<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0100-1574</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Cadernos de Pesquisa]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Cad. Pesqui.]]></abbrev-journal-title>
<issn>0100-1574</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Carlos Chagas]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0100-15742014000400934</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/198053142880</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Os professores da educação profissional: saberes e práticas]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Professional education teachers: knowledges and practices]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Los profesores de educación profesional: saberes y prácticas]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gariglio]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Ângelo]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Burnier]]></surname>
<given-names><![CDATA[Suzana Lana]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Minas Gerais - UFMG Escola de Educação Física, Fisioterapia e Terapia Ocupacional ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Belo Horizonte Minas Gerais]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais - Cefet-MG  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Belo Horizonte Minas Gerais]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2014</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2014</year>
</pub-date>
<volume>44</volume>
<numero>154</numero>
<fpage>934</fpage>
<lpage>959</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0100-15742014000400934&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0100-15742014000400934&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0100-15742014000400934&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Este artigo relata os resultados de uma pesquisa sobre os saberes da base profissional de professores da Educa&#231;&#227;o Profissional - EP - que lecionam disciplinas das &#225;reas tecnol&#243;gicas. Objetivou-se analisar os processos constitutivos da pr&#225;tica docente de oito professores da EP e as caracter&#237;sticas de seus saberes pedag&#243;gicos, bem como identificar os modelos de a&#231;&#227;o pedag&#243;gica que orientam e estruturam a pr&#225;tica de ensino desses docentes. Os resultados da pesquisa mostram que os saberes pedag&#243;gicos desses professores guardam marcas do contexto de ensino situado da EP e de espa&#231;os e tempos de forma&#231;&#227;o profissional pr&#243;prios das &#225;reas tecnol&#243;gicas e por experi&#234;ncias e aprendizagens n&#227;o formais e informais.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[This article reports the results of research regarding the knowledge of professional teachers - PE - active in technological areas. The study aimed to analyze the teaching practices of eight PE teachers and their pedagogical knowledge, as well as to identify models of pedagogical action that guide and structure their teaching practice. The results show that the pedagogical knowledge of these teachers retains besides non formal and informal experiences of learning characteristics of the context of PE, as well as features from professional training spaces and times current in technological areas.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Este art&#237;culo relata los resultados de una investigaci&#243;n sobre los saberes de la base profesional de profesores de Educaci&#243;n Profesional - EP -, que ense&#241;an disciplinas de las &#225;reas tecnol&#243;gicas. El prop&#243;sito fue el de analizar los procesos constitutivos de la pr&#225;ctica docente de ocho profesores de EP y las caracter&#237;sticas de sus saberes pedag&#243;gicos, as&#237; como identificar los modelos de acci&#243;n pedag&#243;gica que orientan y estructuran la pr&#225;ctica de ense&#241;anza de tales docentes. Los resultados de la investigaci&#243;n muestran que los saberes pedag&#243;gicos de dichos profesores guardan marcas del contexto de ense&#241;anza situado de EP y de espacios y tiempos de formaci&#243;n profesional propios de las &#225;reas tecnol&#243;gicas y por experiencias e aprendizajes no formales e informales.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Formação de Professores]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Saber Profissional]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Prática de Ensino]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Teacher Education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Professional Knowledge]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Educational Practice.]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Formación del Profesorado]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Saber Profesional]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Práctica Docente.]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Israel Gutemberg]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Professores e sociedade: 2000 anos de (des)sintonia na historia e na formação de professores no Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marli]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A pesquisa sobre formação de professores no Brasil - 1990-1998]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[CANDAU]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vera M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ensinar e aprender: sujeitos, saberes e pesquisa]]></source>
<year></year>
<page-range>83-100</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DP&A]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marli]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[al.]]></surname>
<given-names><![CDATA[et]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Estado da arte da formação de professores no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação e Sociedade]]></source>
<year></year>
<volume>20</volume>
<numero>68</numero>
<issue>68</issue>
<page-range>301-09</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ARAÚJO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tânia Márcia Fernandes de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A formação continuada segundo professores do ensino técnico]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Lei n. 4.024, de 20 de dezembro de 1961. Fixa as Diretrizes e Bases da Educação Nacional]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL. Ministério da Educação</collab>
<collab>BRASIL. Ministério da Educação</collab>
<source><![CDATA[Rede federal de educação tecnológica]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRZEZINSKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Iria]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Formação de profissionais da educação (1997-2002)]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministério da Educação, Inep]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRZEZINSK]]></surname>
