<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0102-7735</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Educação em Questão]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. Educ. Questão]]></abbrev-journal-title>
<issn>0102-7735</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Rio Grande do Norte]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0102-77352019000400003</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.21680/1981-1802.2019v57n54id18034</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Estruturadas X desestruturadas: percepções de família entre profissionais da educação]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Estructuradas X no estructuradas: percepciones de familia entre los profesionales de la educación]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Structured X unstructured: family perceptions among education professionals]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gonçalves]]></surname>
<given-names><![CDATA[Josiane Peres]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Eggert]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edla]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Mato Grosso do Sul  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Pontifícia Universidade Católica do Rio Grande do Sul  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2019</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2019</year>
</pub-date>
<volume>57</volume>
<numero>54</numero>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0102-77352019000400003&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0102-77352019000400003&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0102-77352019000400003&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo Em âmbito escolar, é comum ouvir comentários acerca de famílias &#8220;estruturadas&#8221; ou &#8220;desestruturadas&#8221;, surgindo a necessidade de entender essa realidade, buscamos compreender o que os profissionais da educação querem dizer quando utilizam o termo &#8220;estrutura&#8221; ou &#8220;desestrutura&#8221; familiar. O referencial teórico baseia-se em pesquisas de Colus e Lima (2007), Lazzari (2014), Moreira e Toneli (2014), entre outros, que abordam sobre essas temáticas. A coleta de dados foi realizada em três municípios sul-mato-grossenses com um total de seis mulheres, sendo três docentes e três gestoras escolares. Os resultados evidenciam que família &#8220;estruturada&#8221; é vista como o modelo tradicional, composto por pai, mãe e filho/s, enquanto que todas as outras configurações familiares são vistas como &#8220;desestruturadas&#8221;. Contudo, problematizamos que o que caracteriza a desestrutura familiar são atitudes e comportamentos, ou a não garantia de segurança e proteção a todos os membros, não havendo relação direta com as diferentes formas de arranjos familiares.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen En la escuela, es común escuchar comentarios sobre familias "estructuradas" o "no estructuradas", surgiendo la necesidad de entender esta realidad, buscamos comprender lo que los profesionales de la educación quieren decir cuando utilizan el término "estructura" o "desestructura&#8221; en la familia. El marco teórico se basa en investigaciones de Colus y Lima (2007), Lazzari (2014), Moreira y Toneli (2014), entre otros, quienes discuten esos temas. La recopilación de datos, se llevó a cabo en tres ciudades del Sur de Mato Grosso con un total de seis mujeres, tres profesoras y tres gestoras de escuelas. Los resultados muestran que la familia "estructurada" se ve como el modelo tradicional, que consiste en padre, madre e hijo, mientras que todas las demás configuraciones familiares se ven como "no estructuradas". Sin embargo, nos ocupamos de lo que caracteriza a la desestructura familiar, en lo cual son actitudes y comportamientos, o la no garantía de seguridad y protección para todos los miembros, sin relación directa con las diferentes formas de arreglo familiar.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract At school, it is common to hear comments about "structured" or "unstructured" families. With the need to understand this reality, we seek to understand what education professionals mean when they use the terms "family" or "structure". The theoretical framework is based on research by Colus &amp; Lima (2007), Lazzari (2014), Moreira &amp; Toneli (2014), among others, which deal with these themes. Data collection was performed in three cities of Mato Grosso do Sul with a total of six women, three teachers and three school managers. The results show that the families seen as "structured" are those that follow the traditional model, composed of father, mother and child(ren), while all other family arrangements are seen as "unstructured". However, we question that what characterizes a family as unstructured are attitudes and behaviors, or the lack of safety and protection for all members, and there is no direct relationship with the different forms of family arrangements.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Configurações familiares]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Proteção]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Desestrutura familiar]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação escolar]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Configuración familiar]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Protección]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Desestructuración familiar]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Educación escolar]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Family settings]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Protection]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Family structure]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Schooling]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ARIÈS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Philip]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História social da criança e da família]]></source>
<year>1981</year>
<edition>2. ed.</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Guanabara]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CADETE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vandernúbia Gomes]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sandra Patrícia Ataíde]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Dayse Bivar da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Os sentidos e os significados produzidos pela escola em relação à família homoparental: um estudo de caso]]></article-title>
<source><![CDATA[Interação em Psicologia]]></source>
<year>2012</year>
<volume>16</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>101-12</page-range><publisher-loc><![CDATA[Curitiba/PR ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[COLUS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fátima Aparecida Maglio]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LIMA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rita de Cássia Pereira]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A família do educando com dificuldade de aprendizagem: um estudo de representações sociais]]></article-title>
<source><![CDATA[Olhar de Professor]]></source>
<year>2007</year>
<volume>10</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>195-208</page-range><publisher-loc><![CDATA[Ponta Grossa ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[COSTA E SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ana Lúcia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CUNHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cláudia Araújo da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Representações sociais de família para um grupo de professoras]]></article-title>
