<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2178-2679</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Práxis Educacional]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Práx. Educ.]]></abbrev-journal-title>
<issn>2178-2679</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Estadual do Sudoeste da Bahia]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2178-26792020000700297</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.22481/rpe.v16i43.6500</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[GRUPOS DE PESQUISA QUE INVESTIGAM A FORMAÇÃO DE PROFESSORES NO NORDESTE: QUEM SÃO, O QUE PRODUZEM E COMO PRODUZEM]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[RESEARCH GROUPS INVESTIGATING TEACHER TRAINING IN THE NORTHEAST: WHO ARE THEY, WHAT THEY PRODUCE AND HOW THEY PRODUCE]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[GRUPOS DE INVESTIGACIÓN QUE INVESTIGAN LA FORMACIÓN DE PROFESORES EN EL NORESTE: QUIÉNES SON, QUÉ PRODUCEN Y CÓMO PRODUCEN]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Farias]]></surname>
<given-names><![CDATA[Isabel Maria Sabino de]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Guimarães]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marília Duarte]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Moura]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ingrid Louback de Castro]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual do Ceará  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Ceará  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Ceará  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2020</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2020</year>
</pub-date>
<volume>16</volume>
<numero>43</numero>
<fpage>297</fpage>
<lpage>318</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2178-26792020000700297&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2178-26792020000700297&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2178-26792020000700297&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo: O trabalho focaliza grupos de pesquisa vinculados a pós-graduação stricto sensu em Educação do Nordeste que investigam a formação de professores, considerando indagações sobre quem são, o que produzem e como produzem essas equipes. Um exame teórico qualitativo, que adota como fonte o Currículo Lattes e o Diretório dos Grupos de Pesquisa do CNPq, contemplando amostra de 87 equipes, distribuídas pelos noves Estados nordestinos e ligadas a 15 programas. Um terço dessas equipes registra que investiga o assunto. São grupos robustos, apresentam foco temático diversificado, lideranças jovens, altamente qualificada e com forte capacidade de captação de financiamento de suas pesquisas.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract: This paper focuses on research groups linked to the stricto sensu post graduation in Education in the Northeast that investigates teachers training, considering questions about Who are they, what they produce and how they produce these teams. A qualitative theoretical examination, which uses the Lattes Curriculum and the CNPq Research Groups Directory as a source, covering a sample of 87 teams, distributed across the nine northeastern states and linked to 15 programs. One third of these teams report that they investigate the matter. They are robust groups, have a diversified thematic focus, young leaders, highly qualified and with a strong capacity to attract funding for their research.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen: El trabajo se centra en grupos de investigación vinculados a programas de posgrado stricto sensu en Educación en el noreste que investigan la formación docente, considerando preguntas sobre quiénes son, qué producen y cómo producen estos equipos. Un examen teórico cualitativo, que utiliza el Currículo Lattes y el Directorio de Grupos de Investigación del CNPq como fuente, y que abarca una muestra de 87 equipos, distribuidos en los nueve estados del noreste y vinculados a 15 programas. Un tercio de dichos equipos informa que investigan el asunto. Son grupos sólidos, tienen un enfoque temático diversificado, líderes jóvenes, altamente calificados y con una fuerte capacidad para atraer fondos para su investigación.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Formação de Professores]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Grupos de Pesquisa]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Nordeste]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Teachers training]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Research groups]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Northeast.]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Formación docente]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Grupos de investigación]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Noreste]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. E. D. A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A produção acadêmica sobre formação docente: um estudo comparativo das dissertações e teses dos anos 1990 e 2000]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Pesquisa sobre Formação de Professores]]></source>
<year>2009</year>
<volume>1</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>41-56</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BRZEZINSKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[I]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LÜDKE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ROLDÃO]]></surname>
<given-names><![CDATA[M do C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Pesquisa sobre formação de professores: síntese do II Simpósio de grupos de pesquisa do GT 8 da ANPED]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Formação Docente,]]></source>
<year>2010</year>
<volume>022</volume>
<numero>03</numero>
<issue>03</issue>
<page-range>152-9</page-range><publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. E. D. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ROMANOWSKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Estado da arte sobre formação de professores nas dissertações e teses dos programas de pós-graduação das universidades brasileiras, 1990 a 1996]]></source>
<year></year>
<conf-name><![CDATA[ REUNIÃO ANUAL DA ASSOCIAÇÃO NACIONAL DE PÓS-GRADUAÇÃO E PESQUISA EM EDUCAÇÃO, 22]]></conf-name>
