<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1809-3876</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista e-Curriculum]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[e-Curriculum]]></abbrev-journal-title>
<issn>1809-3876</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Pontifícia Universidade Católica de São Paulo]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1809-38762022000100198</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.23925/1809-3876.2022v20i1p198-216</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Diálogo crítico educacional no contexto da globalização:]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Critical educational dialogue in the context of globalization:]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Diálogo educativo crítico en el contexto de la globalización:]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PACHECO]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Augusto]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jacqueline Cunha]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ASSUNÇÃO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mariza Felippe]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MAIA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ila Beatriz]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade do Minho  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Portugal</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Pará  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Pará  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af4">
<institution><![CDATA[,Universidade do Minho  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Portugal</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>01</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>01</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<volume>20</volume>
<numero>1</numero>
<fpage>198</fpage>
<lpage>216</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1809-38762022000100198&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1809-38762022000100198&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1809-38762022000100198&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo Aborda-se, neste artigo, a escola quilombola, numa comunidade situada nas Ilhas de Abaetetuba, na Amazônia. A base da discussão é teórico-conceptual da globalização e das teorias pós-coloniais ou decoloniais e de uma metodologia de um estudo de caso, que traduz uma roda de conversa entre atores diferentes da comunidade educativa. As vozes desses atores, bem como a observação dos espaços culturais, são um ponto de partida para situar o contexto das comunidades remanescentes de quilombo e seus atuais desafios, perante uma lógica de uniformização que tem contribuído para a perda de identidade desses espaços de formação, através dos seus saberes, das suas práticas e das suas tradições.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract This article deals with the quilombola school in a community situated on the islands of Abaetetuba, Amazonia, from a theoretical-conceptual discussion of globalization and postcolonial or decolonial theories and a methodology of a case study, from a roundtable discussion that brought together different actors from the educational community. The voices of these actors, as well as the observation of cultural spaces, are a starting point to situate the context of the remaining quilombo communities and their current challenges in the face of a logic of uniformity that has contributed to the loss of identity of these spaces of formation through their knowledge, practices, and traditions.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen El presente artículo trata de la escuela quilombola en una comunidad situada en las islas de Abaetetuba, Amazonia, a partir de un debate teórico-conceptual sobre la globalización y las teorías postcoloniales o decoloniales y de la metodología de un estudio de caso, desde una mesa de conversación que reunió a diferentes actores de la comunidad educativa. Las voces de estos actores, así como la observación de los espacios culturales, son un punto de partida para situar el contexto de las restantes comunidades quilombolas y sus actuales desafíos, ante una lógica de uniformidad que ha contribuido a la pérdida de identidad de estos espacios de formación a través de sus conocimientos, prácticas y tradiciones.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[escola quilombola]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[identidade]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[currículo]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[globalização]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[desterritorialização]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[quilombola school]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[identity]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[curriculum]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[globalization]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[desterritorialization]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[escuela quilombola]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[identidad]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[currículo]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[globalización]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[desterritorialización]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Decreto n.º 4.887/2003, de 20 de novembro de 2003. Regulamenta o procedimento para identificação, reconhecimento, delimitação, demarcação e titulação das terras ocupadas por remanescentes das comunidades dos quilombos de que trata o art. 68 do Ato das Disposições Constitucionais Transitórias]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL, MEC</collab>
<source><![CDATA[Diretrizes Curriculares Nacionais para a Educação Escolar Quilombola]]></source>
<year>2012</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Resolução CNE/CEB N.º 8, de 20 de novembro de 2012]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Territórios em transformação na Amazônia: saberes, rupturas e resistências]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belém ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[NAEA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CARDANO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mario]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Manual de pesquisa qualitativa. A contribuição da teoria da argumentação]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CARDOSO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Barbara]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Saberes ribeirinhos quilombolas e sua relação com a educação de jovens e adultos da comunidade de São João do Médio Itacuruçá, Abaetetuba/PA]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belém ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Pará]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CARRIL]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lourdes de Fátima]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Os desafios da educação quilombola no Brasil: o território como contexto e texto]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Educação]]></source>