<source><![CDATA[Psicologia]]></source>
<year>2005</year>
<volume>6</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>1-9</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DAL&#8217;IGNA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Cláudia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[&#8220;Há diferença&#8221;?: relações entre desempenho escolar e gênero]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Programa de Pós-Graduação em Educação, Universidade Federal do Rio Grande do Sul]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>DOCENTE 1</collab>
<source><![CDATA[Entrevista]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ivinhema (Mato Grosso do Sul) ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>DOCENTE 2</collab>
<source><![CDATA[Entrevista]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Dourados (Mato Grosso do Sul) ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>DOCENTE 3</collab>
<source><![CDATA[Entrevista]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Gabriel do Oeste (Mato Grosso do Sul) ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FONSECA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cláudia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Caminhos da adoção]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>GESTORA 1</collab>
<source><![CDATA[Entrevista]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ivinhema (Mato Grosso do Sul) ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>GESTORA 2</collab>
<source><![CDATA[Entrevista]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Dourados (Mato Grosso do Sul) ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>GESTORA 3</collab>
<source><![CDATA[Entrevista]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Gabriel do Oeste (Mato Grosso do Sul) ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GÜNTHER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Hartmut]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Pesquisa qualitativa versus pesquisa quantitativa: esta é a questão?]]></article-title>
<source><![CDATA[Psicologia: Teoria e Pesquisa]]></source>
<year>2006</year>
<volume>22</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>201-10</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KALOUSTIAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sílvio Manoug]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Família brasileira: a base de tudo]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LAZZARI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Márcia Cristina]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Proteção social, vulnerabilidade e família]]></article-title>
<source><![CDATA[Verve]]></source>
<year>2014</year>
<numero>26</numero>
<issue>26</issue>
<page-range>95-109</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MACHADO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daniele de Almeida]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[VESTENA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rosemar de Fátima]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Diferentes configurações familiares na escola: uma reflexão para seu acolhimento]]></article-title>
<source><![CDATA[Itinerarius Reflectionis]]></source>
<year>2017</year>
<volume>13</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>1-18</page-range><publisher-loc><![CDATA[Jataí ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MOREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lisandra Espíndula]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TONELI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Juracy Filgueiras]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Paternidade, família e cri minalidade: uma arqueologia entre o Direito e a Psicologia]]></article-title>
<source><![CDATA[Psicologia &amp; Sociedade]]></source>
<year>2014</year>
<volume>26</volume>
<page-range>36-46</page-range><publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PEREZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Márcia Cristina Argenti]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Família e escola na contemporaneidade: fenômeno social]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Ibero-Americana de Estudos em Educação]]></source>
<year>2009</year>
<volume>4</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>1-16</page-range><publisher-loc><![CDATA[Araraquara ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ROSSO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ademir José]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SERPE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Bernadete Machado]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Família, a protagonista no discurso de professores da educação básica sobre as dificuldades encontradas no trabalho pedagógico em sala de aula]]></article-title>
<source><![CDATA[Anais [...]]]></source>
<year>2012</year>
<conf-name><![CDATA[ SEMINÁRIO DE PESQUISA EM EDUCAÇÃO DA REGIÃO SUL, 9]]></conf-name>
<conf-date>2012</conf-date>
<conf-loc> </conf-loc>
<publisher-loc><![CDATA[Caxias do Sul, RS ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UCS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SELEGHIM]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maycon Rogério]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MARANGONI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sônia Regina]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MARCON]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sônia Silva]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Magda Lúcia Félix de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Vínculo familiar de usuários de crack atendidos em uma unidade de emergência psiquiátrica]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Latino-Americana de Enfermagem]]></source>
<year>2011</year>
<volume>19</volume>
<numero>5</numero>
<issue>5</issue>
<page-range>1-8</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SZYMANSKI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Heloísa]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Teorias e &#8220;teorias&#8221; de famílias]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[CARVALHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria do Carmo Brant]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A família contemporânea em debate]]></source>
<year>2005</year>
<edition>6. ed.</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Educ/Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VENCATO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Anna Paula]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Estereótipos acerca de modelos não tradicionais de família em um curso de formação docente]]></article-title>
<source><![CDATA[Áskesis]]></source>
<year>2015</year>
<volume>4</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>9-22</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Carlos ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VIANNA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cláudia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RAMIRES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lula]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A eloquência do silêncio: gênero e diversidade sexual nos conceitos de família veiculados por livros didáticos]]></article-title>
<source><![CDATA[Psicologia Política]]></source>
<year>2008</year>
<volume>8</volume>
<numero>16</numero>
<issue>16</issue>
<page-range>345-62</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
