<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0102-4698</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Educação em Revista]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Educ. rev.]]></abbrev-journal-title>
<issn>0102-4698</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação da Universidade Federal de Minas Gerais]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0102-46982021000100171</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/0102-469826552</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[O NÃO LUGAR DA FORMAÇÃO AMBIENTAL NA EDUCAÇÃO BÁSICA: REFLEXÕES À LUZ DA BNCC E DA BNC-FORMAÇÃO]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[THE NON-PLACE OF ENVIRONMENTAL TRAINING IN BASIC EDUCATION: REFLECTIONS IN THE LIGHT OF BNCC AND BNC-TRAINING]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[EL LUGAR NO DE LA FORMACIÓN AMBIENTAL EN LA EDUCACIÓN BÁSICA: REFLEXIONES A LA LUZ DEL BNCC Y LA FORMACIÓN BNC]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NEPOMUCENO]]></surname>
<given-names><![CDATA[ALINE LIMA DE OLIVEIRA]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MODESTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[MÔNICA ANDRADE]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FONSECA]]></surname>
<given-names><![CDATA[MARIANA REIS]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[HEVELY CATHARINE DOS ANJOS]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Sergipe  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[São Cristóvão SE]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Sergipe  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[São Cristóvão SE]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Sergipe  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[São Cristóvão SE]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af4">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Sergipe  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[São Cristóvão SE]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<volume>37</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0102-46982021000100171&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0102-46982021000100171&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0102-46982021000100171&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[RESUMO: Os lugares ocupados pelas discussões no currículo dizem muito sobre a intencionalidade e sobre os interesses que circundam os documentos norteadores da educação brasileira. À vista disso, e com base no aporte teórico relacionado ao pensamento complexo e à Educação Ambiental crítica, o presente estudo versa sobre a identificação do lugar ocupado pela formação ambiental na Base Nacional Comum Curricular (BNCC) e na Base Nacional Comum para a formação inicial e continuada de professores da Educação Básica (BNC-Formação). Analisa-se, por meio de estudo documental e à luz da Análise Textual Discursiva, que o que de fato se delineia nos documentos mencionados é um não-lugar para a formação ambiental, convergindo, assim, para o silenciamento dos preceitos da Educação Ambiental crítica na Educação Básica e no Ensino Superior, este último no que diz respeito a cursos de licenciatura. Nesse sentido, os resultados desvelaram que a discussão socioambiental é objeto de generalização na BNCC e de invisibilização na BNC-Formação, demonstrando, desse modo, como tais documentos configuram-se como instrumentalizadores de uma formação reprodutora dos interesses da ordem dominante e do status quo e arraigada ao paradigma simplista e fragmentador da produção do conhecimento, o que impossibilita a percepção crítica e complexa da realidade.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT: The places occupied by discussions in curriculum say a lot about the intentionality and about the interests that surround the guiding documents of Brazilian education. Considering this and based on the theoretical contribution related to complex thinking and to critical Environmental Education, this study discusses the identification of the place occupied by environmental education in the Base Nacional Comum Curricular (BNCC) and in the Base Nacional Comum for the initial and continued training of Basic Education teachers (BNCFormação). It analyses, through a documentary study and in the light of the Discursive Textual AnalysisAnálise, that what in fact delineate itself in the documents is a non-place for environmental training, thus converging to the silencing of the precepts of critical Environmental Education in Basic Education and Higher Education, this last one regarding to licentiate courses. In this sense, the results revealed that the socio-environmental discussion is presented in a generic way in the BNCC and in an invisible way in the BNC-Formation, demonstrating how such documents configure themselves as instrumentalizers of a reproductive formation of the interests of the dominant order and the status quo and rooted to the simplistic and divider paradigm of knowledge production, which makes impossible the critical and complex perception of reality.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[RESÚMEN: Los lugares ocupados por las discusiones en el currículo dicen mucho sobre la intencionalidad y los intereses que rodean los documentos rectores de la educación brasileña. En vista de esto y sobre la base de la contribución teórica relacionada con el Pensamiento Complejo y la Educación Ambiental Crítica, este estudio se ocupa de la identificación del lugar ocupado por la formación ambiental en la Base Común de Currículos Nacionales (BNCC) y la Base Nacional Común para la formación inicial y continua de los maestros de Educación Básica (BNC-Formação), verificando, a través de estudios documentales y a la luz del Análisis Textual Discursivo, que se delinea en los documentos mencionados es un no-lugar para la formación ambiental, convergiendo así al silenciamiento de los preceptos de la Educación Ambiental crítica en la Educación Básica y la Educación Superior con respecto a los cursos de formación docente. En este sentido, los resultados revelaron que la discusión socioambiental es objeto de generalización en el BNCC y de invisibilidad en la Formación BNC, demostrando así cómo tales documentos se configuran como instrumentalizadores de una formación reproductiva de los intereses del orden dominante y el status quo y arraigados en el paradigma simplista y fragmentario de la producción de conocimiento, haciendo imposible la percepción crítica y compleja de la realidad.