<given-names><![CDATA[Iria]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Estado da arte da formação dos professores no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação e Sociedade]]></source>
<year></year>
<volume>XX</volume>
<numero>68</numero>
<issue>68</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BURNIER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Suzana]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Histórias de vida de professores: o caso da educação profissional]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Educação]]></source>
<year></year>
<volume>12</volume>
<numero>35</numero>
<issue>35</issue>
<page-range>343-58</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CUNHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz Antônio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O ensino de ofícios artesanais e manufaturas no Brasil escravocrata]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo, DFBrasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Unesp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DEJOURS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Christophe]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Inteligência operária e organização do trabalho: a propósito do modelo japonês de produção]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[HIRATA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Helena]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sobre o modelo japonês]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edusp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DUBAR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claude]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A socialização: construção das identidades sociais e profissionais]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Porto]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ELBAZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Freema]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[La recherche sur le savoir des ensignants: l' enseignant experte et l'enseignant ordinaire]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[GAUTHIER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Clermont]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MELLOUKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[M'hammed]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Le savoir des enseignants: que savent-ils?]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Canadá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Les Éditons Logiques]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Lúcia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Programa especial - a contribuição da UTRAMIG: da qualificação técnica profissional à formação docente. Os sujeitos da educação à luz dos pressupostos do agir comunicativo no pensamento de Habermas]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GAUTHIER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Clermont]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Por uma teoria da Pedagogia]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Ijuí ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Unijuí]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KUENZER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Acácia Z]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Educação Profissional: novas categorias para uma pedagogia do trabalho]]></article-title>
<source><![CDATA[Boletim Técnico do Senac]]></source>
<year></year>
<volume>25</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>19-29</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MACIEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daniel de Souza]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Limites e possibilidades da formação inicial de professores da educação profissional através do Programa Especial de Formação Pedagógica de Docentes, segundo as representações de seus egressos]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[MG ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro Federal de Educação Tecnológica, Belo Horizonte]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MARTIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daniel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Nature du savoir enseignant: analyse des écrits anglo-saxons]]></article-title>
<source><![CDATA[Cahiers de la Recherche en Éducation]]></source>
<year></year>
<volume>1</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>253-86</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Rita N. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[20 anos de ENDIPE]]></article-title>
<source><![CDATA[Didática, currículo e saberes escolares]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DP&A]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Formação e profissionalização dos professores do ensino técnico]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[ARANHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antônia V. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CUNHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daisy M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LAUDARES]]></surname>
<given-names><![CDATA[João B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Diálogos sobre o trabalho: perspectivas multidisciplinares]]></source>
<year></year>
<page-range>15-37</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PETEROSSI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Helena Gemignani]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Formação do professor para o ensino técnico]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Loyola]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PIMENTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Selma. G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Didática, didáticas específicas e formação de professores: construindo saberes]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[TIBALLI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Elianda F. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CHAVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sandramara. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Concepções e práticas em formação de professores: diferentes olhares]]></source>
<year></year>
<page-range>49-56</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[D&P]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RAYMOND]]></surname>
<given-names><![CDATA[Danielle]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[L'utillisation d'aproches biographiques em formation à l'enseignement]]></source>
<year></year>
<conf-name><![CDATA[ CONFERÊNCIA DA PONTIFÍCIA UNIVERSIDADE CATÓLICA DO RIO DE JANEIRO]]></conf-name>
<conf-date>2000</conf-date>
<conf-loc>Rio de Janeiro </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHÖN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Donald]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Formar professores como profissionais reflexivos]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[NÓVOA]]></surname>
