<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1809-3876</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista e-Curriculum]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[e-Curriculum]]></abbrev-journal-title>
<issn>1809-3876</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Pontifícia Universidade Católica de São Paulo]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1809-38762021000401650</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.23925/1809-3876.2021v19i4p1650-1675</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Desafios e controvérsias da Base Nacional Comum Curricular:]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Challenges and controversies of the Curricular Common National Base:]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Desafíos y controversias de la Base Nacional Curricular Común:]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CALAZANS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Di Paula Prado]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daniela Oliveira Vidal da]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NUNES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cláudio Pinto]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Instituto Federal de Educação, Ciência e Tecnologia Baiano  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual do Sudoeste da Bahia  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual do Sudoeste da Bahia  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<volume>19</volume>
<numero>4</numero>
<fpage>1650</fpage>
<lpage>1675</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1809-38762021000401650&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1809-38762021000401650&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1809-38762021000401650&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo O presente artigo objeta discutir as relações estabelecidas entre a Base Nacional Comum Curricular (BNCC) e os elementos que envolvem a temática da diversidade em diferentes contextos, analisando como é apresentada no referido documento, assim como as implicações na vida cotidiana escolar. Trata-se de um estudo de abordagem qualitativa, realizado por meio de um levantamento bibliográfico qualitativo e análise documental. Nas considerações finais, foram observadas a necessidade de que a diversidade possua maior destaque e profundidade de conceituação na BNCC e que a amplitude de um país com dimensões culturais e regionais como o Brasil, que possui diversas realidades educacionais, possa ser considerada na elaboração de políticas públicas educacionais.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract This article aims to discuss the relationships established between the National Common Curricular Base (BNCC) and the elements that involve the theme of diversity in different contexts, analyzing how it is presented in that document, as well as the implications for everyday school life. This is a qualitative study, carried out through a qualitative bibliographic survey and documentary analysis, which, among the final considerations, observed the need for diversity to have greater prominence and depth of conceptualization in the BNCC and that of a country with cultural and regional dimensions like Brazil, which has several educational realities, can be considered in the elaboration of public educational policies.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen Este artículo tiene como objetivo discutir las relaciones que se establecen entre la Base Curricular Común Nacional (BNCC) y los elementos que envuelven el tema de la diversidad en diferentes contextos, analizando cómo se presenta en dicho documento, así como las implicaciones para la vida escolar cotidiana. Se trata de un estudio de abordaje cualitativo, realizado mediante un levantamiento bibliográfico cualitativo y análisis documental, que entre las consideraciones finales, se observó la necesidad de que la diversidad tenga mayor protagonismo y profundidad de conceptualización en el BNCC y la amplitud de un país con una dimensión cultural y regional como Brasil, que tiene varias realidades educativas, puede ser considerado en la elaboración de políticas públicas educativas.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Base Nacional Comum Curricular]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Diversidade]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Currículo]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Políticas Públicas]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Curricular common national base]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Diversity]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Curriculum]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Public policy]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Base nacional curricular común]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Diversidad]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Plan de estudios]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Políticas públicas]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRANCO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Emerson Pereira]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A implantação da BNCC no contexto das políticas neoliberais]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Paranavaí ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Estadual do Paraná]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Constituição da República Federativa do Brasil de 1988]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília: DF ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 9.394, de 20 de dezembro de 1996. Estabelece as diretrizes e bases da educação nacional]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 13.005, de 24 de junho de 2014. Aprova o Plano Nacional de Educação - PNE e dá outras providências]]></source>
<year>2014</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Lei 13.415, de 16 de fevereiro de 2017. Altera as Leis n.º 9.394, de 20 de dezembro de 1996, que estabelece as diretrizes e bases da educação nacional, e 11.494, de 20 de junho 2007, que regulamenta o Fundo de Manutenção e Desenvolvimento da Educação Básica e de Valorização dos Profissionais da Educação, a Consolidação das Leis do Trabalho - CLT, aprovada pelo Decreto-Lei nº 5.452, de 1º de maio de 1943, e o Decreto-Lei nº 236, de 28 de fevereiro de 1967; revoga a Lei nº 11.161, de 5 de agosto de 2005; e institui a Política de Fomento à Implementação de Escolas de Ensino Médio em Tempo Integral]]></source>
<year>2017</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Ministério da Educação. Conselho Nacional de Educação</collab>
<source><![CDATA[Resolução CNE/CP nº 2, de 22 de dezembro de 2017. Institui e orienta a implantação da Base Nacional Comum Curricular, a ser respeitada obrigatoriamente ao longo das etapas e respectivas modalidades no âmbito da Educação Básica]]></source>
<year>2017</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Base Nacional Comum Curricular]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Ministério da Educação. Conselho Nacional de Educação</collab>
<source><![CDATA[Resolução nº 3, de 21 de novembro de 2018. Atualiza as Diretrizes Curriculares Nacionais para o Ensino Médio]]></source>
<year>2018</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Ministério da Educação. Conselho Nacional de Educação</collab>
<source><![CDATA[Resolução CNE/CP nº 4, de 17 de dezembro de 2018.Institui a Base Nacional Comum Curricular na Etapa do Ensino Médio (BNCC-EM), como etapa final da Educação Básica, nos termos do artigo 35 da LDB, completando o conjunto constituído pela BNCC da Educação Infantil e do Ensino Fundamental, com base na Resolução CNE/CP nº 2/2017, fundamentada no Parecer CNE/CP nº 15/2017]]></source>
