<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0100-1574</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Cadernos de Pesquisa]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Cad. Pesqui.]]></abbrev-journal-title>
<issn>0100-1574</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Carlos Chagas]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0100-15742024000100624</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/1980531410710</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[DIREITO LINGUÍSTICO-EDUCACIONAL PARA ALUNOS SURDOS E O &#8220;ALÉM-ACESSIBILIDADE&#8221;]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[LINGUISTIC-EDUCATIONAL RIGHTS FOR DEAF STUDENTS AND THE &#8220;BEYOND-ACCESSIBILITY&#8221;]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[DERECHO LINGÜÍSTICO-EDUCATIVO PARA ESTUDIANTES SORDOS Y EL &#8220;MÁS ALLÁ DE LA ACCESIBILIDAD&#8221;]]></article-title>
<article-title xml:lang="fr"><![CDATA[DROIT LINGUISTIQUE-ÉDUCATIF POUR LES ÉTUDIANTS SOURDS ET &#8220;AU-DELÀ DE L&#8217;ACCESSIBILITÉ&#8221;]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OliveiradocMartins]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vanessa Regina de]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lopes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maura Corcini]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de São Carlos (UFSCar)  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[São Carlos SP]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade do Vale do Rio dos Sinos (Unisinos)  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[São Leopoldo RS]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<volume>54</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0100-15742024000100624&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0100-15742024000100624&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0100-15742024000100624&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo Este artigo problematiza o impacto da lógica da acessibilidade na educação de surdos promovida pela política inclusiva, que reduz a expressividade e visualidade da língua de sinais a um instrumento de acesso ao conhecimento escolarizado. A análise dessa lógica foi realizada através de uma cartografia filosófica de documentos legais, fundamentada nas filosofias da diferença e nos estudos de Nancy Fraser sobre reconhecimento e redistribuição para a justiça social. Os resultados evidenciam a distinção entre acesso e direito linguístico-educacional, sublinhando a necessidade de uma política linguística que tenha impacto na educação, no sentido de reconhecer a dispersão territorial da comunidade surda e diferenciá-la das comunidades indígenas e de imigrantes.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract The present article discusses the impact of the logic of accessibility on the education of deaf students promoted by the inclusion policy, which reduces the expressiveness and visuality of sign language to a mere tool for accessing academic knowledge. The analysis of this logic was conducted through a philosophical cartography of legal documents, grounded in philosophies of difference and Nancy Fraser&#8217;s studies on recognition and redistribution for social justice. The results highlight the distinction between access and linguistic-educational rights, underscoring the need for a linguistic policy that impacts education, acknowledging the territorial dispersion of the deaf community and differentiating it from indigenous and immigrant communities.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen Este artículo problematiza el impacto de la lógica de la accesibilidad en la educación de sordos promovida por la política inclusiva, que reduce la expresividad y visualidad de la lengua de señas a un instrumento de acceso al conocimiento escolarizado. El análisis de esa lógica fue realizado a través de una cartografía filosófica de documentos legales, fundamentada en las filosofías de la diferencia y en los estudios de Nancy Fraser sobre reconocimiento y redistribución para la justicia social. Los resultados evidencian la distinción entre acceso y derecho lingüístico-educativo, subrayando la necesidad de una política lingüística que tenga impacto en la educación, en el sentido de reconocer la dispersión territorial de la comunidad sorda y diferenciarla de las comunidades indígenas e de inmigrantes.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="fr"><p><![CDATA[Résumé Cet article problématise l&#8217;impact de la logique de l&#8217;accessibilité sur l&#8217;éducation des sourds promue par la politique inclusive, qui réduit l&#8217;expressivité et la visualité du langage des signes à un simple outil d&#8217;accès au savoir scolaire. L&#8217;analyse de cette logique a été réalisée à travers une cartographie philosophique de documents légaux, fondée sur les philosophies de la différence et les études de Nancy Fraser sur la reconnaissance et la redistribution pour la justice sociale. Les résultats mettent en évidence la distinction entre accès et droit linguistique-éducatif, soulignant la nécessité d&#8217;une politique linguistique qui impacte l&#8217;éducation, et reconnaisse la dispersion territoriale de la communauté sourde et en la distinguant des communautés autochtones et immigrantes.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[EDUCAÇÃO INCLUSIVA]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[FILOSOFIA]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[LÍNGUA BRASILEIRA DE SINAIS]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[DIREITO EDUCACIONAL]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[INCLUSIVE EDUCATION]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[PHILOSOPHY]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[BRAZILIAN SIGN LANGUAGE]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[EDUCATIONAL RIGHT]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[EDUCACIÓN INCLUSIVA]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[FILOSOFÍA]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[LENGUA BRASILEÑA DE SEÑAS]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[DERECHO EDUCATIVO]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[ÉDUCATION INCLUSIVE]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[PHILOSOPHIE]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[LANGAGE BRÉSILIENNE DES SIGNES]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[DROIT ÉDUCATIF]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bonfim]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Martins]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. R. de O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Interpretação educacional e as políticas inclusivas e bilíngues: Contra-ações educativas de/com surdos]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Educação em Questão]]></source>
<year>2021</year>
<volume>59</volume>
<numero>61</numero>
<issue>61</issue>
<page-range>Artigo e-25905</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Costa]]></surname>
<given-names><![CDATA[D. W. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Brito]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. dos R. de.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Nomadismo e educação]]></article-title>
<source><![CDATA[RevistAleph]]></source>
<year>2018</year>
<volume>15</volume>
<numero>30</numero>
<issue>30</issue>
<page-range>26-41</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Decreto n. 5.626, de 22 de dezembro de 2005</collab>
<source><![CDATA[Regulamenta a Lei n. 10.436, de 24 de abril de 2002, que dispõe sobre a Língua Brasileira de Sinais - Libras, e o art. 18 da Lei n. 10.098, de 19 de dezembro de 2000]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Decreto n. 7.611, de 17 de novembro de 2011</collab>
<source><![CDATA[Dispõe sobre a educação especial, o atendimento educacional especializado e dá outras providências]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Deleuze]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Guattari]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Capitalismo e esquizofrenia]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-name><![CDATA[Editora 34]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fraser]]></surname>
