<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1981-8106</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Educação: Teoria e Prática]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Educ. Teoria Prática]]></abbrev-journal-title>
<issn>1981-8106</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[UNESP - Universidade Estadual Paulista - Instituto de Biociências - Departamento de Educação]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1981-81062015000200239</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.2015/maio.ago.v25n49.004</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Processos formativos em Educação Ambiental: rumo à manutenção ou transformação da realidade?]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Formative processes in Environmental Education: towards the maintenance or transformation of the reality?]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Procesos formativos en Educación Ambiental: ¿rumbo a la manutención o transformación de la realidad?]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Queiroz]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edileuza Dias de]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Plácido]]></surname>
<given-names><![CDATA[Patrícia de Oliveira]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal Rural do Rio de Janeiro  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Nova Iguaçu Rio de Janeiro]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal Rural do Rio de Janeiro  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Nova Iguaçu Rio de Janeiro]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>05</month>
<year>2015</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>05</month>
<year>2015</year>
</pub-date>
<volume>25</volume>
<numero>49</numero>
<fpage>239</fpage>
<lpage>252</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1981-81062015000200239&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1981-81062015000200239&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1981-81062015000200239&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Este trabalho &#233; fruto de duas pesquisas de mestrado conclu&#237;das pelo Programa de P&#243;s-Gradua&#231;&#227;o em Educa&#231;&#227;o, Contextos Contempor&#226;neos e Demandas Populares da Universidade Federal Rural do Rio de Janeiro. Objetiva-se refletir e construir algumas considera&#231;&#245;es provocativas, embora n&#227;o inaugurais, sobre diferentes processos formativos em Educa&#231;&#227;o Ambiental (EA) no que toca a forma&#231;&#227;o inicial e continuada de educadores. No primeiro estudo, analisa-se a incorpora&#231;&#227;o da dimens&#227;o socioambiental em dois cursos de Licenciatura de universidades p&#250;blicas do Estado do Rio de Janeiro, verificando como a EA &#233; percebida e praticada pelos docentes. No segundo, a abordagem recai sobre a an&#225;lise de processos formativos institu&#237;dos por empresas no ambiente escolar. Como op&#231;&#227;o te&#243;rico-metodol&#243;gica, sustenta-se a discuss&#227;o no materialismo hist&#243;rico e dial&#233;tico, na an&#225;lise dos discursos e das pr&#225;ticas dos educadores envolvidos nas pesquisas. Conclui-se que, nos processos formativos em EA naturalizam-se discursos e pr&#225;ticas conservadores por dentro e por fora do contexto escolar. Pol&#237;ticas de forma&#231;&#227;o de educadores s&#227;o constru&#237;das na l&#243;gica desenvolvimentista, sem aprofundamento cr&#237;tico, limitando-se a experi&#234;ncias romantizadas, tecnicistas e comportamentais.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[This work is the result of two master's degree researches completed by the Program of Postgraduate Studies in Education, Contemporary Contexts and Popular Demands of Federal Rural University of Rio de Janeiro. It aims to reflect and build some provocative considerations, although not inaugural on different formative processes of Environmental Education (EE) with regard to initial and continuing formation of educators. In the first study, it analyzes the incorporation of the environmental dimension in two degree courses of two public universities of Rio de Janeiro State, checking how EE is perceived and practiced by teachers. In the second, the approach rests on the analysis of formative procedures introduced by companies in the school environment. The theoretical-methodological option maintains the discussion in the historical and dialectical materialism, in the discourse analysis and in the practices of the educators involved in the researches. It concludes that in the formative processes of EE, the conservative discourses and practices are naturalized inside and outside of school. The formation of educators policies are built on the developmental logic, without critical depth, they are merely romanticized, technologic and behavioral experiments.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Este trabajo es el fruto de dos investigaciones de maestr&#237;a concluidas por el Programa de Posgrado en Educaci&#243;n, Contextos Contempor&#225;neos y Demandas Populares de la Universidade Federal Rural do Rio de Janeiro. Tiene como objetivo reflexionar y construir algunas consideraciones provocativas, aunque no inaugurales, sobre diferentes procesos formativos en Educaci&#243;n Ambiental (EA) en lo que toca la formaci&#243;n inicial y continua de educadores. En el primer estudio, se analiza la incorporaci&#243;n de la dimensi&#243;n socio ambiental en dos cursos de Licenciatura de universidades p&#250;blicas del Estado de Rio de Janeiro, verificando c&#243;mo los docentes perciben y practican la EA. En el segundo, el abordaje recae sobre el an&#225;lisis de procesos formativos instituidos por empresas en el ambiente escolar. Como opci&#243;n te&#243;rico-metodol&#243;gica, se sustenta la discusi&#243;n en el materialismo hist&#243;rico y dial&#233;ctico, en el an&#225;lisis de los discursos y de las pr&#225;cticas de los educadores involucrados en las investigaciones. Se concluye que, en los procesos formativos en EA se naturalizan discursos y pr&#225;cticas conservadores por dentro y por fuera del contexto escolar. Pol&#237;ticas de formaci&#243;n de educadores se construyen en la l&#243;gica desarrollista, sin profundizaci&#243;n cr&#237;tica, limit&#225;ndose a experiencias romantizadas, tecnicistas y comportamentales.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Processos Formativos]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação Ambiental]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Manutenção e Transformação]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Formative Processes]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Environmental Education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Maintenance and Transformation]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Procesos Formativos]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Educación Ambiental]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Manutención y Transformación]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FRANCO]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. A. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Pedagogia da pesquisa-ação.]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação e Pesquisa]]></source>
<year></year>
<volume>31</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>483-502</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LIMA]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[O discurso da sustentabilidade e suas implicações para a educação.]]></article-title>
<source><![CDATA[Ambiente e Sociedade]]></source>
<year></year>
<volume>7</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>99-118</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MORAES]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Uma tempestade de luz: a compreensão possibilitada pela análise textual discursiva.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Ciência e Educação]]></source>
<year></year>
<volume>9</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>191-211</page-range><publisher-loc><![CDATA[Bauru ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MORAES]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GALIAZZI]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Análise textual discursiva: processo reconstrutivo de múltiplas faces.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Ciência e Educação]]></source>
<year></year>
<volume>12</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>117-28</page-range><publisher-loc><![CDATA[Bauru ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TILIO]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Revisitando a análise crítica do discurso: um instrumental teórico-metodológico.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista do Curso de Letras da UNIABEU]]></source>
<year></year>
<volume>1</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>86-102</page-range><publisher-loc><![CDATA[Nilópolis ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
