<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1809-3876</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista e-Curriculum]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[e-Curriculum]]></abbrev-journal-title>
<issn>1809-3876</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Pontifícia Universidade Católica de São Paulo]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1809-38762021000100368</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.23925/1809-3876.2021v19i1p368-389</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[O ENSINO SUPERIOR NO BRASIL E OS INTERESSES DE CLASSES ENTRE AS DÉCADAS DE 1970 E OS DIAS ATUAIS: QUEM TEVE DIREITO DE ACESSO?]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[HIGHER EDUCATION IN BRAZIL AND CLASS INTERESTS: BETWEEN THE 1970s AND CURRENT DAYS, WHO HAD RIGHT TO ACCESS?]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[EDUCACIÓN SUPERIOR EN BRASIL E INTERESES DE CLASE: ENTRE LOS AÑOS 1970 Y LOS DÍAS ACTUALES, ¿QUIÉN TENÍA DERECHO A ACCEDER?]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Samara Taveira de]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BEZERRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Eudes Baima]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRAGA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Margarete Sampaio de Carvalho]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Instituto Federal de Educação, Ciência e Tecnologia  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual do Ceará Curso de Licenciatura em Pedagogia ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual do Ceará Centro de Educação ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>01</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>01</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<volume>19</volume>
<numero>1</numero>
<fpage>368</fpage>
<lpage>389</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1809-38762021000100368&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1809-38762021000100368&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1809-38762021000100368&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[RESUMO Este texto investiga em que medida as políticas educacionais entre os anos 1970 e os dias atuais promoveram o acesso ao Ensino Superior. São consideradas as demandas sociais da classe trabalhadora ou da elite brasileira? As reformas educacionais, promovidas pela Lei n° 5.692/1971 e Lei n° 13.415/2017, se encaminham para uma educação emancipada ou atendem a interesses divergentes da classe trabalhadora? Os estudos revelaram que a precarização da educação pública, de nível básico ao superior, intensifica-se no contexto de crise do capital. Os procedimentos metodológicos utilizam o método dialético, com revisão bibliográfica e análise documental. Conclui-se que a educação básica sempre se encaminhou para um processo de dualidade estrutural, direcionando o jovem da classe trabalhadora ao trabalho precoce e, os filhos da elite à Universidade, marcando trajetórias de vida distintas no Brasil.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT This text investigates the extent to which educational policies between the 1970s and the present day have promoted access to College. Do the social demands consider the Brazilian working class or the elite? Are the educational reforms, promoted by Law No. 5,692 / 1971 and Law No. 13,415 / 2017, directed towards an emancipated education or do They serve divergent interests of the working class? Studies have shown that the precariousness of public education, from basic to higher level, intensifies in the context of the capital crisis. The methodological procedures use a dialectical method, with bibliographic review and documentary analysis. It is concluded that basic education has always been directed towards a process of structural duality, directing young people from the working class to early work and, the children of the elite to the University, marking different life trajectories in Brazil.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[RESUMEN Este texto investiga en qué medida las políticas educativas entre los años 1970 y los días actuales promovieron el acceso a la Educación Superior. ¿Son consideradas las demandas sociales de la clase trabajadora o de la élite brasileña? Las reformas educativas, promovidas por la Ley n° 5.692/1971 y Ley n° 13.415/2017, ¿se encaminan para una educación emancipada o atienden a intereses divergentes de la clase trabajadora? Los estudios revelaron que la precarización de la educación pública, de nivel básico al superior, se intensifica en el contexto de crisis del capital. Los procedimientos metodológicos utilizan método dialéctico, con revisión bibliográfica y análisis documental. Se concluye que la educación básica siempre se encaminó para un proceso de dualidad estructural, direccionando al jovem de la clase trabajadora al trabajo precoz y, los hijos de la élite a la Universidad, marcando trayectorias de vida distintas en el Brasil.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Ensino Superior]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação Básica]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Precarização]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Trabalho]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[University]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Basic education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Precariousness]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Job]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Educación Superior]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Educación básica]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Precariedad]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Yo trabajo]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BATISTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Neusa Chaves]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Cotas para o acesso de egressos de escolas públicas na Educação Superior]]></article-title>
<source><![CDATA[Pro-Posição]]></source>
<year>2018</year>
<volume>29</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>41-65</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL DE FATO</collab>
<source><![CDATA[Estagnação e ausência de política de emprego fazem informalidade bater recorde]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CUNHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz Antônio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ensino Médio: atalho para o passado]]></article-title>
<source><![CDATA[Educ. Soci]]></source>
<year>2017</year>
<volume>38</volume>
<numero>139</numero>
<issue>139</issue>
<page-range>373-84</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ESPÍNOLA]]></surname>