<given-names><![CDATA[António]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os professores e sua formação]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Dom Quixote]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SHULMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lee. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Those who understand: knowledge growth in teaching]]></article-title>
<source><![CDATA[Educacional Researcher]]></source>
<year></year>
<volume>15</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>4-14</page-range><publisher-loc><![CDATA[Washington ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TANGUY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lucie]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Los conocimientos transmitidos a los futuros obreros]]></article-title>
<source><![CDATA[Tempora]]></source>
<year></year>
<volume>l</volume>
<numero>7</numero>
<issue>7</issue>
<page-range>11-28</page-range><publisher-loc><![CDATA[Laguna, ES ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As concepções do saber dos professores de acordo com diferentes tradições teóricas e intelectuais]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[PUC-Rio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Saberes docentes e formação profissional]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LESSARD]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claude]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Le travail enseignant au quotidien. Experience, infractions humaines et dilemes professionnels]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Oxford ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DeBoeck]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O trabalho docente: elementos para uma teoria da docência como profissão de interações humanas]]></source>
<year></year>
<edition>4</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LESSARD]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claude]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LAHAYE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Louise]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Os professores face ao saber: esboço de uma problemática do saber docente]]></article-title>
<source><![CDATA[Teoria &amp; Educação]]></source>
<year></year>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VAN ZANTEN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Agnès]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Abordagens etnográficas em sociologia da educação: escola e comunidade, estabelecimento escolar, sala de aula]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[FORQUIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jean Claude]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sociologia da Educação: dez anos de pesquisa]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[WOODS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Peter]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Aspectos sociais da criatividade do professor]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[NÓVOA]]></surname>
<given-names><![CDATA[António]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Profissão professor]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Porto]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
<article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0100-1574</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Cadernos de Pesquisa]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Cad. Pesqui.]]></abbrev-journal-title>
<issn>0100-1574</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Carlos Chagas]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0100-15742014000400934</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/198053142880</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Os professores da educação profissional: saberes e práticas]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Professional education teachers: knowledges and practices]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Los profesores de educación profesional: saberes y prácticas]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gariglio]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Ângelo]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Burnier]]></surname>
<given-names><![CDATA[Suzana Lana]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Minas Gerais - UFMG Escola de Educação Física, Fisioterapia e Terapia Ocupacional ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Belo Horizonte Minas Gerais]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais - Cefet-MG  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Belo Horizonte Minas Gerais]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2014</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2014</year>
</pub-date>
<volume>44</volume>
<numero>154</numero>
<fpage>934</fpage>
<lpage>959</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0100-15742014000400934&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0100-15742014000400934&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0100-15742014000400934&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Este artigo relata os resultados de uma pesquisa sobre os saberes da base profissional de professores da Educa&#231;&#227;o Profissional - EP - que lecionam disciplinas das &#225;reas tecnol&#243;gicas. Objetivou-se analisar os processos constitutivos da pr&#225;tica docente de oito professores da EP e as caracter&#237;sticas de seus saberes pedag&#243;gicos, bem como identificar os modelos de a&#231;&#227;o pedag&#243;gica que orientam e estruturam a pr&#225;tica de ensino desses docentes. Os resultados da pesquisa mostram que os saberes pedag&#243;gicos desses professores guardam marcas do contexto de ensino situado da EP e de espa&#231;os e tempos de forma&#231;&#227;o profissional pr&#243;prios das &#225;reas tecnol&#243;gicas e por experi&#234;ncias e aprendizagens n&#227;o formais e informais.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[This article reports the results of research regarding the knowledge of professional teachers - PE - active in technological areas. The study aimed to analyze the teaching practices of eight PE teachers and their pedagogical knowledge, as well as to identify models of pedagogical action that guide and structure their teaching practice. The results show that the pedagogical knowledge of these teachers retains besides non formal and informal experiences of learning characteristics of the context of PE, as well as features from professional training spaces and times current in technological areas.