<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1983-2117</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Ensaio Pesquisa em Educação em Ciências]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Ens. Pesqui. Educ. Ciênc]]></abbrev-journal-title>
<issn>1983-2117</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal de Minas Gerais]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1983-21172005000200119</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/1983-21172005070204</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[LIVRO DID&#193;TICO INOVADOR E PROFESSORES: UMA TENS&#195;O A SER VENCIDA]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[INNOVATING TEXTBOOK AND TEACHERS: A CHALLENGE TENSION]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Carneiro]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Helena da Silva]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Mól]]></surname>
<given-names><![CDATA[Wildson Luiz Pereira dos Santos Gerson de Souza]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade de Brasília Faculdade de Educação ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Brasília DF]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade de Brasília Instituto de Química ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Brasília DF]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>08</month>
<year>2005</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>08</month>
<year>2005</year>
</pub-date>
<volume>7</volume>
<numero>2</numero>
<fpage>119</fpage>
<lpage>130</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1983-21172005000200119&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1983-21172005000200119&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1983-21172005000200119&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[A ado&#231;&#227;o de livros did&#225;ticos de Ci&#234;ncias que incorporem abordagens metodol&#243;gicas inovadoras pode contribuir para mudan&#231;as na pr&#225;tica docente. O objetivo deste artigo &#233; discutir a fun&#231;&#227;o pedag&#243;gica do livro did&#225;tico e sua rela&#231;&#227;o com o professor e analisar concep&#231;&#245;es de um grupo de professores que adotou um livro did&#225;tico inovador a respeito das caracter&#237;sticas que eles identificam nesse livro. A an&#225;lise dessas concep&#231;&#245;es evidencia uma tens&#227;o entre o anseio de adotar mudan&#231;as de estrat&#233;gias indicadas pelo livro did&#225;tico e as dificuldades de desenvolver pr&#225;ticas diferenciadas das convencionais. Essa tens&#227;o leva os professores &#224;, contraditoriamente, apontarem aspectos inovadores do livro, tanto de forma positiva como de forma negativa. Reflex&#245;es relativas &#224; forma&#231;&#227;o de professores s&#227;o discutidas ao final do artigo.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[The adoption of innovating science textbooks that incorporated new methodology approaching can contribute for changing in science classrooms. In this paper, we discuss the pedagogic role of these textbooks and their relation with teachers; and we present the analysis of the conceptions of teachers on an innovation textbook for showing how they identify the innovation textbook features. For this, the conceptions of chemistry teachers who have adopted an innovation textbook since the beginning of the year are discussed. The analysis of the teachers' views shows a tension between the teachers' intentions to adopt the new strategies indicated by textbook and some difficulties to develop the new practices. Reflections on the training teachers are discussed in the end of the paper.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[livro didático]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[ensino de Química]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[formação de professores.]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[textbook]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[chemistry teaching]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[teacher training.]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BACHELARD]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A formação do espírito científico]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Contraponto]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BOTÁR]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Livros didáticos de Química - uma análise das percepções dos estudantes]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação, Universidade de Brasília]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL, Ministério da Educação, Secretaria do Ensino Médio</collab>
<collab>BRASIL, Ministério da Educação, Secretaria do Ensino Médio</collab>
<source><![CDATA[Parâmetros Curriculares Nacionais]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CASSAB]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MARTINS]]></surname>
<given-names><![CDATA[I.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A escolha do livro didático em questão]]></source>
<year></year>
<conf-name><![CDATA[ Encontro Nacional de Pesquisa em Educação em Ciência, IV]]></conf-name>
<conf-date>2003</conf-date>
<conf-loc>Bauru </conf-loc>
<publisher-loc><![CDATA[Bauru ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SELLES]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A produção acadêmica brasileira sobre livros didáticos em ciências: uma análise em periódicos nacionais]]></source>
<year></year>
<conf-name><![CDATA[ Encontro Nacional de Pesquisa em Educação em Ciência, IV]]></conf-name>
<conf-date>2003</conf-date>
<conf-loc>Bauru </conf-loc>
<publisher-loc><![CDATA[Bauru ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREITAG]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[COSTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[W. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MOTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. V.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O livro didático em questão]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HOFFLING]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Notas para discussão quanto à implementação de programas de governo: em foco o Programa Nacional do Livro Didático]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação e Sociedade]]></source>
<year></year>
<volume>21</volume>
<numero>70</numero>
<issue>70</issue>
<page-range>159-70</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LAJOLO]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Livro didático: um (quase) manual de usuário]]></article-title>
<source><![CDATA[Em Aberto]]></source>
<year></year>
<volume>16</volume>
<numero>69</numero>
<issue>69</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LOPES]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. R. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Livros didáticos: obstáculo ao aprendizado da ciência Química]]></article-title>
