<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1981-416x</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Diálogo Educacional]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. Diálogo Educ.]]></abbrev-journal-title>
<issn>1981-416x</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Pontifícia Universidade Católica do Paraná (PUCPR)]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1981-416x2019000401484</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.7213/1981-416x.19.063.ds08</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[&#8220;O segredo é a oralidade&#8221;: práticas educativas na Irmandade da Boa Morte]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[&#8220;The secret is orality&#8221;: educational practices in the Irmandade da Boa Morte]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[&#8220;El secreto es la oralidade&#8221;: prácticas educativas en la Irmandade da Boa Morte]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lima]]></surname>
<given-names><![CDATA[Solyane Silveira]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Recôncavo da Bahia  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Cachoeira BA]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2019</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>10</month>
<year>2019</year>
</pub-date>
<volume>19</volume>
<numero>63</numero>
<fpage>1484</fpage>
<lpage>1500</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1981-416x2019000401484&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1981-416x2019000401484&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1981-416x2019000401484&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo O presente artigo tem como objetivo analisar as práticas educativas na Irmandade da Boa Morte a partir do uso da história oral, problematizando questões relativas ao comportamento e a conduta das irmãs mais antigas em relação as mais novas, no tocante a transmissão dos costumes. O interesse pela educação de mulheres na Irmandade surgiu a partir da observação da existência de poucos trabalhos sobre essa temática, especialmente, por ser uma forma de educação que não acontece no ambiente escolar, mas dentro das tradições e costumes de uma instituição religiosa. Estabelecendo-se assim, um elo entre gênero, educação e religião. Utilizou-se o conceito de práticas educativas, nesse caso, não escolares. E se estabeleceu questionamentos entre às relações de poder e de status, bem como, entre as tensões que estas engendram. Quanto ao procedimento metodológico, utilizou-se a história oral. O texto foi organizado em três seções, além da introdução e das considerações finais. Na primeira, discutiu-se sobre o significado das irmandades e a educação que acontece no seu interior. Em seguida, discorreu-se sobre a Irmandade da Boa Morte. E, por fim, a partir das entrevistas realizadas, analisaram-se as práticas educativas nessa instituição, verificando a presença de uma educação alicerçada na hierarquia, na disciplina e difundida através das gerações.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract This article aims to analyze educational practices in the Irmandade da Boa Morte from the use of oral history, problematizing questions concerning the behavior and conduct of the older sisters in relation to the younger ones, regarding the transmission of customs. The interest in the education of women in the Brotherhood arose from the observation of the existence of few works on this theme, especially because it is a form of education that does not happen in the school environment, but within the traditions and customs of a religious institution. Thus establishing a link between gender, education and religion. We used the concept of educational practices, in this case, non-school. And questions have been established between the relations of power and status, as well as between the tensions they engender. As for the methodological procedure, the oral history was used. The text was organized in three sections, besides the introduction and the final considerations. The first discussed the meaning of brotherhoods and the education that takes place within them. Then it was discussed about the Irmandade da Boa Morte. And finally, from the interviews conducted, the educational practices in this institution were analyzed, verifying the presence of an education based on hierarchy, discipline and spread through the generations.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen Este artículo tiene como objetivo analizar las prácticas educativas en la Irmandade da Boa Morte a partir del uso de la historia oral, problematizando cuestiones relacionadas con el comportamiento y la conducta de las hermanas mayores en relación con las más jóvenes, en relación con la transmisión de costumbres. El interés en la educación de las mujeres en la Hermandad surgió de la observación de la existencia de pocas obras sobre este tema, especialmente porque es una forma de educación que no ocurre en el ambiente escolar, sino dentro de las tradiciones y costumbres de una institución religiosa. Estableciendo así un vínculo entre género, educación y religión. Utilizamos el concepto de prácticas educativas, en este caso, no escolares. Y se han establecido cuestiones entre las relaciones de poder y estatus, así como entre las tensiones que generan. En cuanto al procedimiento metodológico, se utilizó la historia oral. El texto se organizó en tres secciones, además de la introducción y las consideraciones finales. El primero discutió el significado de las hermandades y la educación que se lleva a cabo dentro de ellas. Luego se discutió sobre la Irmandade da Boa Morte. Y finalmente, a partir de las entrevistas realizadas, se analizaron las prácticas educativas en esta institución, verificando la presencia de una educación basada en la jerarquía, la disciplina y la difusión entre generaciones.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Práticas Educativas]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Irmandade da Boa Morte]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[História Oral]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Educational Practices]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Irmandade da Boa Morte]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Oral History]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Prácticas Educativas]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Irmandade da Boa Morte]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Historia Oral]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[AMADO]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. de M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Usos &amp; abusos da história oral]]></source>
<year>2006</year>
<edition>8</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[FGV]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[AVÉ-LALLEMANT]]></surname>
<given-names><![CDATA[R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Viagem pelo Norte do Brasil]]></source>
<year>1961</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto Nacional do Livro]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BAHIA</collab>
<source><![CDATA[Governo do Estado. Secretaria de Cultura. IPAC. Festa da Boa Morte]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Salvador ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Pedro Calmon]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BARBOSA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Irmandade de Nossa Senhora da Boa Morte: Entre o Aiyê e o Orum]]></article-title>
<collab>BAHIA. Secretaria de Cultura. IPAC</collab>
<source><![CDATA[Festa da Boa Morte]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Salvador ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Pedro Calmon]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRANDÃO]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O que é educação]]></source>
<year>2001</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Brasiliense]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ELIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[N.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SCOTSON]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os estabelecidos e os outsiders. Sociologia das relações de poder a partir de uma pequena comunidade]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Zahar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FONSECA]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. N. de L. e]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Letras, ofícios e bons costumes: civilidade, ordem e sociabilidade na América portuguesa]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autêntica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GOHN]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. da G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação não formal e o educador social: atuação no desenvolvimento de projetos sociais]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GONÇALVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. A. O]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Negros e a educação no Brasil]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[LOPES]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. M. T.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FARIA FILHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[VEIGA]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[500 anos de educação no Brasil]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autêntica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GUERRA FILHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. A. D]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O povo e a guerra: participação popular nas lutas pela Independência na Bahia]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Salvador ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal da Bahia, UFBA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LE GOFF]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[História]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[LE GOFF]]></surname>
<given-names><![CDATA[J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História e Memória]]></source>
<year>2003</year>
<edition>5</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Unicamp]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MACHADO]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. V. N]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Poder feminino e identidade na Irmandade da Boa Morte]]></source>
<year>2013</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[REIS]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A morte é uma festa: ritos fúnebres e revolta popular no Brasil do século XIX]]></source>
<year>1991</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTANA]]></surname>
<given-names><![CDATA[D. de J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Memória, tradição e oralidade: aspectos educacionais na Irmandade da Boa Morte]]></source>
<year>2018</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[THOMPSON]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A voz do passado: História Oral]]></source>
<year>1992</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DONA NENEU]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[[Entrevista cedida a] Djalma de Jesus Santana]]></source>
<year>2017</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DONA BELINHA]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[[Entrevista cedida a] Djalma de Jesus Santana]]></source>
<year>2017</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DONA DALVA]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[[Entrevista cedida a] Djalma de Jesus Santana]]></source>
<year>2017</year>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
