<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0100-3143</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Educação e Realidade]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Educ. Real.]]></abbrev-journal-title>
<issn>0100-3143</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Rio Grande do Sul - Faculdade de Educação]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0100-31432022000100223</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/2175-6236117094vs01</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Aplicação da Lei nº 12.990/2014: a gramática da exclusão na UFRGS]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Application of Law No. 12990/2014: the grammar of exclusion at the UFRGS]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edmilson Santos dos]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Nunes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Georgina Helena Lima]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Anjos]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Carlos Gomes dos]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Reis]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria da Conceição dos]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Vale do São Francisco  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Petrolina PE]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<aff id="A02">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Pelotas  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Pelotas RS]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<aff id="A03">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Rio Grande do Sul  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Porto Alegre RS]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<aff id="A04">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Pernambuco  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Recife PE]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<volume>47</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0100-31432022000100223&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0100-31432022000100223&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0100-31432022000100223&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[RESUMO A dificuldade de aplicação da Lei nº 12.990/2014 nas universidades federais tem chamado atenção da comunidade científica. Nesse sentido, o presente estudo buscou compreender como se deu sua implementação na Universidade Federal do Rio Grande do Sul. As informações foram coletadas diretamente no site de concurso da instituição. Como resultado, foi possível identificar que a combinação do racismo institucional com a ideologia do mérito impediu a adequada aplicação da norma. Por outro lado, também pode identificar-se a não observância dos dispositivos legais existentes que garantem a máxima eficácia da norma. A gramática do racismo institucional segue por caminhos muito precisos e a contratação de apenas um docente negro demonstra seu vetor.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT The difficulties of implementing Law No. 12990/2014 in federal universities have been calling the attention of the scientific community. In this regard, the present study sought to understand how its implementation took place at the Federal University of Rio Grande do Sul. The information was collected directly from the institution&#8217;s tender website. As a result, it was possible to identify that the combination of institutional racism and the ideology of merit prevented the proper application of the norm. On the other hand, the non-observance of the existing legal provisions that guarantee the maximum effectiveness of the norm can also be seen. The grammar of institutional racism follows precise tracks and the hiring of only one black faculty member demonstrates its vector.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Racismo Institucional]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Ações Afirmativas]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Cotas Raciais]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Universidade]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Políticas Públicas]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Institutional Racism]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Affirmative Actions]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Racial Quotas]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[University]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Public Policy]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALMEIDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Silvio Luiz de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O que é racismo estrutural?]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Letramento]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BATISTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Waleska M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MASTRODI]]></surname>
<given-names><![CDATA[José]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Materialização da ação afirmativa para negros em concursos públicos (Lei N. 12.990/2014)]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Direito e Práxis]]></source>
<year>2019</year>
<volume>11</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>2480-501</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Lei nº 5.465, de 3 de julho de 1968]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year>1968</year>
<page-range>5.537</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Decreto nº 94.664, de 23 de julho de 1987]]></source>
<year>1987</year>
<page-range>11768</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Diário Oficial da União]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 10.639, de 9 de janeiro de 2003]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Diário Oficial da União]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL. Conselho Nacional de Educação</collab>
<source><![CDATA[Parecer CNE/CP 3/2004]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Diário Oficial da União]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 12.711, de 29 de agosto de 2012]]></source>
<year>2012</year>
<page-range>1</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Diário Oficial da União]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 12.990, de 9 de junho de 2014]]></source>
<year>2014</year>
<page-range>3</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Diário Oficial da União]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Presidência da República, Secretaria de Políticas de Promoção da Igualdade Racial</collab>
<source><![CDATA[Nota Técnica n.º 43 de 12 de agosto de 2015]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Portaria Normativa nº 13, de 11 de maio de 2016]]></source>
<year>2016</year>
<page-range>47</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Diário Oficial da União]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL. STF. Supremo Tribunal Federal</collab>
<source><![CDATA[Ação Declaratória de Constitucionalidade nº 41, de 08 de junho de 2017]]></source>
<year>2017</year>
<page-range>1-186</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Diário Oficial da União]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BULHÕES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lucas Mateus]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ARRUDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Dyego]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Cotas Raciais em Concursos Públicos e a Perspectiva do Racismo Institucional]]></article-title>
<source><![CDATA[NAU Social]]></source>
<year>2020</year>
<volume>11</volume>
<numero>20</numero>
<issue>20</issue>
<page-range>5-19</page-range><publisher-loc><![CDATA[Salvador ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CARDOSO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lourenço]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Branquitude acrítica e crítica: A supremacia racial e o branco anti-racista]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Latinoamericana de Ciencias Sociales, Niñez y Juventud]]></source>
<year>2010</year>
<volume>8</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>607-30</page-range><publisher-loc><![CDATA[Manizales ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CORDEIRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria José de Jesus Alves]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[DIALLO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cíntia Santos]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CORDEIRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ana Luisa Alves]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Por que cotas para negros e negras na pós-graduação?]]></article-title>
<source><![CDATA[Ensaios e Pesquisas em Educação e Cultura]]></source>
<year>2019</year>
<volume>6</volume>
