<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1809-4309</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Práxis Educativa]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Práxis Educativa. Ponta Grossa]]></abbrev-journal-title>
<issn>1809-4309</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Programa de Pós-Graduação em Educação - Ponta Grossa  ]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1809-43092017000100099</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.5212/PraxEduc.v.12i1.0006</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[PIBID na constituição da docência do professor de Língua Portuguesa: experiências no chão da escola]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[PIBID in the constitution of teaching the Portuguese Language teacher: experiences in ground of the school]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[PIBID en la constitución de la enseñanza del profesor de Lengua Portuguesa: experiencias en el terreno de la escuela]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fabrício Oliveira da]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rios]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jane Adriana Vasconcelos Pacheco]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Madureira]]></surname>
<given-names><![CDATA[André Luiz Gaspari]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade do Estado da Bahia  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade do Estado da Bahia  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidade do Estado da Bahia  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>04</month>
<year>2017</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>04</month>
<year>2017</year>
</pub-date>
<volume>12</volume>
<numero>1</numero>
<fpage>99</fpage>
<lpage>117</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1809-43092017000100099&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1809-43092017000100099&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1809-43092017000100099&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo: Este artigo discute a forma&#231;&#227;o inicial de professores de l&#237;ngua portuguesa atrav&#233;s das experi&#234;ncias adquiridas no Programa Institucional de Bolsas de Inicia&#231;&#227;o &#224; Doc&#234;ncia - PIBID. O objetivo &#233; compreender os sentidos da forma&#231;&#227;o do professor de portugu&#234;s nas diferentes temporalidades formativas constru&#237;das ao longo da atua&#231;&#227;o no PIBID. Analisa-se como o PIBID oportuniza uma forma&#231;&#227;o centrada nas pr&#225;ticas educativas do cotidiano escolar. O trabalho &#233; o resultado de uma pesquisa-forma&#231;&#227;o desenvolvida com estudantes do Curso de Letras da Universidade do Estado da Bahia - UNEB. A fundamenta&#231;&#227;o te&#243;rico-metodol&#243;gica baseou-se na abordagem (auto)biogr&#225;fica, entendendo a forma&#231;&#227;o como um processo de constru&#231;&#227;o de conhecimento ao longo da vida, pois quem narra estabelece rela&#231;&#245;es temporais durante o seu percurso formativo.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract: This article aims at discussing the initial training of Portuguese language teachers through the experiences acquired in the Programa Institucional de Bolsas de Inicia&#231;&#227;o &#224; Doc&#234;ncia - PIBID. The goal is to understand the way to formation of Portuguese teacher in the different training temporality built along the performance in PIBID. It is analyzed as the PIBID create opportunities in order to focus training in educational school through daily practices. This work is the result of a research-training developed with students of Literature Course from University of the Bahia - UNEB. The theoretical and methodological foundation was based on the approach (self) biographical, understanding the formation as a process of knowledge building lifelong, since the narrator establishes temporal relations during their training.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen: Este art&#237;culo tiene como objetivo discutir la formaci&#243;n inicial de los profesores de lengua portuguesa a trav&#233;s de las experiencias adquiridas en el Programa Institucional de Introducci&#243;n a la Ense&#241;anza - PIBID. El objetivo es entender los sentidos en la formaci&#243;n del profesor de portugu&#233;s en distintas temporalidades formativas construidas a lo largo de la actuaci&#243;n en PIBID. Analiza como el PIBID promueve una formaci&#243;n centrada en las pr&#225;cticas diarias de la escuela. El trabajo es el resultado de una investigaci&#243;n-formaci&#243;n desarrollado con los estudiantes del curso de Letras de la Universidad Estadual de Bah&#237;a - UNEB. El fundamento te&#243;rico y metodol&#243;gico se bas&#243; en el enfoque (auto)biogr&#225;fico, en la comprensi&#243;n de la formaci&#243;n como un proceso de construcci&#243;n de conocimiento de toda la vida, como el narrador establece relaciones temporales durante su formaci&#243;n.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[PIBID]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Temporalidades]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Formação Docente]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[PIBID]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Temporalities]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Teacher Training]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[PIBID]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Temporalidades]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Formación del professorado]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ABDULMASSIH]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. B. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[D. C. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[VIANA]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MARIM]]></surname>
<given-names><![CDATA[V.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A Construção da Identidade do Professor: Um Olhar Sobre o PIBID]]></article-title>
<source><![CDATA[Anais...]]></source>
<year></year>
<conf-name><![CDATA[ ENCONTRO MINEIRO SOBRE INVESTIGAÇÃO NA ESCOLA, 1]]></conf-name>
<conf-date>2011</conf-date>
<conf-loc>Uberlândia </conf-loc>
