<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1809-4309</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Práxis Educativa]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Práxis Educativa]]></abbrev-journal-title>
<issn>1809-4309</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Programa de Pós-Graduação em Educação - Ponta Grossa  ]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1809-43092021000100205</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.5212/praxeduc.v.16.16319.007</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Um movimento pedagógico e o pedagógico em movimento: as vertentes Freireanas da comunicação e da radiodifusão comunitária]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A pedagogical movement and the pedagogic in movement: Freirean strands of communication and community broadcasting]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Un movimiento pedagógico y el pedagógico en movimiento: las ramas Freireanas de la comunicación y de la radiodifusión comunitaria]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cocco]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ricardo]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Caimi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Flávia Eloisa]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Santa Maria (UFSM) Campus Frederico Westphalen ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade de Passo Fundo  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<volume>16</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1809-43092021000100205&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1809-43092021000100205&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1809-43092021000100205&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo: O foco deste estudo recai sobre os movimentos de comunicação alternativos de caráter popular, especificamente os denominados Radiodifusão Comunitária. Tomando como estratégia metodológica a pesquisa bibliográfica, teve-se o objetivo de analisar as contribuições do pensamento educacional de Paulo Freire para a formulação de uma proposta de comunicação potencialmente mais horizontal e participativa no Brasil e na América Latina. Com base na obra de Paulo Freire e em autores do campo da comunicação, destaca-se como principais contribuições Freireanas: a ideia de que comunicar, informar e educar são elementos indissociáveis nos processos de comunicação social; a denúncia acerca das práticas bancárias na educação e na comunicação; o enfrentamento do monopólio da palavra e o encorajamento para que todos/as possam fazer ouvir a sua voz; a premissa de que a inteligibilidade do mundo se constitui na interação homem-mundo; e, por fim, o caráter dialógico da comunicação humana como força motriz de uma proposta de mídia mais democrática.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract: The focus of this study is about alternative popular communication movements, specifically those called Community Broadcasting. Taking the bibliographic research as a methodological strategy, the objective was to analyze the contributions of Paulo Freire&#8217;s educational thinking to the formulation of a potentially more horizontal and participatory communication proposal in Brazil and Latin America. Based on the work of Paulo Freire and authors in the field of communication, the following are the main Freirean contributions: the idea that communicating, informing and educating are inseparable elements in social communication; the complaint about banking practices in education and communication; facing the monopoly of the word and encouraging everyone to make their voice heard; the premise that the intelligibility of the world is constituted in the human-world interaction ; and, finally, the dialogical character of human communication as the driving force of a more democratic media proposal.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen: El foco de este estudio recae sobre los movimientos de la comunicación alternativos de carácter popular, específicamente los denominados Radiodifusión Comunitaria. Tomando como estrategia metodológica la pesquisa bibliográfica, se tuvo el objetivo de analizar las contribuciones del pensamiento educacional de Paulo Freire para la formulación de una propuesta de comunicación potencialmente más horizontal y participativa en el Brasil y en América Latina. Con base en la obra de Paulo Freire y en autores del campo de la comunicación, se destacan como principales contribuciones Freireanas: la idea de que comunicar, informar y educar son elementos inseparables en los procesos de comunicación social; la denuncia acerca de las prácticas bancarias en la educación y en la comunicación; el enfrentamiento del monopolio de la palabra y el incentivo para que todos/as puedan hacer oír su voz; la premisa de que la inteligibilidad del mundo se constituye en la interacción hombre-mundo y, por fin, el carácter dialógico de la comunicación humana como la fuerza motriz de una propuesta de media más democrática.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Radiodifusão Comunitária]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Comunicação]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Paulo Freire]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Community Broadcasting]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Communication]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Paulo Freire]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Radiodifusión Comunitaria]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Comunicación]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Paulo Freire]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL.</collab>
<source><![CDATA[Lei Nº 9.612, de 19 de fevereiro de 1998]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BROCK]]></surname>
<given-names><![CDATA[N.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MALERBA]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Um ar mais livre?: Uma breve abordagem comparativa da situação legal das Rádios Comunitárias na Europa e América do Sul.]]></article-title>
<source><![CDATA[Anais]]></source>
<year>2013</year>
<page-range>1-17</page-range><publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UFPR - Ncep]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BURGOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Paulo Freire e as teorias da comunicação]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BURINI]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MOURA]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. J. R. de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[AFFINI]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O papel das emissoras educativas no Brasil em tempo de eleições]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista de Educação, Cultura e Comunicação]]></source>
<year>2011</year>
<volume>2</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>41-51</page-range><publisher-loc><![CDATA[Lorena, São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[COGO]]></surname>
<given-names><![CDATA[D. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Da comunicação rural aos estudos de audiência: influências da obra de Paulo Freire no ensino e na pesquisa em comunicação social]]></article-title>
<source><![CDATA[Rastros Revista do Núcleo de Estudos em Comunicação]]></source>
<year>1999</year>