<given-names><![CDATA[N.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Justiça interrompida: Reflexões críticas sobre a condição &#8220;pós-socialista&#8221;]]></source>
<year>2022</year>
<publisher-name><![CDATA[Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Fundo das Nações Unidas para a Infância (Unicef)</collab>
<source><![CDATA[Declaração Mundial sobre Educação para Todos (Conferência de Jomtien - 1990)]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-name><![CDATA[Unicef]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gallo]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Em torno de uma educação menor]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação &amp; Realidade]]></source>
<year>2002</year>
<volume>27</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>169-78</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gallo]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Camargo]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. M. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Mariguela]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Acontecimento e resistência: Educação menor no cotidiano da escola]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-name><![CDATA[Cotidiano escolar: Emergência e invenção]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gallo]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Deleuze &amp; a educação]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-name><![CDATA[Autêntica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lacerda]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. B. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Martins]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. R. de O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Escola e diferença: Caminhos para educação bilíngue de surdos]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-name><![CDATA[EdUFSCar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>Lei n. 9.394, de 20 de dezembro de 1996</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Estabelece as diretrizes e bases da educação nacional]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year>1996</year>
<volume>134</volume>
<numero>248</numero>
<issue>248</issue>
<page-range>27833</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Lei n. 10.436, de 24 de abril de 2002</collab>
<source><![CDATA[Dispõe sobre a Língua Brasileira de Sinais - Libras e dá outras providências]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Lei n. 14.191, de 3 de agosto de 2021</collab>
<source><![CDATA[Altera a Lei n. 9.394, de 20 de dezembro de 1996 (Lei de Diretrizes e Bases da Educação Nacional), para dispor sobre a modalidade de educação bilíngue de surdos]]></source>
<year>2021</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lodi]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. C. B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação bilíngue para surdos e inclusão segundo a Política Nacional de Educação Especial e o Decreto nº 5.626/05]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação e Pesquisa]]></source>
<year>2013</year>
<volume>39</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>49-63</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lopes]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Thoma]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. da S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Subjectivation, normalisation et constitution de l&#8217;éthos sourd: Politiques publiques et paradoxes contemporains]]></article-title>
<source><![CDATA[La Nouvelle Revue de l&#8217;Adaptation et de la Scolarisation]]></source>
<year>2013</year>
<numero>64</numero>
<issue>64</issue>
<page-range>105-16</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Martins]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. R. de O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Reflexões sobre a educação bilíngue de surdos em escolas inclusivas nos anos iniciais do ensino fundamental (Relatório final de pesquisa enviado à Fundação de Amparo à Pesquisa do Estado de São Paulo [Fapesp] com processo n. 2018/08930-0)]]></source>
<year>2020</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministério da Educação (MEC)</collab>
<source><![CDATA[Política Nacional de Educação Especial na Perspectiva da Educação Inclusiva]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-name><![CDATA[MEC/CNE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministério da Educação (MEC)</collab>
<source><![CDATA[Plano Nacional de Educação 2014-2024 - Lei n. 13.005/2014]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-name><![CDATA[PNE em Movimento]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Nichols]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Martins]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. R. de O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Introdução à Língua Brasileira de Sinais (Libras)]]></source>
<year>2022</year>
<publisher-name><![CDATA[Edesp- -UFSCar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Organização das Nações Unidas para a Educação, a Ciência e a Cultura (Unesco)</collab>
<source><![CDATA[Declaração Universal dos Direitos Linguísticos]]></source>
<year>1996</year>
<publisher-name><![CDATA[Unesco]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Organização das Nações Unidas para a Educação, a Ciência e a Cultura (Unesco)</collab>
<source><![CDATA[Declaração de Salamanca e linha de ação: Sobre necessidades educativas especiais]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-name><![CDATA[Unesco]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pagni]]></surname>
<given-names><![CDATA[P. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Martins]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. R. de O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Corpo e expressividade como marcas constitutivas da diferença ou do ethos surdo]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Educação Especial]]></source>
<year>2019</year>
<volume>32</volume>
<page-range>1-21</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ramos]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Alfabetização e letramento e as interfaces da educação bilíngue de surdos]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal de São Carlos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>Resolução CNE/CEB n. 4, de 2 de outubro de 2009</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Institui Diretrizes Operacionais para o Atendimento Educacional Especializado na Educação Básica, modalidade Educação Especial]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year>2009</year>
<page-range>17</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[P. L. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Paraíso]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Cartografia para pesquisar currículos e infâncias em dissidências: Um exercício experimental de invenção]]></article-title>
<source><![CDATA[Acta Scientiarum. Education]]></source>
<year>2023</year>
<volume>45</volume>
<page-range>Artigo e65889</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Soler]]></surname>
<given-names><![CDATA[P. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Martins]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. R. de O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Língua portuguesa como língua adicional para surdos e o seu aprender em articulação com a Libras como língua matriz]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Educação Especial]]></source>
<year>2022</year>
<volume>35</volume>
<page-range>1-21</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Veiga-Neto]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lopes]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Inclusão, exclusão, in/exclusão]]></article-title>
<source><![CDATA[Verve]]></source>
<year>2011</year>
<volume>(</volume>
<numero>20</numero>
<issue>20</issue>
<page-range>121-35</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