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Base Nacional Comum Curricular]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Formação docente]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação Ambiental]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Common National Curriculum]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Teachers training]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Environmental Education]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Base Común de Currículos Nacionales]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Educación Ambiental]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Formación docente]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRADE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Carolina Pires de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PICCININI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cláudia Lino]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação Ambiental na Base Nacional Comum Curricular: retrocessos e contradições e o apagamento do debate socioambiental]]></source>
<year>2017</year>
<conf-name><![CDATA[ ENCONTRO PESQUISA EM EDUCAÇÃO AMBIENTAL, 9]]></conf-name>
<conf-date>2017</conf-date>
<conf-loc> </conf-loc>
<publisher-loc><![CDATA[Juiz de Fora ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UFJF]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ARAU&#769;JO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Inêz Oliveira]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A universidade e a formação de professores para a educação ambiental]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Educação Ambiental]]></source>
<year>2004</year>
<volume>0</volume>
<page-range>71-8</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[AUGÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marc]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Não-lugares: introdução a uma antropologia da supermodernidade]]></source>
<year>1994</year>
<edition>7. ed.</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BAUMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Zygmunt]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Globalização: As Consequências Humanas]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Jorge Zahar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BAUMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Zygmunt]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Comunidade: a busca por segurança no mundo atual]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Jorge Zahar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 9.795, de 27 de abril de 1999]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Conselho Nacional de Educação</collab>
<source><![CDATA[Resolução nº 2, de 15 de junho de 2012]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Conselho Nacional de Educação</collab>
<source><![CDATA[Resolução nº 2, de 1º de julho de 2015]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Conselho Nacional de Educação</collab>
<source><![CDATA[Resolução nº 2, de 22 de dezembro de 2017]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Conselho Nacional de Educação</collab>
<source><![CDATA[Resolução nº 2, de 02 de dezembro de 2019]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL. Ministério da Educação</collab>
<source><![CDATA[Base Nacional Comum Curricular.]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CAMPOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daniela Bertolucci de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CAVALARI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rosa Maria Feiteiro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O professor de Biologia enquanto &#8220;sujeito ecológico&#8221;: conhecimentos, valores e participação política na prática docente]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Eletrônica de Educação]]></source>
<year>2018</year>
<volume>12</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>184-98</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carla Fernanda Bernardino]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Formação de professores: concepções e práticas pedagógicas de educação ambiental]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto Federal de Educação, Ciência e Tecnologia do Rio de Janeiro]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Conscientização: teoria e prática da libertação: uma introdução ao pensamento de Paulo Freire]]></source>
<year>1979</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez &amp; Moraes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pedagogia da autonomia: saberes necessários a&#768; prática educativa]]></source>
<year>1996</year>
<edition>37. ed.</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pedagogia do oprimido]]></source>
<year>2005</year>
<volume>49</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GADOTTI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Moacir]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pedagogia da pra&#769;xis]]></source>
<year>2001</year>
<edition>3. ed.</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GUIMARÃES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mauro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A formação de educadores ambientais]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GUIMARÃES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mauro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Por uma Educação Ambiental crítica na sociedade atual]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Margens Interdisciplinar]]></source>
<year>2016</year>
<volume>7</volume>
<numero>9</numero>
<issue>9</issue>
<page-range>11-22</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HALL]]></surname>
<given-names><![CDATA[Stuart]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A identidade cultural na pós-modernidade]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DP&amp;A]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[JACOBI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pedro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação ambiental, cidadania e sustentabilidade]]></article-title>
<source><![CDATA[Cadernos de pesquisa]]></source>
<year>2003</year>
<volume>118</volume>
<page-range>189-206</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LAYRARGUES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Philippe Pomier]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Éducation à l&#8217;environnement et anti-écologisme au Brésil: un modèle d&#8217;enseignement au service de la reproduction sociale]]></article-title>
