<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0104-4036</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Ensaio: Avaliação e Políticas Públicas em Educação]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Ensaio: aval. pol. públ. educ.]]></abbrev-journal-title>
<issn>0104-4036</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Fundação CESGRANRIO]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0104-40362017000100207</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/S0104-40362017000100008</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[As áreas do conhecimento na pós-graduação stricto sensu brasileira: crescimento longitudinal entre 1995 e 2014]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Fields of knowledge in graduate courses in Brazil: longitudinal growth from 1995 to 2014]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Los campos de conocimiento en postgrado en Brasil: crecimiento longitudinal entre 1995 y 2014]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lievore]]></surname>
<given-names><![CDATA[Caroline]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Picinin]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claudia Tania]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pilatti]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz Alberto]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Tecnológica Federal do Paraná  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Curitiba Paraná]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>03</month>
<year>2017</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>03</month>
<year>2017</year>
</pub-date>
<volume>25</volume>
<numero>94</numero>
<fpage>207</fpage>
<lpage>237</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0104-40362017000100207&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0104-40362017000100207&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0104-40362017000100207&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo O objetivo desta pesquisa foi mensurar o crescimento das &#225;reas do conhecimento na p&#243;s-gradua&#231;&#227;o nacional entre 1995 e 2014. Os dados foram coletados no Sistema de Informa&#231;&#245;es Georreferenciadas da Capes (GeoCapes). Utilizaram-se como vari&#225;veis de estudo: (i) distribui&#231;&#227;o de programas de p&#243;s-gradua&#231;&#227;o por &#225;reas do conhecimento; (ii) distribui&#231;&#227;o de docentes de p&#243;s-gradua&#231;&#227;o; (iii) distribui&#231;&#227;o de discentes e (iv) investimentos em bolsas e fomento. Os resultados apontaram que as &#225;reas do conhecimento que apresentaram o maior n&#250;mero de programas de p&#243;s-gradua&#231;&#227;o foram a Interdisciplinar, as de Ci&#234;ncias Agr&#225;rias e a de Educa&#231;&#227;o. As &#225;reas com maior crescimento percentual foram as de Ensino, Biodiversidade e Interdisciplinar. &#193;reas como Medicina III e Ci&#234;ncias Biol&#243;gicas tiveram o n&#250;mero de programas reduzidos. Filosofia, Astronomia e Qu&#237;mica apresentaram o maior n&#250;mero de docentes vinculados por programa de p&#243;s-gradua&#231;&#227;o, no entanto, n&#227;o formaram o maior n&#250;mero de mestres e doutores.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract The main objective of this research was measuring the growth of fields of knowledge in national graduate courses from 1995 to 2014. Data were collected out of the Systems of Geo-referenced information of Capes (GeoCapes). The following variables were used as variables of research: (i) distribution of graduate programs by field of knowledge; (ii) distribution of graduate courses teachers; (iii) distribution of students; (iv) investment on scholarship and development. The results show that the fields of knowledge that presented the highest number of graduate courses were Interdisciplinary, Agricultural Science and Education. The fields with highest percentages of growth were Education, Biodiversity and Interdisciplinary. Fields like Medicine III and Biological Science had their number of programs reduced. Philosophy, Astronomy and Chemistry showed the highest number of teachers connected to graduate programs; however, they did not train the largest number of masters and doctors.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen El objetivo de esta investigaci&#243;n fue medir el crecimiento de los campos de conocimiento en el posgrado en Brasil entre 1995 y 2014. Los datos fueron recogidos en el Sistema de Informaci&#243;n Georreferenciadas de la Capes (GeoCapes). Fueron utilizadas como variables de estudio (i) la distribuci&#243;n de los programas de postgrado por campos de conocimiento; (ii) la distribuci&#243;n de los docentes de posgrado; (iii) la distribuci&#243;n de los estudiantes; (iv) las inversiones en becas y financiaci&#243;n. Los resultados muestran que los campos de conocimiento con mayor n&#250;mero de programas de posgrado fueron Interdisciplinario, Ciencias Agr&#237;colas y Educaci&#243;n. Los campos con mayor crecimiento porcentual fueron Educaci&#243;n, Biodiversidad e Interdisciplinario. Campos como Medicina III y Ciencias Biol&#243;gicas tuvieron reducci&#243;n en el n&#250;mero de programas. Filosof&#237;a, Astronom&#237;a y Qu&#237;mica tienen el mayor n&#250;mero de profesores vinculados por programa de posgrado; sin embargo, ellos no forman el mayor n&#250;mero de mag&#237;steres y doctores.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Programas de pós-graduação]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Áreas do conhecimento]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Docentes e discentes de pós-graduação]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Graduate program]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Knowledge field]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Teachers and graduate student]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Programas de postgrado]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Campos de conocimiento]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Profesores y estudiantes de postgrado]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALMEIDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. C. E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GUIMARÃES]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Brazil&#8217;s growing production of scientific articles: how are we doing with review articles and other qualitative indicators?]]></article-title>
<source><![CDATA[Scientometrics]]></source>
<year></year>
<volume>97</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>287-315</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[AVILA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RAUPP]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. D.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MORAES]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. C. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[A (in)existência do IV plano nacional de pós-graduação]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[ALMEIDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. L. P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MENDES]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. H.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação e racionalidade: questões de ontologia e método em educação]]></source>
<year></year>