<page-range>107-23</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[André]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CORRÊA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Raquel de Souza]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PAREDES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Thamires Domingos]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ABDALLA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Márcio Moutinho]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ações afirmativas: análise comparativa de desempenho entre estudantes cotistas e não cotistas em uma universidade pública]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Política e Administração da Educação]]></source>
<year>2020</year>
<volume>36</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>1297-314</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FRANCO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Anielle]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Chacina do Jacarezinho &#8211; Quantos mais têm que morrer para a guerra acabar?]]></article-title>
<source><![CDATA[Ecoa UOL]]></source>
<year>2021</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GOMES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mara Beatriz]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[FURG e UFPel: uma cartografia sobre a repercussão da perspectiva institucional na execução da Lei Federal n. º 12.990/2014]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Pelotas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal de Pelotas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GOMES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mara Beatriz]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SPOLLE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marcus Vinicius]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Mapeando as assimetrias na execução da Lei Federal 12.990/2014]]></article-title>
<source><![CDATA[Contraponto]]></source>
<year>2020</year>
<volume>7</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>175-82</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GOMES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nilma Lino]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Alguns termos e conceitos presentes no debate sobre relações raciais no Brasil: uma breve discussão]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministério da Educação]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HAGIHARA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ana Flávia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Análise da aplicabilidade da Lei nº 12.990/2014 como instrumento de inclusão de pretos e pardos no serviço público federal]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro Universitário de Brasília]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>INEP. Instituto Nacional de Estudos e Pesquisas Educacionais Anísio Teixeira</collab>
<source><![CDATA[Censo da Educação Superior 2019]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MACIEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[Regimeire]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A questão racial na Universidade Federal do ABC: um debate apoiado nos concursos docentes]]></article-title>
<source><![CDATA[Contemporânea]]></source>
<year>2020</year>
<volume>10</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>1325-50</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Carlos ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MAGALHÃES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Wallace]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A &#8220;Lei do Boi&#8221; e a relação entre educação e propriedade: o caso da Universidade Federal Rural do Rio de Janeiro]]></article-title>
<source><![CDATA[Tempos Históricos]]></source>
<year>2017</year>
<volume>21</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>434-64</page-range><publisher-loc><![CDATA[Marechal Cândido Rondon ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MAZZUCCO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maicon]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LIMA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fernanda S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Anais [...]]]></source>
<year>2015</year>
<conf-name><![CDATA[ SEMINÁRIO INTERNACIONAL DEMANDAS SOCIAIS E POLÍTICAS PÚBLICAS NA SOCIEDADE CONTEMPORÂNEA, 12]]></conf-name>
<conf-loc>Santa Cruz do Sul, RS </conf-loc>
<publisher-loc><![CDATA[Santa Cruz do Sul, RS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Programa de Pós-graduação em Direito/UNISC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MELLO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RESENDE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ubiratan]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Concursos públicos para docentes de universidades federais na perspectiva da Lei 12.990/2014: desafios à reserva de vagas para candidatas/os negras/os]]></article-title>
<source><![CDATA[Sociedade e Estado]]></source>
<year>2019</year>
<volume>34</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>161-84</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MELLO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RESENDE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ubiratan]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Concursos públicos federais para docentes e ações afirmativas para candidatos negros]]></article-title>
<source><![CDATA[Cadernos de Pesquisa]]></source>
<year>2020</year>
<volume>50</volume>
<numero>175</numero>
<issue>175</issue>
<page-range>8-29</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MIRANDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sheila Ferreira]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Negros, profissionais e acadêmicos: sentidos identitários e os efeitos do discurso ideológico do mérito]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Pontifícia Universidade Católica de São Paulo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>MPF</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[MPF recomenda que UFRGS institua política de ações afirmativas para ingresso a todos programas de pós-graduação]]></article-title>
<source><![CDATA[MPF]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>PROIFES. Federação de Sindicatos de Professores e Professoras de Instituições Federais de Ensino Superior e de Ensino Básico Técnico e Tecnológico</collab>
<source><![CDATA[ADUFRGS: Racismo estrutural no Brasil se reflete na Universidade]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[PROIFES]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANDEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[Michael J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A tirania do mérito: o que aconteceu com o bem comum]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA JÚNIOR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Hédio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Conceito e demarcação histórica]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA JUNIOR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Hédio]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Aparecida da Silva]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mário Rogério]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Políticas públicas de promoção da igualdade racial]]></source>
<year>2010</year>
<page-range>15-27</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CEERT]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claudilene Maria]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Práticas pedagógicas de valorização da identidade, da memória e da cultura negras: a volta inversa na árvore do esquecimento e nas práticas de branqueamento]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Recife ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal de Pernambuco]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tatiana Dias]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Josenilton]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Reserva de vagas para negros em concursos públicos: uma análise a partir do Projeto de Lei 6.738/2013]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ipea]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SOARES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cristiane]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fabiane]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Editais de concurso docente da Universidade Federal do Pampa]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação em Questão]]></source>
<year>2020</year>
<volume>58</volume>
<numero>58</numero>
<issue>58</issue>
<page-range>1-26</page-range><publisher-loc><![CDATA[Natal ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VENTURINI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Anna Carolina]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ação afirmativa na pós-graduação: os desafios da expansão de uma política de inclusão]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade do Estado do Rio de Janeiro]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[WERNECK]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jurema]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Racismo Institucional: uma abordagem conceitual]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Geledés &#8211; Instituto da Mulher Negra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
