<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0103-6831</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Estudos em Avaliação Educacional]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Est. Aval. Educ.]]></abbrev-journal-title>
<issn>0103-6831</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Carlos Chagas]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0103-68312023000100124</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.18222/eae.v34.9938</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[O ACESSO DOS ESTUDANTES NEGROS AO ENSINO SUPERIOR:O CASO DA UFCSPA]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[ACCESO DE ESTUDIANTES NEGROS A LA EDUCACIÓN SUPERIOR: EL CASO DE UFCSPA]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[BLACK STUDENTS&#8217;S ACCESS TO HIGHER EDUCATION: THE CASE OF UFCSPA]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[EDMILSON SANTOS DOS]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[REIS]]></surname>
<given-names><![CDATA[MARIA DA CONCEIÇÃO DOS]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[YURE GONÇALVES DA]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RESENDE]]></surname>
<given-names><![CDATA[MÁRIO]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Vale do São Francisco  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Petrolina PE]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Pernambuco  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Recife PE]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Pernambuco  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Recife PE]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af4">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Sergipe  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Aracaju SE]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<volume>34</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0103-68312023000100124&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0103-68312023000100124&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0103-68312023000100124&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[RESUMO Este trabalho busca compreender o impacto das políticas de ações afirmativas no ensino superior. Nesse sentido, três objetivos orientaram o estudo: avaliar a distribuição dos estudantes negros por curso da Universidade Federal de Ciências da Saúde de Porto Alegre; comparar o percentual de estudantes negros matriculados por curso com a representação proporcional do grupo no estado do Rio Grande do Sul; analisar a distribuição dos estudantes negros por curso na ampla concorrência. Os dados foram submetidos à estatística descritiva e revelaram a ampliação da participação de estudantes negros em todos os cursos e em patamares superiores à participação dessa população no estado e que o fim da Lei n. 12.711/2012 terá como impacto imediato a retração de matrículas de estudantes negros.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[RESUMEN Este trabajo buscó comprender el impacto de las políticas de acción afirmativa en la educación superior. En ese sentido, tres objetivos orientaron el estudio: evaluar la distribución de estudiantes negros por curso en la Universidade Federal de Ciências da Saúde de Porto Alegre; comparar el porcentaje de alumnos negros matriculados por curso con la representación proporcional del grupo en el estado de Rio Grande do Sul; analizar la distribución de estudiantes negros por curso en competencia amplia. Los datos fueron sometidos a estadística descriptiva. Los datos revelaron: expansión de la participación de estudiantes negros en todos los cursos y en niveles superiores a la participación de esta población en el estado y que el fin de la Ley n. 12.711/2012 tendrá un impacto inmediato en la retracción de matrículas de estudiantes negros.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT The present study seeks to understand the impact of affirmative action policies on higher education. In this sense, three objectives guided the study: to evaluate the distribution of black students per course at the Universidade Federal de Ciências da Saúde de Porto Alegre; to compare the percentage of black students enrolled per course with the group&#8217;s proportion in the state of Rio Grande do Sul; and to analyze the distribution of black students per course in wide competition. Data were submitted to descriptive statistics and revealed an increase in participation of black students in all courses and at levels higher than the participation of this population in the state and that the end of Law n. 12.711/2012 will have an immediate impact of reducing enrollments of black students.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[AÇÃO AFIRMATIVA]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[SISTEMA DE COTAS]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[ENSINO SUPERIOR]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[ACCIÓN AFIRMATIVA]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[SISTEMA DE CUOTAS]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[EDUCACIÓN SUPERIOR]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[AFFIRMATIVE ACTION]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[QUOTA SYSTEM]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[HIGHER EDUCATION]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aiyar]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ebeke]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Inequality of opportunity, inequality of income and economic growth]]></article-title>
<source><![CDATA[World Development]]></source>
<year>2020</year>
<volume>136</volume>
<page-range>Article 105115</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Alves]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. T. G.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Soares]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Xavier]]></surname>
<given-names><![CDATA[F. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Desigualdades educacionais no ensino fundamental de 2005 a 2013: Hiato entre grupos sociais]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Sociologia]]></source>
<year>2016</year>
<volume>4</volume>
<numero>7</numero>
<issue>7</issue>
<page-range>49-81</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Anjos]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A questão &#8220;cor&#8221; ou &#8220;raça&#8221; nos censos nacionais]]></article-title>
<source><![CDATA[Indicadores Econômicos FEE]]></source>
<year>2013</year>
<volume>41</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Araújo]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. M. de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ensaio em economia da educação: Desigualdade de oportunidades, família e habilidades socioemocionais]]></source>
