<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1809-3876</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista e-Curriculum]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[e-Curriculum]]></abbrev-journal-title>
<issn>1809-3876</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Pontifícia Universidade Católica de São Paulo]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1809-38762023000100344</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.23925/1809-3876.2023v21e53489</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Currículo, memória e consciência histórica na formação do sujeito segundo a Base Nacional Comum Curricular]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Curriculum, memory and historical awareness in the formation of the subject according to the Common National Curriculum Base]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Currículo, memoria y conciencia histórica en la formación del sujeto según la Base Nacional Común Curricular]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BALIEIRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luan Tarlau]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[AZEVEDO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mário Luiz Neves de]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Terezinha]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual de Maringá  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual de Maringá  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual de Maringá  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<volume>21</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1809-38762023000100344&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1809-38762023000100344&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1809-38762023000100344&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo  Neste artigo, objetivamos realizar uma reflexão a respeito da constituição de sujeito norteada pela Base Nacional Comum Curricular (BNCC), focalizando questões as quais nos permitem analisar os conceitos de currículo, memória e história, com base nas teorias críticas de Le Goff (1990), Silva (1998), Libâneo (2012), Martins (2019), dentre outros autores. Metodologicamente, optamos por uma abordagem qualitativa por meio de revisão bibliográfica e estudo documental. Nosso questionamento principal é: em que medida a constituição de sujeito promulgada pela BNCC converge, verdadeiramente, com uma formação emancipatória e reflexiva? A nosso ver, os conceitos ora apresentados são fundamentais para a formação de um sujeito situado historicamente no seu tempo, portanto, um cidadão.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract  In this article, we aim to carry out a reflection on the constitution of subject guided by the Common National Curriculum Base (BNCC), focusing on issues that allow us to analyze the concepts of curriculum, memory and history, based on the critical theories of Le Goff (1990), Silva (1998), Libâneo (2012), Martins (2019), among others authors. Methodologically, we opted for a qualitative approach through bibliographic review and documentary study. Our main question is: to what extent does the constitution of subject promulgated by BNCC truly converge with an emancipatory and reflective formation? In our view, the concepts presented here are fundamental to the formation of a subject historically situated in his time, therefore a citizen.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen  En este artículo, nuestro objetivo era realizar una reflexión acerca de la constitución de sujeto guiada por la Base Nacional Común Curricular (BNCC), enfocando cuestiones las cuales nos permiten analizar los conceptos de currículo, memoria e historia, con base en las teorías críticas de Le Goff (1990), Silva (1998), Libâneo (2012), Martins (2019), entre otros autores. Metodológicamente, optamos por un enfoque cualitativo por medio de revisión bibliográfica y estudio documental. Nuestro cuestionamiento principal es: ¿en qué medida la constitución de sujeto promulgada por la BNCC converge, verdaderamente, con una formación emancipatoria y reflexiva? A nuestro juicio, los conceptos que ahora se presentan son fundamentales para la formación de un sujeto situado históricamente en su tiempo, es decir, un ciudadano.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Base Nacional comum curricular]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[sujeito]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[memória]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[história]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[National Common Curriculum Base]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[subject]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[memory]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[history]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Base Nacional Común Curricular]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[sujeto]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[memoria]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[historia]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aguiar]]></surname>
<given-names><![CDATA[Márcia Angela da Silva]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Relato da resistência à instituição da BNCC pelo Conselho Nacional de Educação mediante pedido de vista e declarações de votos]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Aguiar]]></surname>
<given-names><![CDATA[Márcia Angela da Silva]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Dourado]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz Fernandes]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A BNCC na contramão do PNE 2014-2024: avaliação e perspectivas]]></source>
<year>2018</year>
<page-range>8-25</page-range><publisher-loc><![CDATA[Recife ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Anpae]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Azevedo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mário Luiz Neves de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Formação docente e o campo educacional: políticas, regulações e processos]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Oliveira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Dalila Andrade]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Vieira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lívia Fraga]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Trabalho na Educação Básica: a condição docente em sete Estados]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fino Traço Editora]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Azevedo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mário Luiz Neves de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Igualdade e equidade: qual é a medida da justiça social?]]></article-title>
<source><![CDATA[Avaliação (Campinas)]]></source>
<year>2013</year>
<volume>18</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>129-50</page-range><publisher-loc><![CDATA[Sorocaba ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Brasil. Conselho Nacional de Educação. Câmara da Educação Básica</collab>
<source><![CDATA[Parecer CNE/CEB nº 7, de 7 de abril de 2010. Diretrizes Curriculares Nacionais Gerais para a Educação Básica]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CNE/CEB]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Brasil. Conselho Nacional de Educação. Conselho Pleno</collab>
<source><![CDATA[Resolução CNE/CP nº 4, de 17 de dezembro de 2018. Institui a Base Nacional Comum Curricular na Etapa do Ensino Médio]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CNE/CP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Brasil</collab>
<source><![CDATA[Constituição da República Federativa do Brasil]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presidência da República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Brasil</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 4.024, de 20 de dezembro de 1961. Fixa as diretrizes e bases da educação nacional]]></source>