<given-names><![CDATA[André Felipe de Albuquerque]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CAVALCANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rita de Cássia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Políticas Públicas da Educação no Período Luiz Inácio Lula da Silva e Dilma Rousseff (2003-2014)]]></source>
<year>2014</year>
<conf-name><![CDATA[ SEMANA DE HUMANIDADES, VI]]></conf-name>
<conf-date>2014</conf-date>
<conf-loc>Guarabira, PB </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>EXAME</collab>
<source><![CDATA[Ministro da Educação diz que ensino superior particular será fortalecido]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FARIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Isabel Maria Sabino de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BEZERRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Eudes Baima]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Do Documento ao Documento: recompondo o seu lugar histórico]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[THERRIEN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Silvia Maria Nóbrega]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FARIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Isabel Maria Sabino de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[NUNES]]></surname>
<given-names><![CDATA[João Batista Carvalho]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pesquisa Científica para Iniciantes: caminhando no labirinto]]></source>
<year>2011</year>
<page-range>43-53</page-range><publisher-loc><![CDATA[Fortaleza ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EdUECE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERNANDES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Leonardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Especial: Aniversário do Golpe de Dilma Rousseff.]]></article-title>
<source><![CDATA[Brasil de Fato]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliza Bartolozzi]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A Contrarreforma do Ensino Médio no Contexto da Nova Ordem e Progresso]]></article-title>
<source><![CDATA[Educ. Soc]]></source>
<year>2017</year>
<volume>38</volume>
<numero>139</numero>
<issue>139</issue>
<page-range>293-308</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliza Bartolozzi]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mônica Ribeiro da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Centralidade do Ensino Médio no Contexto da &#8220;Nova&#8221; Ordem e Progresso]]></article-title>
<source><![CDATA[Educ. Soc]]></source>
<year>2017</year>
<volume>38</volume>
<numero>139</numero>
<issue>139</issue>
<page-range>287-92</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FRIGOTTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gaudêncio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O Enfoque da Dialética na Pesquisa Educacional]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[FAZENDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ivani]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Metodologia da Pesquisa Educacional]]></source>
<year>2010</year>
<edition>12</edition>
<page-range>77-100</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FRIGOTTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gaudêncio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Reformas do Ensino Médio do (Des) governo de turno: decreta-se uma escola pra os ricos e outra para os pobres]]></article-title>
<source><![CDATA[Movimento-Revista De educação]]></source>
<year>2016</year>
<numero>5</numero>
<issue>5</issue>
<page-range>329-32</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MOURA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Dante Henrique]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação Básica e Educação Profissional e Tecnológica: dualidade histórica e perspectivas de integração]]></article-title>
<source><![CDATA[Holos]]></source>
<year>2007</year>
<volume>2</volume>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NASCIMENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Manuel Nelito M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ensino Médio no Brasil: determinações históricas]]></article-title>
<source><![CDATA[Publ. UEPG Ci. Hum., Ci. Soc. Apl., Ling., Letras e Artes]]></source>
<year>2007</year>
<volume>15</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>77-87</page-range><publisher-loc><![CDATA[Ponta Grossa ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NUNES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Aline]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Triplica o número de cotistas nas Federais]]></article-title>
<source><![CDATA[Gazeta Online]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>O GLOBO</collab>
<source><![CDATA[Ministro da Educação garante que universidade pública seguirá gratuita]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Dalila Andrade]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[As políticas educacionais no governo Lula: rupturas e permanências]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Política e Administração da Educação (RBPAE)]]></source>
<year>2009</year>
<volume>25</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>197-209</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PINA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rute]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Com R$ 5,8 bilhões ainda congelados, situação de universidades permanece crítica]]></article-title>
<source><![CDATA[Brasil de Fato]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RODRÍGUES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Margarita Victoria]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ALMEIDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria de Lourdes Pinto de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Políticas Educacionais e formação de professores em tempos de globalização]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora UCDB]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ROMANELLI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Otaíza de Oliveira]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da Educação no Brasil (1930/1973)]]></source>
<year>2001</year>
<edition>25</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Franklin Leopoldo e]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Reflexões sobre o conceito e a função da universidade pública]]></article-title>
<source><![CDATA[Estudos Avançados]]></source>
<year>2001</year>
<volume>15</volume>
<numero>42</numero>
<issue>42</issue>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SOUZA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antônia de Abreu]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O Mundo do Trabalho e a Formação Crítica]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Fortaleza ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições UFC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
