<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0100-3143</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Educação e Realidade]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Educ. Real.]]></abbrev-journal-title>
<issn>0100-3143</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Rio Grande do Sul - Faculdade de Educação]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0100-31432023000100241</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/2175-6236123681vs01</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Uma Análise Bioética das Escolas Cívico-Militares no Distrito Federal]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Telling the World about oneself in Freirean Literature: the human right to speech]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tomasini]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ana Júlia]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pereira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Felipe Medeiros]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Holanda]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marianna Assunção Figueiredo]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Universidade de Brasília  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Brasília DF]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<volume>48</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0100-31432023000100241&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0100-31432023000100241&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0100-31432023000100241&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[RESUMO O objetivo deste artigo é analisar as escolas militarizadas a partir do Programa Nacional das Escolas Cívico-Militares de 2019. Para isso foi realizada pesquisa documental e bibliográfica sobre a temática. A Bioética de Intervenção apresenta ferramentas metodológicas para analisar conflitos quando a Segurança Pública adquire função na escola. A discussão instrumentaliza a Teoria da Colonialidade do Poder e a Bioética de Intervenção como ferramentas críticas. De natureza inconstitucional, a militarização das escolas segue agenda política que se materializa em cerceamento de direitos e ameaça à educação. Conclui-se que a experiência da militarização apresenta ampliação de violências no ambiente escolar, em vez de promover cultura de paz.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT This article aims to analyze militarized schools stemming from the 2019 National Civic-Military School Program. Documentary and bibliographic research on the topic was conducted to that effect. Intervention Bioethics provides methodological tools to analyze conflicts when Public Security acquires a role in schools. The discussion instrumentalizes the concepts of Coloniality of Power and Intervention Bioethics as critical tools. Unconstitutional in nature, the militarization of schools follows a political agenda that materializes in the curtailment of rights and a threat to education. It is concluded that the militarization experience promotes an increase in violence in the school environment instead of promoting a culture of peace.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Militarização]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Ideologia de Soldado]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Bioética de Intervenção]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Escolas Cívico-Militares]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Militarization]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Soldier Ideology]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Intervention Bioethics]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Civic-Military Schools]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ACOSTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alberto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O bem viver: uma oportunidade para imaginar outros mundos]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Elefante]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Miriam Fábia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TOSCHI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mirza Seabra]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Neuza Sousa Rêgo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A expansão dos colégios militares em Goiás e a diferenciação na rede estadual]]></article-title>
<source><![CDATA[Retratos da Escola]]></source>
<year>2018</year>
<volume>12</volume>
<numero>23</numero>
<issue>23</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CNTE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BEAUCHAMP]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tom]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CHILDRESS]]></surname>
<given-names><![CDATA[James]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Principles of biomedical ethics]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições Loyola]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BETTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Frei]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Brasil de Fato]]></source>
<year>2021</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL. Ministério da Educação</collab>
<source><![CDATA[As Escolas Cívico Militares]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRUNETTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio Alberto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Apreciação da formação policial sob o modelo foucaltiano]]></article-title>
<source><![CDATA[OPSIS]]></source>
<year>2015</year>
<volume>15</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>493-515</page-range><publisher-name><![CDATA[Catalão]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CAPUTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Denise]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Portal Câmara Legislativa]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-name><![CDATA[Distrito Federal]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CASSELA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vinicius]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MARQUES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marília]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Portal G1]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DAYRELL]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juarez]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A escola como espaço sócio-cutural]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[DAYRELL]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juarez]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Múltiplos olhares sobre educação e cultura]]></source>
<year>1996</year>
<page-range>136-62</page-range><publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UFMG]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>DISTRITO FEDERAL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Legislação correlata &#8211; Decreto 39765 de 09/04/2019]]></article-title>
