gestão Compartilhada, que prevê a transformação de quatro unidades específicas de ensino da rede pública do Distrito Federal em Colégios da Polícia Militar do Distrito Federal]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Governo do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Portaria Conjunta n. 9, de setembro de 2019 que revoga a Portaria conjunta n. 1, de 31 de janeiro de 2019. Dispõe sobre a implementação do Projeto Escolas de Gestão Compartilhada, entre a Secretaria de Estado de Educação do Distrito Federal e a Secretaria de Estado de Segurança Pública do Distrito Federal, que prevê a transformação de Unidades Escolares específicas da Rede Pública de Ensino do Distrito Federal em Colégios Cívico-Militares do Distrito Federal]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Governo do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Portaria Conjunta n. 11, de 23 de outubro de 2019. Aprova o Manual do Aluno, o Regimento Escolar, o Regulamento Disciplinar o Regulamento Básico de Uniformes, o Plano Operacional do Projeto Escola de Gestão Compartilhada do Distrito Federal e o Manual das Escolas Cívico-Militares]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Governo do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Manual do Aluno]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Governo do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Regimento Escolar dos Colégios Cívico-Militares do Distrito Federal da Rede Pública de Ensino]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Governo do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Regulamento Disciplinar]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Governo do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Regulamento Básico de Uniformes]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Governo do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Plano Operacional]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASÍLIA</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Governo do Distrito, Federal]]></article-title>
<source><![CDATA[Manual das Escolas Cívico-Militares]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ESTEBAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Teresa.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O que sabe quem erra?: reflexões sobre avaliação e fracasso escolar]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DP&amp;A]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FOUCAULT]]></surname>
<given-names><![CDATA[Michel.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ramalhete]]></surname>
<given-names><![CDATA[Raquel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Vigiar e punir: nascimento da prisão]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREITAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz Carlos de.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A reforma empresarial da educação: nova direita, velhas ideias]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Expressão Popular]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GUIMARÃES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Áurea Maria.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Como a punição está presente nas escolas de hoje?]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-name><![CDATA[[Entrevista concedida ao] Centro de Referências em Educação Integral]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HADJI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Charles.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Avaliação desmistificada]]></source>
<year>2001</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Artmed]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HOFFMANN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jussara Maria Lerch.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pontos e contrapontos: do pensar ao agir em avaliação]]></source>
<year>2005</year>
<edition>9</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Mediação]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[JACOMINI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Márcia Aparecida.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educar sem reprovar]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RAVITCH]]></surname>
<given-names><![CDATA[Diane.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Duarte]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marcelo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Vida e morte do grande sistema escolar americano: como os testes padronizados e o modelo de mercado ameaçam a educação]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sulina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RUDDUCK]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jean]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FLUTTER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Júlia.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Bernárdez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pablo Manzano]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Cómo mejorar tu centro escolar dando la voz al alumnado]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Morata]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SOARES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Enílvia Rocha Morato Soares.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Comportamento: cabe avaliá-lo?]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[VILLAS BOAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Benigna]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Conversas sobre Avaliação]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