<year>2021</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal da Bahia. Faculdade de Economia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bersani]]></surname>
<given-names><![CDATA[H.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Aportes teóricos e reflexões sobre o racismo estrutural no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Extraprensa]]></source>
<year>2018</year>
<volume>11</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>175-96</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Carvalhaes]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ribeiro]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. A. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Estratificação horizontal da educação superior no Brasil: Desigualdades de classe, gênero e raça em um contexto de expansão educacional]]></article-title>
<source><![CDATA[Tempo Social]]></source>
<year>2019</year>
<volume>31</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>195-233</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Corak]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Income inequality, equality of opportunity, and intergenerational mobility]]></article-title>
<source><![CDATA[Journal of Economic Perspectives]]></source>
<year>2013</year>
<volume>27</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>79-102</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ernica]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rodrigues]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Desigualdades educacionais em metrópoles: Território, nível socioeconômico, raça e gênero]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação &amp; Sociedade]]></source>
<year>2020</year>
<volume>41</volume>
<page-range>Artigo e228514</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ferreira]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Diniz]]></surname>
<given-names><![CDATA[G. M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Oliveira]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. R. de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gonçalves]]></surname>
<given-names><![CDATA[F. de O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Igualdade de oportunidades: Uma análise espacial para os municípios brasileiros a partir do Censo de 2010]]></article-title>
<source><![CDATA[Ensaios FEE]]></source>
<year>2017</year>
<volume>38</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>75-106</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Goes]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Menezes]]></surname>
<given-names><![CDATA[G. M. de S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Aquino]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. M. M. L. L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Araújo]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. V. de B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Alves]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. T.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Alves]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. V.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Almeida]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. da C. C. de.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Barreiras de acesso à atenção ao aborto inseguro pelas mulheres negras: Evidências do racismo institucional no Brasil]]></source>
<year>2018</year>
<conf-name><![CDATA[ 8. Congresso Brasileiro de Ciências Sociais e Humanas]]></conf-name>
<conf-loc> </conf-loc>
<publisher-name><![CDATA[Associação Brasileira de Saúde Coletiva (Abrasco)]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Guerrini]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Piconi]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sturion]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Mata]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Acesso e democratização do ensino superior com a Lei n. 12.711/12: O câmpus de Londrina da Universidade Tecnológica Federal do Paraná (UTFPR)]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Estudos Pedagógicos]]></source>
<year>2018</year>
<volume>99</volume>
<numero>251</numero>
<issue>251</issue>
<page-range>17-36</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hild]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Voorhoeve]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Roemer on Equality of Opportunity (Working Papers, n. 1128)]]></source>
<year>2001</year>
<publisher-name><![CDATA[California Institute of Technology]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (IBGE)</collab>
<source><![CDATA[Censo 2010]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-name><![CDATA[IBGE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Karruz]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Oferta, demanda e nota de corte: Experimento natural sobre efeitos da Lei das Cotas no acesso à Universidade Federal de Minas Gerais]]></article-title>
<source><![CDATA[Dados]]></source>
<year>2018</year>
<volume>61</volume>
<page-range>405-62</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Leal]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. do C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gama]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. G. N. da]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pereira]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. P. E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pacheco]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Carmo]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. N. do]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. V.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A cor da dor: Iniquidades raciais na atenção pré-natal e ao parto no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Cadernos de Saúde Pública]]></source>
<year>2017</year>
<volume>33</volume>
<page-range>Artigo e00078816</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Lei n. 12.288, de 20 de julho de 2010</collab>
<source><![CDATA[Institui o Estatuto da Igualdade Racial; altera as Leis n. 7.716, de 5 de janeiro de 1989, 9.029, de 13 de abril de 1995, 7.347, de 24 de julho de 1985, e 10.778, de 24 de novembro de 2003]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>Lei n. 12.711, de 29 de agosto de 2012</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Dispõe sobre o ingresso nas universidades federais e nas instituições federais de ensino técnico de nível médio e dá outras providências]]></article-title>