<source><![CDATA[Droit et cultures]]></source>
<year>2019</year>
<volume>78</volume>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LAYRARGUES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Philippe Pomier]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Para onde vai a educação ambiental? O cenário político-ideológico da educação ambiental brasileira e os desafios de uma agenda política crítica contra-hegemônica]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Contemporânea de Educação]]></source>
<year>2012</year>
<volume>7</volume>
<numero>14</numero>
<issue>14</issue>
<page-range>388-411</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LEFF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Enrique.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Saber ambiental: sustentabilidade, racionalidade, complexidade, poder]]></source>
<year>2007</year>
<edition>5. ed.</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LOUREIRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos Frederico Bernardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Trajetória e fundamentos da educação ambiental]]></source>
<year>2012</year>
<edition>2.ed.</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MARCELO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Pesquisa sobre a formação de professores: o conhecimento sobre aprender a ensinar]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Educação]]></source>
<year>1998</year>
<volume>9</volume>
<page-range>51-75</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MORAES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Roque]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GALIAZZI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria do Carmo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Análise textual discursiva]]></source>
<year>2013</year>
<edition>2. ed.</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Ijuí ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Unijuí]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MORIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edgar]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ciência com consciência]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Bertrand]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MORIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edgar]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Introdução ao pensamento complexo]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sulina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MORIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edgar]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Introdução ao pensamento complexo]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sulina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NO&#769;VOA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antônio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os professores e a sua formação]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Publicações Dom Quixote]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Aline L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A perspectiva participativa para a inserção da educação ambiental crítica em escolas da Baixada Fluminense]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Seropédica/Nova Iguaçu ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto de Educação/Instituto Multidisciplinar, Universidade Federal Rural do Rio de Janeiro]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alilne L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Das tensões políticas à prática pedagógica socioambiental: contextos da política estadual de educação ambiental]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[SE ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal de Sergipe]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PIMENTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Selma Garrido]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GHEDIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Evandro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Professor reflexivo no Brasil: gênese e crítica de um conceito]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTINELO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo Cesar Canato]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ROYER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Regina]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ZANATTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Shalimar Calegari]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A Educação ambiental no contexto preliminar da base nacional comum curricular]]></article-title>
<source><![CDATA[Pedagogia em Foco]]></source>
<year>2016</year>
<volume>11</volume>
<numero>6</numero>
<issue>6</issue>
<page-range>104-15</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHO&#776;N]]></surname>
<given-names><![CDATA[Donald A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Formar professores como profissionais reflexivos]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[NO&#769;VOA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antônio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os professores e sua formação]]></source>
<year>1995</year>
<page-range>77-91</page-range><publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Dom Quixote]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TARDIF]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurice]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Princípios para guiar a aplicação dos programas de formação inicial para o ensino]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[PERES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Trajetórias e processos de ensinar e aprender: didática e formação de professores]]></source>
<year>2008</year>
<page-range>17-46</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDI- PUCRS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B38">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TREIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eunice Schilling]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A educação ambiental crítica: crítica de que?]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Contemporânea de Educação]]></source>
<year>2012</year>
<volume>7</volume>
<numero>14</numero>
<issue>14</issue>
<page-range>295-308</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