<page-range>1-10</page-range><publisher-loc><![CDATA[Uberlândia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UFU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BAUMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Z.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Identidade]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Zahar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação</collab>
<collab>Conselho Nacional de Educação</collab>
<source><![CDATA[Relatório de Gestão 2009-2011]]></source>
<year></year>
<publisher-name><![CDATA[Secretaria de Educação Básica da CAPES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Coordenadoria de Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior</collab>
<source><![CDATA[Portaria nº 96, de 18 de julho de 2013. Regulamento do Programa Institucional de Bolsa de Iniciação à Docência (Pibid)]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Decreto nº 7.219, de 24 de junho de 2010. Dispõe sobre o Programa Institucional de Bolsa de Iniciação à Docência - PIBID e dá outras providências]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação e do Desporto</collab>
<collab>Conselho Nacional de Educação</collab>
<source><![CDATA[<strong>Diretrizes Curriculares para os Cursos de Gradua&#231;&#227;o</strong>. Resolu&#231;&#227;o CNE/CES 18, de 13 de mar&#231;o de 2002. Estabelece as Diretrizes Curriculares para os cursos de Letras]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CANÁRIO]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A Escola: o lugar onde os professores aprendem]]></article-title>
<source><![CDATA[Psicologia da Educação]]></source>
<year></year>
<numero>6</numero>
<issue>6</issue>
<page-range>9-27</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CHARLOT]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>Rela&#231;&#227;o com o saber, forma&#231;&#227;o de professores e globaliza&#231;&#227;o</strong>: quest&#245;es para a educa&#231;&#227;o hoje]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Artmed]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DUBAR]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>A socializa&#231;&#227;o</strong>: constru&#231;&#227;o das identidades sociais e profissionais]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Martins Fontes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ELIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[N.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sobre o tempo]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Zahar Editores]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pedagogia da Autonomia: saberes necessários à prática educativa]]></source>
<year></year>
<edition>40. ed.a ed</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HARGREAVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FULLAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>A escola como organiza&#231;&#227;o aprendente</strong>: buscando uma educa&#231;&#227;o de qualidade]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Artmed]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[JOSSO]]></surname>
<given-names><![CDATA[M-C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Experiências de vida e formação]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDUCA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MARSDEN]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TOWNLEY]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A coruja de Minerva: reflexões sobre a teoria na prática]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[CLEGG]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>Handbook de estudos organizacionais</strong>: reflex&#245;es e novas dire&#231;&#245;es]]></source>
<year></year>
<volume>2</volume>
<page-range>31-56</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Atlas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NÓVOA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Formação de professores e trabalho pedagógico]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Educa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NÓVOA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Nada substitui um bom professor: propostas para uma revolução no campo da formação de professores]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[GATTI]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Por uma política nacional de formação de professores]]></source>
<year></year>
<page-range>199-210</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Unesp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PINEAU]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Medida do tempo, medida do poder]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[PINEAU]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>Temporalidades na forma&#231;&#227;o</strong>: rumo a novos sincronizadores]]></source>
<year></year>
<page-range>67-74</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Triom]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[POSSENTI]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Por que (não) ensinar gramática na escola]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Mercado de Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. G. da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O processo de constituição da identidade docente: vozes de professoras alfabetizadoras, 2007]]></source>
<year></year>
<page-range>152 f-152 f</page-range><publisher-loc><![CDATA[Teresina ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Piauí]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SOUZA]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. C. de.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA["Vim aqui ficar com os 'comigos' de mim": estágio, narrativas e formação docente]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[GARCIA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SUSSEKIND]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>Universidade-escola</strong>: di&#225;logo e forma&#231;&#227;o de professores]]></source>
<year></year>
<page-range>79-98</page-range><publisher-loc><![CDATA[Petrópólis, RJRio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[De Petrus et aliFaperj]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SOUZA]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. C. de.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>O conhecimento de si</strong>: est&#225;gio e narrativas de forma&#231;&#227;o de professores]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DP&A/Salvador, UNEB]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