<source><![CDATA[Química Nova]]></source>
<year></year>
<volume>15</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>254-61</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LOPES]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. R. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Livros didáticos: obstáculos ao aprendizado da ciência química]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Estudos Pedagógicos]]></source>
<year></year>
<volume>74</volume>
<numero>177</numero>
<issue>177</issue>
<page-range>309-34</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LOPES]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. R. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A concepção de fenômeno no ensino de Química brasileiro através dos livros didáticos]]></article-title>
<source><![CDATA[Química Nova]]></source>
<year></year>
<volume>17</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>338-41</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MÓL]]></surname>
<given-names><![CDATA[G. de S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[W. L. P. dos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Química na Sociedade]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora da Universidade de Brasília]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MÓL]]></surname>
<given-names><![CDATA[G. de S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[W. L. P. dos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Química na Sociedade]]></source>
<year></year>
<edition>2 ed</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora da Universidade de Brasília]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MÓL]]></surname>
<given-names><![CDATA[G. de S]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[W. L. P. dos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Química e Sociedade: a ciência, os materiais e o lixo]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Nova Geração]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MORTIMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A evolução dos livros didáticos de Química destinados ao ensino secundário]]></article-title>
<source><![CDATA[Em aberto]]></source>
<year></year>
<volume>7</volume>
<numero>40</numero>
<issue>40</issue>
<page-range>25-41</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MORTIMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MACHADO]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. H.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ROMANELLI]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. I.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A proposta curricular de química do Estado de Minas Gerais: fundamentos e pressupostos]]></article-title>
<source><![CDATA[Química Nova]]></source>
<year></year>
<volume>23</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>273-83</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NASCIMENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[G. G. O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O livro de Biologia no ensino de biologia]]></source>
<year></year>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação, Universidade de Brasília]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NETO]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FRACALANZA]]></surname>
<given-names><![CDATA[H.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[O livro didático de ciências: problemas e soluções]]></article-title>
<source><![CDATA[Ciência e Educação]]></source>
<year></year>
<volume>9</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>147-57</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PRETTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[N. de L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A ciência nos livros didáticos]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas, SPSalvador, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ed. Da UnicampCED/UFBA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RICHAUDEAU]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Conception et production des manuels scolaires: guide pratique]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Paris ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UNESCO]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOMÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. T.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Globalização e interdisciplinaridade: o currículo integrado]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Artes Médicas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[W. L. P. dos]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SCHNETZLER]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação em química: compromisso com a cidadania]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Ijuí ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora da Unijuí]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[W. L. P. dos]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MORTIMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Uma análise de pressupostos teóricos da abordagem C-T-S (ciência-tecnologia-sociedade) no contexto da educação brasileira]]></article-title>
<source><![CDATA[Ensaio: pesquisa em educação em ciências]]></source>
<year></year>
<volume>2</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>133-62</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHNETZLER]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Um estudo sobre o tratamento do conhecimento químico em livros didáticos brasileiros dirigidos ao ensino secundário de química de 1875 a 1978]]></article-title>
<source><![CDATA[Química Nova]]></source>
<year></year>
<volume>4</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>6-15</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHNETZLER]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O tratamento do conhecimento químico em livros didáticos brasileiros para o ensino secundário de Química de 1875 a 1978: análise do capítulo de reações químicas]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação, Universidade Estadual de Campinas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ROCHA-FILHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TUNES]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TOLENTINO]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Ensino de conceitos em química: II - Matéria: um sistema conceitual quanto à sua forma de apresentação]]></article-title>
<source><![CDATA[Ciência e Cultura]]></source>
<year></year>
<volume>38</volume>
<numero>12</numero>
<issue>12</issue>
<page-range>2028-030</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ZABALA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A prática educativa. Como ensinar]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Artes Médicas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