<year>2018</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL. Ministério da Educação</collab>
<source><![CDATA[Base Nacional Comum Curricular. Educação é a Base. Ensino Médio]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL. Ministério da Educação. Conselho Nacional de Educação</collab>
<source><![CDATA[Resolução nº 2, de20 de dezembro de 2019. Define as Diretrizes Curriculares Nacionais para a Formação Inicial de Professores para a Educação Básica e institui a Base Nacional Comum para a Formação Inicial de Professores da Educação Básica (BNC-Formação)]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CONSALTÉR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Evandro]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FÁVERO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Altair Alberto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Elementos qualificadores da investigação científica no campo das políticas educacionais]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação &amp; Formação]]></source>
<year>2019</year>
<volume>4</volume>
<numero>10</numero>
<issue>10</issue>
<page-range>148-63</page-range><publisher-loc><![CDATA[Fortaleza ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DESCHAMPS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Conheça os principais pontos da Base Nacional Comum Curricular: Conexão. Canal Futura no Youtube]]></source>
<year>2018</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DOURADO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz Fernandes]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[João Ferreira de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Base Nacional Comum Curricular (BNCC) e os impactos nas políticas de regulação e avaliação da Educação Superior]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[AGUIAR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marcia Angela da Silva]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[DOURADO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz Fernandes]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A BNCC na contramão do PNE 2014-2024: avaliação e perspectivas]]></source>
<year>2018</year>
<page-range>38-43</page-range><publisher-loc><![CDATA[Recife ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[ANPAE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Windyz Brazão]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O conceito de diversidade no BNCC Relações de poder e interesses ocultos]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Retratos da Escola]]></source>
<year>2016</year>
<volume>9</volume>
<numero>17</numero>
<issue>17</issue>
<page-range>299-319</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GOMES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nilma Lino]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Diversidades e desigualdade na educação]]></article-title>
<source><![CDATA[Educ. Soc.]]></source>
<year>2012</year>
<volume>33</volume>
<numero>120</numero>
<issue>120</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HELENO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carolina Ramos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Contribuição à crítica da Base Nacional Comum Curricular: a máscara do conformismo na educação do Banco Mundial]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Feira de Santana ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Estadual de Feira de Santana]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LÜDKE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Menga]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ANDRÉ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marli Eliza Dalmazo Afonso de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pesquisa em educação: abordagens qualitativas]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Pedagógica e Universitária]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MAIA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marília Milhomem Moscoso]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Gênero no contexto escolar da educação infantil: produções institucionais RCNEI e BNCC]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Luís ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do Maranhão]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MUELLER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo Ribeiro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A Base Nacional Comum Curricular no contexto da Educação do Campo: desencontros e contradições]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Cuiabá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal de Mato Grosso]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MALERBA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jurandir]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Uma análise da Base Nacional Comum Curricular]]></source>
<year>2017</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Roseane Michelle Dionizio de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Projeto de extensão pro-mães: acolhimento, resiliência e empoderamento de mulheres-mães de pessoas com deficiência]]></source>
<year>2015</year>
<conf-name><![CDATA[ Encontro Unificado da Universidade Federal da Paraíba, 3]]></conf-name>
<conf-date>2015</conf-date>
<conf-loc>João Pessoa </conf-loc>
<publisher-loc><![CDATA[João Pessoa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UFPB]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RATIER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rodrigo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Da expectativa à realidade]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Nova Escola]]></source>
<year>2018</year>
<edition>309</edition>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ROCHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nathália Fernandes Egito]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Base Nacional Comum Curricular e Micropolítica: analisando os fios condutores]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[João Pessoa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal da Paraíba]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RODRIGUES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vivian Aparecida da Cruz]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A Base Nacional Comum Curricular em questão]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Pontifícia Universidade Católica de São Paulo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Arlete Ramos dos]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[NUNES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cláudio Pinto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Reflexões sobre Políticas Públicas Educacionais para o Campo no contexto brasileiro]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Salvador ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edufba]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jane Cláudia da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As construções da BNCC e a questão dos estudos das relações étnico-raciais]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Natal ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tomaz Tadeu da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Documentos de identidade: uma introdução às teorias do currículo]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autêntica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SOUZA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo Crispim Alves de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A questão étnico-racial no campo curricular: uma análise da Base Nacional Comum Curricular]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santo André ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal do ABC,]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