<page-range>197-210</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Mercado das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BALBACHEVSKY]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[A pós-graduação no Brasil: novos desafios para uma política bem-sucedida]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[SCHWARTZMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BROCK]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os desafios da educação no Brasil]]></source>
<year></year>
<page-range>285-314</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Nova Fronteira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BARRETO]]></surname>
<given-names><![CDATA[F. C. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BORGES]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. N.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Novas políticas de apoio à pós-graduação: o caso FAPEMIG-CAPES]]></article-title>
<source><![CDATA[Ensaio: Avaliação e Políticas Públicas em Educação]]></source>
<year></year>
<volume>17</volume>
<numero>65</numero>
<issue>65</issue>
<page-range>599-612</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BOMENY]]></surname>
<given-names><![CDATA[H.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Newton Sucupira e os rumos da educação superior]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paralelo 15]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<source><![CDATA[Plano Nacional de Pós-Graduação (PNPG) 2005-2010)]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CAPES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<source><![CDATA[Plano Nacional de Pós-Graduação (PNPG) 2011-2020]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CAPES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<collab>Diretoria de Avaliação</collab>
<source><![CDATA[Documento de Área 2013: Área de avaliação: Administração, ciências contábeis e turismo]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CAPES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<collab>Diretoria de Avaliação</collab>
<source><![CDATA[Documento de Área 2013: Área de avaliação: Biodiversidade]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CAPES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<collab>Diretoria de Avaliação</collab>
<source><![CDATA[Documento de Área 2013: Área de avaliação: Ciências biológicas I]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CAPES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<collab>Diretoria de Avaliação</collab>
<source><![CDATA[Documento de Área 2013: Área de avaliação: Ensino]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CAPES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<collab>Diretoria de Avaliação</collab>
<source><![CDATA[Documento de Área 2013: Área de avaliação: Filosofia]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CAPES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<collab>Diretoria de Avaliação</collab>
<source><![CDATA[Documento de Área 2013: Área de avaliação: Interdisciplinar]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CAPES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<collab>Diretoria de Avaliação</collab>
<source><![CDATA[Documento de Área 2013: Área de avaliação: Medicina III]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CAPES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<source><![CDATA[Sobre a avaliação]]></source>
<year></year>
<publisher-name><![CDATA[CAPES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Fundação Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Portaria nº 80, de 16 de dezembro de 1998. Dispõe sobre o reconhecimento dos mestrados profissionais e dá outras providências]]></article-title>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Fundação Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<source><![CDATA[Resolução nº 5, de 11 de dezembro de 2014. Avaliação do Sistema Nacional de Pós-Graduação (SNPG)]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Senado Federal</collab>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Parecer CFE nº 977/65, aprovado em 3 dez. 1965]]></article-title>
<collab>Senado Federal</collab>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Educação]]></source>
<year></year>
<numero>30</numero>
<issue>30</issue>
<page-range>162-73</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[N. S. C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PACHECO]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[As políticas de formação de pesquisadores: análise comparativa (Portugal-Brasil) em contextos de programas de pós-graduação]]></article-title>
<source><![CDATA[Ensaio: Avaliação e Políticas Públicas em Educação]]></source>
<year></year>
<volume>17</volume>
<numero>65</numero>
<issue>65</issue>
<page-range>719-28</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>GEOCAPES</collab>
<collab>GEOCAPES</collab>
<source><![CDATA[Sistema de Georreferências da Capes]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Capes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GUZZO]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. S. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Perspectives and challenges regarding Brazilian policies for research and postgraduate studies in psychology]]></article-title>
<source><![CDATA[Psicologia: Reflexão e Crítica]]></source>
<year></year>
<volume>28</volume>
<numero>^ssupl 1</numero>
<issue>^ssupl 1</issue>
<supplement>supl 1</supplement>
<page-range>34-9</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HOSTINS]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. C. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Os Planos Nacionais de Pós-graduação (PNPG) e suas repercussões na pós-graduação brasileira]]></article-title>
<source><![CDATA[Perspectiva]]></source>
<year></year>
<volume>24</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>133-60</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KUENZER]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. Z.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MORAES]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. C. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Temas e tramas na pós-graduação em educação]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação &amp; Sociedade]]></source>
<year></year>
<volume>26</volume>
<numero>93</numero>
<issue>93</issue>
<page-range>1341-362</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LEITE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Em 20 anos, País vai de 24º a 13º em ranking de pesquisa]]></article-title>
<source><![CDATA[Folha de São Paulo]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MORITZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[G. O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A pós-graduação brasileira: evolução e principais desafios no ambiente de cenários prospectivos]]></article-title>
<source><![CDATA[Future Studies Research Journal: Trends and Strategies]]></source>
<year></year>
<volume>5</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>3-34</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>UNESCO</collab>
<collab>UNESCO</collab>
<source><![CDATA[Relatório Unesco sobre ciência 2010: o atual status da ciência em torno do mundo: resumo executivo]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Unesco]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