<conf-date>1999</conf-date>
<conf-loc>Caxambu, MG </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Plano Nacional de Pós-Graduação - PNPG 2011-2010]]></article-title>
<source><![CDATA[MEC. CAPES]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília: DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CAPES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CAVALCANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. M. D]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[NUNES]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. B. C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FARIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[I. M. S. de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pesquisa em Educação na UECE: um caminho em construção]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[Fortaleza ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições Demócrito Rocha]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FARIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[I. M. S. de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[JARDILINO]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. R. L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SILVESTRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ARAÚJO]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. M. B. de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pesquisa em Rede: diálogos de formação em contextos coletivos de conhecimento]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Fortaleza ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EdUECE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FARIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[I. M. S. de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RAMOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. F. Pouchain]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PIMENTEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Apontamentos sobre a formação de professores nos estudos e produções do grupo de pesquisa EDUCAS/UECE: percursos e perspectivas.]]></article-title>
<source><![CDATA[Formação Docente]]></source>
<year>2018</year>
<volume>10</volume>
<numero>19</numero>
<issue>19</issue>
<page-range>13-32</page-range><publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[N. S. de A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[As pesquisas denominadas &#8220;estado da arte&#8221;.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revistas Educação &amp; Sociedade]]></source>
<year>2002</year>
<volume>79</volume>
<page-range>257-72</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FURTADO]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Pesquisa em rede: análise preliminar dos grupos de pesquisa do CNPq em 2014]]></article-title>
<source><![CDATA[Radar]]></source>
<year>2016</year>
<volume>45</volume>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<given-names><![CDATA[GALILEU]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O que você precisa saber sobre a pós-graduação no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Galileu]]></source>
<year>2017</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HOUAISS]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[VILLAR]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. de S..]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Dicionário Houaiss da língua portuguesa]]></source>
<year>2009</year>
<edition>1</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Objetiva]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MACHADO]]></surname>
<given-names><![CDATA[N. J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A Universidade e a organização do conhecimento: a rede, o tácito, a dádiva]]></article-title>
<source><![CDATA[Estudos Avançados]]></source>
<year>2001</year>
<volume>15</volume>
<numero>42</numero>
<issue>42</issue>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MATOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[K. S. L. de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[VIEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pesquisa Educacional: o prazer de conhecer]]></source>
<year>2001</year>
<publisher-loc><![CDATA[Fortaleza ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições Demócrito Rocha]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MOREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[VILAN FILHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MUELLER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Suzana Pinheiro Machado]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Características e produção científica dos grupos de pesquisa do CNPq/DGP nas áreas de Ciência da Informação e Museologia (1992 - 2012)]]></article-title>
<source><![CDATA[Perspectivas em Ciência da Informação]]></source>
<year>2015</year>
<volume>20</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>93-106</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ROLDÃO. M. do]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[M]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BRZEZINSKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[I]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ROMANOWSKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LIMA]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[III Simpósio de Grupos de Pesquisa sobre Formação de Professores do Brasil - Síntese das observações realizadas]]></article-title>
<source><![CDATA[RevistaFormação Docente]]></source>
<year>2018</year>
<volume>10</volume>
<numero>18</numero>
<issue>18</issue>
<page-range>11-8</page-range><publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[NÓBREGA-THERRIEN]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FARIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[I. M. S. de.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Produções sobre a formação de professores no EPENN: análise do período 2003 a 2011]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[GOMES]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LEAL]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pesquisas em Educação nas regiões Norte e Nordeste: balanço e perspectivas]]></source>
<year>2014</year>
<page-range>127-52</page-range><publisher-loc><![CDATA[Recife ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UFPE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