<source><![CDATA[Diário Oficial da União]]></source>
<year>2012</year>
<numero>169</numero>
<issue>169</issue>
<page-range>1</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Lei n. 13.409, de 28 de dezembro de 2016</collab>
<source><![CDATA[Altera a Lei n. 12.711, de 29 de agosto de 2012, para dispor sobre a reserva de vagas para pessoas com deficiência nos cursos técnico de nível médio e superior das instituições federais de ensino]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lewandowski]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Voto na arguição de descumprimento de preceito fundamental 186/DF]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-name><![CDATA[Notícias STF]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Martins]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. C. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Determinações do racismo no mercado de trabalho: Implicações na &#8220;questão social&#8221; brasileira]]></article-title>
<source><![CDATA[Temporalis]]></source>
<year>2014</year>
<volume>14</volume>
<numero>28</numero>
<issue>28</issue>
<page-range>113-32</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Mont&#8217;Alvão]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[As dimensões vertical e horizontal da estratificação educacional]]></article-title>
<source><![CDATA[Teoria e Cultura]]></source>
<year>2016</year>
<volume>11</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>13-20</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Musumeci]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Soares]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Borges]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Raça e gênero no sistema de justiça criminal brasileiro: Perfil dos operadores e da população carcerária]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-name><![CDATA[CESeC/Pnud]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Nogueira]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. C. B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Souza]]></surname>
<given-names><![CDATA[W. P. S. F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O papel das circunstâncias no esforço individual observado]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista de Ensino, Educação e Ciências Humanas]]></source>
<year>2022</year>
<volume>23</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>288-98</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Nogueira]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Preconceito racial de marca e preconceito racial de origem: Sugestão de um quadro de referência para a interpretação do material sobre relações raciais no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Tempo social]]></source>
<year>2007</year>
<volume>19</volume>
<page-range>287-308</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Oliveira]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Afiliação universitária: Trajetórias de estudantes cotistas e não cotistas em cursos de alto prestígio social na Universidade Federal da Bahia]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal da Bahia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Osório]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O sistema classificatório do &#8220;cor ou raça&#8221; do IBGE (Texto para Discussão, n. 996)]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-name><![CDATA[Ipea]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Paula]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. F. de.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Análise das escolhas do curso superior pelos certificandos participantes do Enem, que ingressaram em uma IES, por meio do SISU no período 2012-2014]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal de Santa Catarina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Programa de Combate ao Racismo Institucional (PCRI)</collab>
<source><![CDATA[Articulação para o combate ao racismo institucional. Identificação e abordagem do racismo institucional]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-name><![CDATA[PCRI]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ramalho]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. P., Neto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Farda &amp; cor: Mobilidade nas patentes e racismo na polícia militar da Bahia]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal da Bahia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rawls]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A teoria da justiça]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-name><![CDATA[Martins Fontes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Roemer]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Equality of opportunity]]></source>
<year>1998</year>
<publisher-name><![CDATA[Harvard University Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sandel]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A tirania do mérito: O que aconteceu com o bem comum]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-name><![CDATA[José Olympio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[H.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Souza]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. G. de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sasaki]]></surname>
<given-names><![CDATA[K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O subproduto social advindo das cotas raciais na educação superior do Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Estudos Pedagógicos]]></source>
<year>2013</year>
<volume>94</volume>
<numero>237</numero>
<issue>237</issue>
<page-range>542-63</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Reforma e seletividade: Fronteiras das desigualdades no acesso à universidade]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidade do Estado do Rio de Janeiro. Instituto de Estudos Sociais e Políticos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Torche]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Intergenerational mobility and inequality: The Latin American case]]></article-title>
<source><![CDATA[Annual Review of Sociology]]></source>
<year>2014</year>
<volume>40</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>619-42</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Torche]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Intergenerational mobility and equality of opportunity]]></article-title>
<source><![CDATA[European Journal of Sociology/Archives Européennes de Sociologie]]></source>
<year>2015</year>
<volume>56</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>343-71</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