<volume>1</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>29-36</page-range><publisher-loc><![CDATA[Joinville ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FIORI]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Aprender a dizer sua palavra (Prefácio)]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pedagogia do oprimido]]></source>
<year>2017</year>
<edition>64</edition>
<page-range>6-15</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro/São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Extensão ou comunicação?]]></source>
<year>1977</year>
<volume>13</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pedagogia da indignação: cartas pedagógicas e outros escritos]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora da UNESP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pedagogia do oprimido]]></source>
<year>2017</year>
<edition>64</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro/São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GUIMARÃES]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educar com a mídia: Novos diálogos sobre educação]]></source>
<year>2011</year>
<edition>3</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GIRARDI]]></surname>
<given-names><![CDATA[I.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[JACOBUS]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Para fazer Rádio Comunitária com &#8220;C&#8221; maiúsculo]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Revolução de Ideias]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KAPLÚN]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El comunicador popular]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[Quito ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CIESPAL]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KAPLÚN]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Una pedagogía de la comunicación]]></source>
<year>1998</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones de La Torre]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KAPLÚN]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Processos educativos e canais de comunicação]]></article-title>
<source><![CDATA[Comunicação &amp; Educação]]></source>
<year>1999</year>
<month>a</month>
<numero>14</numero>
<issue>14</issue>
<page-range>68-75</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KAPLÚN]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Producción de programas de Radio: El guión - la realización]]></source>
<year>1999</year>
<month>b</month>
<publisher-loc><![CDATA[Quito ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CIESPAL]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LAHNI]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Rádio Comunitária autêntica e Educação para a cidadani]]></article-title>
<source><![CDATA[Comunicação &amp; Informação]]></source>
<year>2008</year>
<volume>11</volume>
<numero>9</numero>
<issue>9</issue>
<page-range>32-43</page-range><publisher-loc><![CDATA[Goiânia ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MACHADO]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MAGRI]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MASAGÃO]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Rádios livres: a reforma agrária no ar]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Brasiliense]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MALERBA]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Rádios Comunitárias no limite: Crise na política e disputa pelo comum na era da convergência midiática. 2016.]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MARTÍN-BARBERO]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Globalización y multiculturalidad: notas para una agenda de investigación]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[MORANA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Nuevas perspectivas desde/sobre América Latina: el desafío de los estudios culturales]]></source>
<year>2000</year>
<page-range>17-27</page-range><publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cuarto Próprio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MEDITSCH]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FARACO]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O pensamento de Paulo Freire sobre jornalismo e mídia]]></article-title>
<source><![CDATA[Intercom: Revista Brasileira de Ciências da Comunicação]]></source>
<year>2003</year>
<volume>26</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>25-246</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PERUZZO]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Comunicação comunitária e Educação para a cidadania]]></article-title>
<source><![CDATA[Comunicação &amp; Informação]]></source>
<year>1999</year>
<volume>2</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>205-28</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PERUZZO]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Comunicação nos movimentos populares: a participação na construção da cidadania]]></source>
<year>2004</year>
<edition>3</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PERUZZO]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Conceitos de comunicação popular, alternativa e comunitária revisitados. Reelaborações no setor]]></article-title>
<source><![CDATA[Palabra Clave]]></source>
<year>2008</year>
<volume>11</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>367-79</page-range><publisher-loc><![CDATA[Cundinamarca ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PERUZZO]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. M. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ideias de Paulo Freire aplicadas à comunicação popular e comunitária]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Famecos: mídia, cultura e tecnologia, Porto Alegre]]></source>
<year>2017</year>
<volume>24</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>1-16</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RICCORDI]]></surname>
<given-names><![CDATA[P. de T.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Poder público e comunicação comunitária]]></source>
<year>2000</year>
<conf-name><![CDATA[ SIMPÓSIO DE RÁDIO E CIDADANIA NA AMÉRICA LATINA]]></conf-name>
<conf-date>1., 2000</conf-date>
<conf-loc>São Paulo </conf-loc>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[FELAFACS e Oboré]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. R. P. dos.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Das rádios livres às rádios comunitárias: aspectos históricos]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Tuiuti]]></source>
<year>2014</year>
<numero>48</numero>
<issue>48</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ciência e Cultura]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VIGIL]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. I. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[¿Qué hace comunitaria a una radio comunitaria?]]></article-title>
<source><![CDATA[Chasqui: Revista Latinoamericana de Comunicación]]></source>
<year>1995</year>
<numero>52</numero>
<issue>52</issue>
<page-range>51-4</page-range><publisher-loc><![CDATA[Quito ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VIGIL]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. I. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Manual urgente para radialistas apaixonados]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paulinas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