<source><![CDATA[Portaria Conjunta nº 01, de 31 de janeiro de 2019. Dispõe sobre a implementação do projeto piloto Escola de Gestão Compartilhada. Sistema Integrado de normas Jurídicas do DF]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DUTRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Portal Metrópoles]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FANON]]></surname>
<given-names><![CDATA[Frantz]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os Condenados da Terra]]></source>
<year>1968</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FLOR DO NASCIMENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Wanderson]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Por uma vida descolonizada: Diálogos entre a Bioética de Intervenção e os Estudos sobre a Colonialidade]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Distrito Federal ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Programa de Pós-Graduação em Bioética, Faculdade de Saúde, Universidade de Brasília]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FLOR DO NASCIMENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Wanderson]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Militarização, violência e racismo: faces do mesmo]]></article-title>
<source><![CDATA[Politizando]]></source>
<year>2019</year>
<volume>32</volume>
<page-range>4-5</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UnB]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FLOR DO NASCIMENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Wanderson]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GARRAFA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Volnei]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Por uma vida não colonizada: dialogo entre a bioética de intervenção e colonialidade]]></article-title>
<source><![CDATA[Saúde &amp; Sociedade]]></source>
<year>2011</year>
<volume>20</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>287-99</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo, USP ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pedagogia da autonomia: Saberes necessários à prática educativa]]></source>
<year>1996</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação como prática da liberdade]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GARRAFA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Volnei]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Da bioética de princípios a uma bioética interventiva]]></article-title>
<source><![CDATA[Bioética]]></source>
<year>2005</year>
<volume>13</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>125-34</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Conselho Federal de Medicina Brasília]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MBEMBE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Achille]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Políticas de Inimizade]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Antígona]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MENDONÇA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Erasto Fortes]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Escolas cívico-militares: cidadão ou soldadinhos de chumbo?]]></article-title>
<source><![CDATA[Retratos da Escola]]></source>
<year>2019</year>
<month>a</month>
<volume>13</volume>
<numero>27</numero>
<issue>27</issue>
<page-range>621-36</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MENDONCA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Erasto Fortes]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Militarização de escolas públicas no DF: a gestão democrática sob ameaça]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Política e Administração da Educação]]></source>
<year>2019</year>
<month>b</month>
<volume>35</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>594-611</page-range><publisher-loc><![CDATA[Goiânia ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fátima]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Bioética: uma face da cidadania]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Moderna]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PALHARES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Isabela]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Portal Terra]]></source>
<year>2020</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[POTTER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Van Rensselaer]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Bioética: ponte para o futuro]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições Loyola]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[QUIJANO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Aníbal]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Colonialidad y Modernidad/Racionalidad]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista del Instituto Indigenista Peruano]]></source>
<year>1992</year>
<volume>13</volume>
<numero>29</numero>
<issue>29</issue>
<page-range>11-20</page-range><publisher-loc><![CDATA[Lima ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SALES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Frederico]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Anais]]></source>
<year>2019</year>
<conf-name><![CDATA[ SIMPÓSIO BRASILEIRO DE INFORMÁTICA NA EDUCAÇÃO, 30]]></conf-name>
<conf-loc>Juiz de Fora </conf-loc>
<page-range>1371</page-range><publisher-loc><![CDATA[Juiz de Fora ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[SBIE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SEGATO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rita Laura]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Contra-pedagogías de la crueldad]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Prometeo Libros]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SELLI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lucilda]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GARRAFA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Volnei]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Solidariedade crítica e voluntariado orgânico: outra possibilidade de intervenção societária]]></article-title>
<source><![CDATA[História, Ciências, Saúde]]></source>
<year>2006</year>
<volume>13</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>239-51</page-range><publisher-loc><![CDATA[Manguinhos ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gabriela Tunes da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Militarização das escolas públicas: Análise do Desempenho Escolar, Disciplina, Segurança e Aspectos Legais]]></article-title>
<source><![CDATA[Câmara Legislativa do Distrito Federal]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SOUZA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marcelo Lopes de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Fobópole: o medo generalizado e a militarização da questão urbana]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Bertrand Brasil]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TONER]]></surname>
<given-names><![CDATA[James]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Mistakes in Teaching Ethics]]></article-title>
<source><![CDATA[Airpower Journal]]></source>
<year>1998</year>
<volume>12</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<publisher-loc><![CDATA[North Caroline ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
