<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1982-7806</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Cadernos de História da Educação]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Cad. Hist. Educ.]]></abbrev-journal-title>
<issn>1982-7806</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[EDUFU - Editora da Universidade Federal de Uberlândia]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1982-78062019000300817</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.14393/che-v18n3-2019-13</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Youth and adult education: A study about the political and pedagogical principles that led to the educational proposal of the Brazilian Movement of Education - MOBRAL (1967-1985)]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Educación de jóvenes y adultos: Um estúdio sobre lós principios políticos y pedagógicos que condujeron la propuesta educativa del Movimiento Brasileño de Alfabetización- MOBRAL (1967-1985)]]></article-title>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Educação de jovens e adultos: um estudo acerca dos princípios políticos e pedagógicos que conduziram a proposta educacional do Movimento Brasileiro de Educação - MOBRAL (1967-1985)]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Prado]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mariana Lemos do]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Quillici Neto]]></surname>
<given-names><![CDATA[Armindo]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Uberlândia  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Uberlândia  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>09</month>
<year>2019</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>09</month>
<year>2019</year>
</pub-date>
<volume>18</volume>
<numero>3</numero>
<fpage>817</fpage>
<lpage>832</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1982-78062019000300817&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1982-78062019000300817&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1982-78062019000300817&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract The Brazilian Literacy Movement (MOBRAL) created during the military regime (1964-1985) by the Brazilian law 5,379 of 12/15/1967, was one of the most extensive and complex adult education program developed in the country. For this study, it was made an elaborated analysis of the political and pedagogical principles, methodologies and ideals that led the main programs of MOBRAL. The emphasis was on functional literacy, by means of bibliographical and documentary research of sources such as the documentation and educational legislation of the period (1967-1985); statutes and basic institutional documents; academic researches; publications of the Ministry of Education and the teaching materials to support MOBRAL. We highlight the work of Arlindo Lopes Corrêa as the founder, manager and representative of MOBRAL, an intellectual who sought to mediate the political and ideological unity of the Movement and legitimize his work before public opinion.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen El Movimiento Brasileño de Alfabetización- MOBRAL creado durante el régimen militar por la Ley n°5.379 de 15/12/1967, se constituyó em uno de lós más extensos y complejos programas de aducación de adultos ya desarrollados em el país. Para la realización de este estúdio se elaboro uma análisis de los principios políticos, pedagógicos, metodologias e ideales que condujeron los principales programas Del MOBRAL, com énfasis en la Alfabetización funcional, a través de la investigación bibliográfica y documental de fuentes como: la documentación y legislación educativa del período(1967-1985); Estatutos y Documento Básico de la Fundación; investigaciones acadêmicas; las publicaciones del MEC y los materiales didáticos del MOBRAL. Destacamos el trabajo de Arlindo Lopes Corrêa como idealizador, gestor y representante del MOBRAL, um intelectual que buscó mediar la unidad política e ideológica de la instituición y legitimar su trabajo ante la opinión pública.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo O Movimento Brasileiro de Educação - MOBRAL criado durante o Regime Militar (1964-1985), pela Lei n°5.379 de 15/12/1967, se constituiu em um dos mais extensos e complexos programas de educação de adultos já desenvolvidos no país. Para realização deste estudo foi elaborada uma análise dos princípios políticos, pedagógicos, metodologias e ideais que conduziram os principais programas do MOBRAL, com ênfase na Alfabetização Funcional, por meio da pesquisa bibliográfica e documental de fontes como: a documentação e legislação educacional do período (1967-1985); Estatutos e Documento Básico da Fundação; pesquisas acadêmicas; as publicações do MEC e os materiais didáticos do MOBRAL. Destacamos o trabalho de Arlindo Lopes Corrêa como idealizador, gestor e representante do MOBRAL, um intelectual que buscou mediar a unidade política e ideológica da instituição e legitimar seu trabalho perante a opinião pública.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="en"><![CDATA[MOBRAL]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Functional literacy]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Political and pedagogical principles]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[MOBRAL]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Alfabetización funcional]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Principios políticos y pedagógicos]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[MOBRAL]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Alfabetização Funcional]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Princípios políticos e pedagógicos]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALMEIDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CORSO]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. M]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A educação de jovens e adultos: aspectos históricos e sociais]]></source>
<year>2015</year>
<conf-name><![CDATA[ XII CONGRESSO NACIONAL DE EDUCAÇÃO]]></conf-name>
<conf-loc> </conf-loc>
<page-range>1283-99</page-range><publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Pontifícia Universidade Católica do Paraná - PUC PR]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ARAÚJO]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Carlos Souza]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Do quadro-negro à lousa virtual: técnica, tecnologia e tecnicismo]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[VEIGA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ilma Passos Alencastro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Técnicas de ensino: novos tempos, novas configurações]]></source>
<year>2006</year>
<page-range>13-48</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BEISIEGEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Estado e educação popular]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Líber Livro]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação e Cultura</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 5.379 de 15/12/1967. Prevê sobre a alfabetização funcional e a educação continuada de adolescentes e adultos]]></source>