<year>1961</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presidência da República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Brasil</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 5.692, de 11 de agosto de 1971. Fixa diretrizes e bases para o ensino de 1° e 2º graus, e dá outras providências]]></source>
<year>1996</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presidência da República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Brasil</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 9.394, de 20 de dezembro de 1996. Estabelece as diretrizes e bases da educação nacional]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presidência da República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Brasil. Ministério da Educação</collab>
<source><![CDATA[Base Nacional Comum Curricular]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Brasil. Ministério da Educação. Conselho Nacional de Educação. Conselho Pleno</collab>
<source><![CDATA[Parecer CNE/CP nº 15, de 2017. Base Nacional Comum Curricular (BNCC)]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC/CNE/CP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Brasil. Ministério da Educação. Conselho Nacional de Educação. Conselho Pleno</collab>
<source><![CDATA[Resolução CNE/CP nº 2, de 22 de dezembro de 2017. Institui e orienta a implantação da Base Nacional Comum Curricular]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC/CNE/CP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Brasil</collab>
<source><![CDATA[Parecer nº 853, de 12 de novembro de 1971, do CFE. Núcleo-comum para os currículos do ensino de 1º e 2º graus. A doutrina do currículo na Lei 5.692]]></source>
<year>1971</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Documenta nº 132]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Brasil</collab>
<source><![CDATA[Plano Nacional de Educação 2014-2024: Lei nº 13.005, de 25 de junho de 2014]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições Câmara]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Felgueiras]]></surname>
<given-names><![CDATA[Margarida Louro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A história da educação na relação com os saberes histórico e pedagógico]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Educação]]></source>
<year>2008</year>
<volume>13</volume>
<numero>39</numero>
<issue>39</issue>
<page-range>483-501</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="">
<source><![CDATA[HISTÓRIA GLOBAL MEDIEVAL E A DESCOLONIZAÇÃO DO ENSINO DE HISTÓRIA]]></source>
<year>2020</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Japiassu]]></surname>
<given-names><![CDATA[Hilton]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O mito da neutralidade científica]]></source>
<year>1975</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imago]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jurash]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ivanise]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Análise discursiva da BNCC: construção ou (des)construção da educação escolar pública brasileira?]]></source>
<year>2018</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Le Goff]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jacques]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História e memória]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora da Unicamp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Libâneo]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Carlos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O dualismo perverso da escola pública brasileira: escola do conhecimento para os ricos, escola do acolhimento social para os pobres]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação e Pesquisa]]></source>
<year>2012</year>
<volume>38</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>13-28</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Luchese]]></surname>
<given-names><![CDATA[Terciane Ângela]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Modos de fazer História da Educação: pensando a operação historiográfica em temas regionais]]></article-title>
<source><![CDATA[História da Educação]]></source>
<year>2014</year>
<volume>18</volume>
<numero>43</numero>
<issue>43</issue>
<page-range>145-61</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Martins]]></surname>
<given-names><![CDATA[Estevão C. de Rezende]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[História, historiografia e pesquisa em educação histórica]]></article-title>
<source><![CDATA[Educar em Revista]]></source>
<year>2019</year>
<volume>35</volume>
<numero>74</numero>
<issue>74</issue>
<page-range>17-33</page-range><publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Mello]]></surname>
<given-names><![CDATA[Guiomar Namo de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Currículo na educação básica do Brasil: concepções políticas]]></source>
<year>2014</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Mendes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claudinei Magno Magre]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A importância da pesquisa de fontes para os estudos históricos]]></article-title>
<source><![CDATA[Acta Scientiarum. Education]]></source>
<year>2011</year>
<volume>33</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>205-9</page-range><publisher-loc><![CDATA[Maringá ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Oliveira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Dalila A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Das políticas de governo à política de Estado: reflexões sobre a atual agenda educacional brasileira]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação &amp; Sociedade]]></source>
<year>2011</year>
<volume>32</volume>
<numero>115</numero>
<issue>115</issue>
<page-range>323-37</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Oliveira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Terezinha]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A produção científica no Brasil: possibilidade do seu diálogo com a formação da pessoa e do bem comum]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Porto]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cristiane]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Flávia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Tonnetti]]></surname>
<given-names><![CDATA[Flávio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Fronteiras e interfaces da comunicação científica]]></source>
<year>2016</year>
<page-range>33-52</page-range><publisher-loc><![CDATA[Salvador ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edufba]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Romano]]></surname>
<given-names><![CDATA[Roberto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Contra o abuso da ética e da moral]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação &amp; Sociedade]]></source>
<year>2001</year>
<volume>XXII</volume>
<numero>76</numero>
<issue>76</issue>
<page-range>94-105</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mônica Ribeiro da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Currículo, ensino médio e BNCC: um cenário de disputas]]></article-title>
<source><![CDATA[Retratos da Escola]]></source>
<year>2015</year>
<volume>9</volume>
<numero>17</numero>
<issue>17</issue>
<page-range>367-79</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tomaz Tadeu]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Currículo e identidade social: territórios contestados]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tomaz Tadeu]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Alienígenas na sala de aula: uma introdução aos estudos culturais em educação]]></source>
<year>1998</year>
<edition>2</edition>
<page-range>190-207</page-range><publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