<year>2017</year>
<volume>22</volume>
<numero>69</numero>
<issue>69</issue>
<page-range>539-64</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CELESTINO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Aldésia Márcia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação escolar quilombola: perspectivas de práticas pedagógicas inovadoras no contexto da Escola Rural Quilombola de Lage dos Negros]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Funchal ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade da Madeira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CHAVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eleici Ramos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Titularização: processo de luta para o reconhecimento de identidade quilombola da Vila de Caeté]]></article-title>
<source><![CDATA[Fato &amp; Diversões - Revista de História]]></source>
<year>2018</year>
<volume>10</volume>
<numero>20</numero>
<issue>20</issue>
<page-range>3-19</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CONRAD]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sebastian]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O que é a história global?]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições 70]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[COSTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Laércio Farias]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Rita]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Os saberes tradicionais e os dispositivos legais: uma análise das práticas culturais da comunidade remanescente de quilombo do Itacuruçá (Abaetetuba/Pará)]]></article-title>
<source><![CDATA[Estudos IAT]]></source>
<year>2019</year>
<volume>4</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>246-69</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DELEUZE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gilles]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Foucault]]></source>
<year>1998</year>
<edition>2</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Veja]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DELEUZE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gilles]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Conversações (1972-1990)]]></source>
<year>2013</year>
<edition>3</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora 34]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FLICK]]></surname>
<given-names><![CDATA[Uwe]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El dise&#328;o de investigación cualitativa]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Morata]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FOUCAULT]]></surname>
<given-names><![CDATA[Michel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Les mots el les choses. Une archéologie des savoirs humaines]]></source>
<year>1966</year>
<publisher-loc><![CDATA[Paris ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Éditions Gallimard]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FOUCAULT]]></surname>
<given-names><![CDATA[Michel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Qu&#8217;est-ce que la critique? Critique et Aufklärung]]></article-title>
<source><![CDATA[Bulletin de la Société Française de Philosophie]]></source>
<year>1990</year>
<volume>82</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>35-63</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FOUCAULT]]></surname>
<given-names><![CDATA[Michel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A ordem do discurso]]></source>
<year>1996</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Loyola]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GOMES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Arilson dos Santos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Quilombolas e educação: vivências de ações afirmativas em três regiões brasileiras]]></article-title>
<source><![CDATA[MÉTIS: história &amp; cultura]]></source>
<year>2018</year>
<volume>17</volume>
<numero>33</numero>
<issue>33</issue>
<page-range>103-33</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GONÇALVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Osmana Dias]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RODRIGUES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jondison Cardoso]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FILHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Sobreiro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Marés das rebeldias em Abaetetuba: dos rios da existência à resistência dos territórios na Amazônia paraense, Baixo Tocantins]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Tamoios]]></source>
<year>2020</year>
<volume>15</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>80-103</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HAGE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Salomão António]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CARDOSO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Bárbara]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação do campo na Amazônia. Interfaces com a educação quilombola]]></article-title>
<source><![CDATA[Retratos da Escola]]></source>
<year>2013</year>
<volume>7</volume>
<numero>13</numero>
<issue>13</issue>
<page-range>1-14</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LABAREE]]></surname>
<given-names><![CDATA[David F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[School syndrome: understanding the USA&#8217;s magical belief that schooling can somehow improve society, promote access, and preserve advantage]]></article-title>
<source><![CDATA[Journal of Curriculum Studies]]></source>
<year>2012</year>
<volume>44</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>143-63</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LUIZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Agatha Leticia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Para uma pedagogia das africanidades: enfrentamentos e resistências em um Quilombolo da Amazônia]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[CALS E SOUZA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alexandre Augusto]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[NASCIMENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Afonso W. de Sousa]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Políticas públicas na cidade e no campo. Debates]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paco Editora]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MATOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Wesley Santos de Matos]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[EUGENIO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Benedito Gonçalves]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Comunidades quilombolas: elementos conceituais para sua compreensão]]></article-title>
<source><![CDATA[PRACS: Revista Eletrônica de Humanidades do Curso de Ciências Sociais da UNIFAP]]></source>
<year>2018</year>
<volume>11</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>141-53</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PACHECO]]></surname>
<given-names><![CDATA[José A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[The &#8220;new normal&#8221; in education]]></article-title>
<source><![CDATA[Prospects]]></source>