<year>1973</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Movimento Brasileiro de Alfabetização]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação e Cultura</collab>
<source><![CDATA[Decreto - lei nº 62.484 de 23/03/1968. Aprova o Estatuto da Fundação Movimento Brasileiro de Alfabetização]]></source>
<year>1973</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Movimento Brasileiro de Alfabetização]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<collab>Ministério da Educação e Cultura</collab>
<source><![CDATA[Decreto - lei nº 594 de 27/05/1969. Instituiu a Loteria esportiva federal e dá outras providências]]></source>
<year>1973</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fundação Movimento Brasileiro de Alfabetização]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Ministério da Educação e Cultura. Documento básico de treinamento: Mobral]]></source>
<year>1973</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CORRÊA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Arlindo Lopes]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação de Massa e Ação Comunitária]]></source>
<year>1979</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MOBRAL AGGS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CORRÊA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Arlindo Lopes]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação, esporte, sustentabilidade]]></source>
<year>2009</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CORRÊA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Arlindo Lopes]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[INSS, Ipea, emprego, filme 2012, doping]]></source>
<year>2009</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FÁVERO]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MOTTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação de Jovens e Adultos]]></source>
<year>2015</year>
<edition>1</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[De Petrus et Alii]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERRARO]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. R]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Analfabetismo e níveis de letramento no Brasil: o que dizem os censos]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Educação &amp; Sociedade]]></source>
<year>2002</year>
<volume>23</volume>
<numero>81</numero>
<issue>81</issue>
<page-range>21-47</page-range><publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIRE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pedagogia do oprimido]]></source>
<year>2016</year>
<edition>62</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GAVÃO]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O papel do intelectual na construção do consenso durante a ditadura militar]]></source>
<year>2014</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GERMANO]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Willington]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Estado Militar e Educação no Brasil (1964/1985)]]></source>
<year>2011</year>
<edition>5</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GRAMSCI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os intelectuais e a organização da cultura. Tradução de Carlos Nelson Coutinho]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Círculo do Livro]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GRAMSCI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Concepção dialética da história]]></source>
<year>1981</year>
<edition>4</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GRAMSCI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Cadernos do cárcere, volume 2. Tradução de Carlos Nelson Coutinho]]></source>
<year>2001</year>
<edition>2</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HADDAD]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sérgio]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[DI PIERRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Clara]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Escolarização de Jovens e adultos]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Educação]]></source>
<year>2000</year>
<numero>14</numero>
<issue>14</issue>
<page-range>108-94</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>IBGE</collab>
<source><![CDATA[Censo demográfico 1950-1991]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MENDONÇA]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. N. J]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Movimento brasileiro de alfabetização: subsídios para uma leitura crítica do discurso oficial]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[Goiânia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ed. da Universidade Federal de Goiás]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>MOBRAL</collab>
<source><![CDATA[Sistema MOBRAL]]></source>
<year>1973</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>MOBRAL</collab>
<source><![CDATA[Roteiro do Alfabetizador]]></source>
<year>1973</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Bloch]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>MOBRAL</collab>
<source><![CDATA[Documento Básico]]></source>
<year>1975</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As origens do MOBRAL 1967/1970]]></source>
<year>1989</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto de Estudos Avançados em Educação, Fundação Getúlio Vargas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PAIVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vanilda Pereira]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da educação popular no Brasil: educação popular e educação de adultos]]></source>
<year>2003</year>
<edition>6</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições Loyola]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PUGLIA]]></surname>
<given-names><![CDATA[D. B]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pensamento militar brasileiro e ação política]]></source>
<year>2004</year>
<conf-name><![CDATA[ XVII Encontro Regional de História- O lugar da História]]></conf-name>
<conf-loc> </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SAVIANI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Dermeval]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História das ideias pedagógicas no Brasil]]></source>
<year>2013</year>
<edition>4</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas, SP ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autores Associados]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SPIGOLON]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nima Imaculada]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As noites da ditadura e os dias de utopia... O exílio, a educação e os percursos de Elza freire nos anos de 1964 a 1979]]></source>
<year>2014</year>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
