<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1517-9702</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Educação e Pesquisa]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Educ. Pesqui.]]></abbrev-journal-title>
<issn>1517-9702</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Educação da Universidade de São Paulo]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1517-97022021000100506</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/s1678-4634202147238777</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[O difícil encontro da justiça com a educação: problematizações sobre a justiça restaurativa]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The difficult encounter between Justice and Education: discussions about restorative justice]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Schilling]]></surname>
<given-names><![CDATA[Flávia]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Kowalewski]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daniele]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade de São Paulo  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[São Paulo SP]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<volume>47</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1517-97022021000100506&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1517-97022021000100506&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1517-97022021000100506&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo Na pesquisa2 que dá origem a este artigo, ao lado do estudo das formas do saber sobre a relação densa e tensa entre justiça e educação, exploramos a vertente das matrizes normativas expressas em políticas públicas que propõem a introdução da justiça restaurativa nas escolas de São Paulo. Neste artigo, trabalharemos esta vertente a partir da análise de dois documentos formativos sobre práticas de justiça restaurativa, explorando visões de conflito, violência, mediação, casos a serem atendidos e expectativas de transformação do cotidiano escolar. Foram feitas oito entrevistas com professores/as de duas escolas municipais que estavam recebendo o projeto e passaram pela formação analisada. Em seus depoimentos, destaca-se a raridade de casos de violência relatados e como a justiça restaurativa é mais compreendida como mediação de conflitos e uma forma de se trabalhar com a disciplina nas escolas. Todas as entrevistas citam o respeito como principal meta dessa forma de justiça, definida como esperança de melhora no convívio. A intenção foi a de verificar os contornos da política na visão dos seus sujeitos e o quanto a formalização da microjustiça &#8211; na forma de justiça restaurativa &#8211; potencializa (ou não) a possibilidade de se pensar em uma escola justa.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract In the research which this paper is based upon, alongside a study concerning the potential means of learning about the tense and dense relationship between justice and education, we explore the normative matrices arising from public policies that have introduced Restorative Justice in schools in the City of São Paulo. This paper discusses these normative matrices using two foundational documents on Restorative Justice practices, exploring views of conflict, violence, mediation, types of cases, and expectations regarding changes in the school´s everyday life. For this purpose, eight interviews with teachers from two local schools where these projects were implemented have been carried out. In their testimonies, the lack of cases of violence is noteworthy, as well as how Restorative Justice is understood as a mechanism of conflict mediation and a way to deal with discipline at schools. All the interviewees mention that respect is the main purpose of this type of Justice, defined as hope for a better school environment. The goal was to understand the scope of the policies as seen by the individuals involved, as well as how much formalizing micro-justice &#8211; in the form of Restorative Justice &#8211; boosts (or not) the possibilities of considering the idea of a fair school.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Justiça restaurativa]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Conflitos]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Direitos humanos]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Restorative justice]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Conflicts]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Human rights]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ARENDT]]></surname>
<given-names><![CDATA[Hannah]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Responsabilidade e julgamento]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BOONEN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Petronella Maria]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A justiça restaurativa, um desafio para a educação]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade de São Paulo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BAUMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Zygmunt]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Modernidade e Ambivalência]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Zahar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BAUMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Zygmunt]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Em busca da política]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Zahar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>CDHEP</collab>
<collab>Centro de Direitos Humanos e Educação Popular de Campo Limpo</collab>
<source><![CDATA[Justiça restaurativa juvenil: conhecer, responsabilizar-se, restaurar São Paulo: CDHEP]]></source>
<year>2014</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DERRIDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jacques]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Força de Lei]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Martins Fontes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DUSCHATZKY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Silvia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SKLIAR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O nome dos outros: narrando a alteridade na cultura e na educação]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[LARROSA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jorge]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SKLIAR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Habitantes de Babel: políticas e poéticas da diferença]]></source>
<year>2001</year>
<page-range>119-38</page-range><publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autêntica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[EDNIR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Madza]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Justiça e educação em Heliópolis e Guarulhos: parceria para a cidadania]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CECIP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[EWALD]]></surname>
<given-names><![CDATA[François]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Foucault, a norma e o direito]]></source>
<year>1993</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vega]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FRASER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nancy]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Escalas de justiça]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Herder]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HELLER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Agnes]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Além da justiça]]></source>
<year>1998</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MELO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo Rezende]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Justiça restaurativa e comunitário em São Caetano do Sul: aprendendo com os conflitos a respeitar direitos e promover a cidadania]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CECIP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[O&#8217;MALLEY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pat]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Riesgo, neoliberalismo y justicia penal]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ad-Hoc]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PENIDO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Egberto de Almeida]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[&#8220;Justiça e educação: parceria para a cidadania&#8221; em Heliópolis/SP: a imprescindibilidade entre justiça restaurativa e educação]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RICOEUR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paul]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O justo]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Martins Fontes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHILLING]]></surname>
<given-names><![CDATA[Flávia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação e direitos humanos: percepções sobre a escola justa]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHILLING]]></surname>
<given-names><![CDATA[Flávia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação em direitos humanos: reflexões sobre o poder, a violência e a autoridade na escola]]></article-title>
<source><![CDATA[Universitas Psychologica]]></source>
<year>2008</year>
<volume>7</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>691-700</page-range><publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHILLING]]></surname>
<given-names><![CDATA[Flávia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Igualdade, desigualdade e diferenças: o que é uma escola justa?]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação e Pesquisa]]></source>
<year>2013</year>
<volume>39</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>31-48</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHILLING]]></surname>
<given-names><![CDATA[Flávia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Mediação de conflitos, justiça restaurativa: caminhos para uma escola mais justa?]]></article-title>
<source><![CDATA[ETD: Educação Temática Digital]]></source>
<year>2018</year>
<volume>20</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>325-42</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHILLING]]></surname>
<given-names><![CDATA[Flávia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ANGELUCCI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carla Biancha]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Conflitos, violências, injustiças na escola? Caminhos possíveis para uma escola justa]]></article-title>
<source><![CDATA[Cadernos de Pesquisa]]></source>
<year>2016</year>
<volume>46</volume>
<numero>161</numero>
<issue>161</issue>
<page-range>694-715</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