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Este art&#237;culo relata los resultados de una investigaci&#243;n sobre los saberes de la base profesional de profesores de Educaci&#243;n Profesional - EP -, que ense&#241;an disciplinas de las &#225;reas tecnol&#243;gicas. El prop&#243;sito fue el de analizar los procesos constitutivos de la pr&#225;ctica docente de ocho profesores de EP y las caracter&#237;sticas de sus saberes pedag&#243;gicos, as&#237; como identificar los modelos de acci&#243;n pedag&#243;gica que orientan y estructuran la pr&#225;ctica de ense&#241;anza de tales docentes. Los resultados de la investigaci&#243;n muestran que los saberes pedag&#243;gicos de dichos profesores guardan marcas del contexto de ense&#241;anza situado de EP y de espacios y tiempos de formaci&#243;n profesional propios de las &#225;reas tecnol&#243;gicas y por experiencias e aprendizajes no formales e informales.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Formação de Professores]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Saber Profissional]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Prática de Ensino]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Teacher Education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Professional Knowledge]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Educational Practice.]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Formación del Profesorado]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Saber Profesional]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Práctica Docente.]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front>
<back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Israel Gutemberg]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Professores e sociedade: 2000 anos de (des)sintonia na historia e na formação de professores no Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marli]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A pesquisa sobre formação de professores no Brasil - 1990-1998]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[CANDAU]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vera M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ensinar e aprender: sujeitos, saberes e pesquisa]]></source>
<year></year>
<page-range>83-100</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DP&A]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marli]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[al.]]></surname>
<given-names><![CDATA[et]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Estado da arte da formação de professores no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação e Sociedade]]></source>
<year></year>
<volume>20</volume>
<numero>68</numero>
<issue>68</issue>
<page-range>301-09</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ARAÚJO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tânia Márcia Fernandes de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A formação continuada segundo professores do ensino técnico]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Lei n. 4.024, de 20 de dezembro de 1961. Fixa as Diretrizes e Bases da Educação Nacional]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL. Ministério da Educação</collab>
<collab>BRASIL. Ministério da Educação</collab>
<source><![CDATA[Rede federal de educação tecnológica]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRZEZINSKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Iria]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Formação de profissionais da educação (1997-2002)]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministério da Educação, Inep]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRZEZINSK]]></surname>
<given-names><![CDATA[Iria]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Estado da arte da formação dos professores no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação e Sociedade]]></source>
<year></year>
<volume>XX</volume>
<numero>68</numero>
<issue>68</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BURNIER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Suzana]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Histórias de vida de professores: o caso da educação profissional]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Educação]]></source>
<year></year>
<volume>12</volume>
<numero>35</numero>
<issue>35</issue>
<page-range>343-58</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CUNHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz Antônio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O ensino de ofícios artesanais e manufaturas no Brasil escravocrata]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo, DFBrasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Unesp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DEJOURS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Christophe]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Inteligência operária e organização do trabalho: a propósito do modelo japonês de produção]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[HIRATA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Helena]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sobre o modelo japonês]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edusp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DUBAR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claude]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A socialização: construção das identidades sociais e profissionais]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Porto]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ELBAZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Freema]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[La recherche sur le savoir des ensignants: l' enseignant experte et l'enseignant ordinaire]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[GAUTHIER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Clermont]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MELLOUKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[M'hammed]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Le savoir des enseignants: que savent-ils?]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Canadá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Les Éditons Logiques]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Lúcia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Programa especial - a contribuição da UTRAMIG: da qualificação técnica profissional à formação docente. Os sujeitos da educação à luz dos pressupostos do agir comunicativo no pensamento de Habermas]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GAUTHIER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Clermont]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Por uma teoria da Pedagogia]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Ijuí ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Unijuí]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KUENZER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Acácia Z]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Educação Profissional: novas categorias para uma pedagogia do trabalho]]></article-title>