<year>2021</year>
<numero>51</numero>
<issue>51</issue>
<page-range>3-14</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PACHECO]]></surname>
<given-names><![CDATA[José A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MAIA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ila B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Transglobalidade, cosmopolitismo e inovação como linguagens da escola em tempo de crise]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Indagações em Educação]]></source>
<year>2021</year>
<volume>1</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PALONI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marta Martins]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Escola como garantidora do respeito à multiculturalidade]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Saberes]]></source>
<year>2019</year>
<volume>9</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>1-14</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PESTRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Dominique]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Science, technologie et société. La politique des savoirs aujourd&#8217;hui]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Paris ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Foundation Calouste Gulbenkian]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PINAR]]></surname>
<given-names><![CDATA[William F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Notes on understanding curriculum as a racial Text.]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[MCCARTHY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cameron]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CRICHLOW]]></surname>
<given-names><![CDATA[Warren]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Race, identity, and representation in education]]></source>
<year>1993</year>
<page-range>60-70</page-range><publisher-loc><![CDATA[New York ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Routledge]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PINAR]]></surname>
<given-names><![CDATA[William F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Moving images of eternity: George Grant&#8217;s critique of time, teaching, and technology (education)]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ottawa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[The University of Ottawa Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PINAR]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[REYNOLDS]]></surname>
<given-names><![CDATA[William M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SLATTERY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Patrick]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TAUBMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Peter M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Understanding curriculum. An introduction to the study of historical and contemporary curriculum discourses]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[New York ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Peter Lang]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[POJO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliana Campos]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ELIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lina Dantas]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O cotidiano das águas na tradição quilombola da comunidade do Rio Baixo Itacuruçá- Abaetetuba/PA]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Tempos históricos]]></source>
<year>2018</year>
<volume>22</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>49-72</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RANIERI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claudete Costa]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação e resistência na comunidade do Baixo Itacuruçá em Abaetetuba no Pará: memória de luta na afirmação e valorização da identidade quilombola]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Cametá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Pará]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ROCHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Niel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A educação Quilombola e a reprodução cultural afrodescendente]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Viseu ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Viseu]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHMITT]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alessandra]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TURATTI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Cecília]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CARVALHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Celina]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A atualização do conceito de quilombo: identidade e território nas definições teóricas]]></article-title>
<source><![CDATA[Ambiente &amp; Sociedade]]></source>
<year>2002</year>
<numero>10</numero>
<issue>10</issue>
<page-range>129-36</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luciane Teixeira]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação escolar e identidade quilombola: um enfoque na comunidade Nossa Senhora do Perpetuo Socorro, município de Abaetetuba, estado do Pará]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belém ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Pará]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SOUSA]]></surname>
<given-names><![CDATA[SANTOS]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[de]]></surname>
<given-names><![CDATA[Boaventura]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As bifurcações da ordem. Revolução, cidade, campo e indignação]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Coimbra ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Almedina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[STAKE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Robert]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A arte de investigação com estudos de caso]]></source>
<year>2009</year>
<edition>2</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Calouste Gulbenkian]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B38">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TADEU DA SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tomaz]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Teorias do currículo. Uma introdução crítica]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Porto Editora]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B39">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VIEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ima Célia Guimarães]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TOLEDO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Peter Mann de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[HIGUCHI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Horácio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A Amazônia no antropoceno]]></article-title>
<source><![CDATA[Ciência e Cultura]]></source>
<year>2018</year>
<volume>70</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>56-9</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