<source><![CDATA[Boletim Técnico do Senac]]></source>
<year></year>
<volume>25</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>19-29</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MACIEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daniel de Souza]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Limites e possibilidades da formação inicial de professores da educação profissional através do Programa Especial de Formação Pedagógica de Docentes, segundo as representações de seus egressos]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[MG ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro Federal de Educação Tecnológica, Belo Horizonte]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MARTIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daniel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Nature du savoir enseignant: analyse des écrits anglo-saxons]]></article-title>
<source><![CDATA[Cahiers de la Recherche en Éducation]]></source>
<year></year>
<volume>1</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>253-86</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Rita N. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[20 anos de ENDIPE]]></article-title>
<source><![CDATA[Didática, currículo e saberes escolares]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DP&A]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Formação e profissionalização dos professores do ensino técnico]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[ARANHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antônia V. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CUNHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daisy M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LAUDARES]]></surname>
<given-names><![CDATA[João B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Diálogos sobre o trabalho: perspectivas multidisciplinares]]></source>
<year></year>
<page-range>15-37</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PETEROSSI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Helena Gemignani]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Formação do professor para o ensino técnico]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Loyola]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PIMENTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Selma. G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Didática, didáticas específicas e formação de professores: construindo saberes]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[TIBALLI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Elianda F. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CHAVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sandramara. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Concepções e práticas em formação de professores: diferentes olhares]]></source>
<year></year>
<page-range>49-56</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[D&P]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RAYMOND]]></surname>
<given-names><![CDATA[Danielle]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[L'utillisation d'aproches biographiques em formation à l'enseignement]]></source>
<year></year>
<conf-name><![CDATA[ CONFERÊNCIA DA PONTIFÍCIA UNIVERSIDADE CATÓLICA DO RIO DE JANEIRO]]></conf-name>
<conf-date>2000</conf-date>
<conf-loc>Rio de Janeiro </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHÖN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Donald]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Formar professores como profissionais reflexivos]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[NÓVOA]]></surname>
<given-names><![CDATA[António]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os professores e sua formação]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Dom Quixote]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SHULMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lee. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Those who understand: knowledge growth in teaching]]></article-title>
<source><![CDATA[Educacional Researcher]]></source>
<year></year>
<volume>15</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>4-14</page-range><publisher-loc><![CDATA[Washington ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TANGUY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lucie]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Los conocimientos transmitidos a los futuros obreros]]></article-title>
<source><![CDATA[Tempora]]></source>
<year></year>
<volume>l</volume>
<numero>7</numero>
<issue>7</issue>
<page-range>11-28</page-range><publisher-loc><![CDATA[Laguna, ES ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As concepções do saber dos professores de acordo com diferentes tradições teóricas e intelectuais]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[PUC-Rio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Saberes docentes e formação profissional]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LESSARD]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claude]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Le travail enseignant au quotidien. Experience, infractions humaines et dilemes professionnels]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Oxford ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DeBoeck]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O trabalho docente: elementos para uma teoria da docência como profissão de interações humanas]]></source>
<year></year>
<edition>4</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LESSARD]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claude]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LAHAYE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Louise]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Os professores face ao saber: esboço de uma problemática do saber docente]]></article-title>
<source><![CDATA[Teoria &amp; Educação]]></source>
<year></year>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VAN ZANTEN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Agnès]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Abordagens etnográficas em sociologia da educação: escola e comunidade, estabelecimento escolar, sala de aula]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[FORQUIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jean Claude]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sociologia da Educação: dez anos de pesquisa]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[WOODS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Peter]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Aspectos sociais da criatividade do professor]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[NÓVOA]]></surname>
<given-names><![CDATA[António]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Profissão professor]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Porto]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
