<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1982-9949</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Reflexão e Ação]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. Reflex.]]></abbrev-journal-title>
<issn>1982-9949</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Editora da Universidade de Santa Cruz do Sul - EDUNISC]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1982-99492013000400200</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.17058/rea.v21i2.3813</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Tecnologias de Informa&#231;&#227;o e comunica&#231;&#227;o (TIC), autoria colaborativa e produ&#231;&#227;o de conhecimento no ensino superior]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Communication and Information Technology (CIT), collaborative authorship and knowledge production in tertiary education]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Tecnología y Comunicación (TIC), autoría colaborativa y producción de conocimiento en la enseñanza superior]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fiss]]></surname>
<given-names><![CDATA[Dóris Maria Luzzardi]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aquino]]></surname>
<given-names><![CDATA[Israel da Silva]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Rio Grande do Sul  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Porto Alegre RS]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Rio Grande do Sul  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Porto Alegre RS]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2013</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2013</year>
</pub-date>
<volume>21</volume>
<numero>2</numero>
<fpage>200</fpage>
<lpage>227</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1982-99492013000400200&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1982-99492013000400200&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1982-99492013000400200&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo Esta pesquisa, desenvolvida no per&#237;odo de 2009 a 2012 junto a licenciandos da Universidade Federal do Rio Grande do Sul, analisa o papel dos Ambientes Virtuais de Aprendizagem como ferramentas de intera&#231;&#227;o e seus efeitos nos processos de produ&#231;&#227;o de conhecimento do p&#250;blico discente desde uma perspectiva de autoria colaborativa. Procura identificar o seu potencial como ferramentas de curr&#237;culo, de aprendizagem e afetivas que possibilitem a constru&#231;&#227;o de rela&#231;&#245;es pedag&#243;gicas qualitativamente diferenciadas. Buscou-se concretizar tais objetivos atrav&#233;s da an&#225;lise de dados gerados por meio de question&#225;rios, contemplando o uso de recursos digitais na trajet&#243;ria acad&#234;mica de licenciandos. Trabalhamos com 28 relatos, confrontando esses dados &#224; matriz te&#243;rica em que figuram Cesar Coll, Luciana de Souza Gracioso, Gustavo S. Saldanha e Jos&#233; Armando Valente. Evidenciou-se que a utiliza&#231;&#227;o de ferramentas como os Ambientes Virtuais de Aprendizagem possibilita a cria&#231;&#227;o de din&#226;micas de aprendizagem outras e novas formas de intera&#231;&#227;o entre os participantes, modificando parcialmente seus processos de aprendizado a partir das possibilidades oferecidas.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract The present article approaches a research developed in the period of 2009-2012 along with licensees from Universidade Federal do Rio Grande do Sul that analyses the role of Virtual Learning Environments as tools of interaction and their effects in the production processes of public knowledge student involved from the perspective of collaborative authorship. It seeks to identify their potential as curriculum, learning and affective tools that enable the construction of qualitatively different relationships. It was sought to achieve these objectives throughout the analysis of the data generated by questionnaires, completing related aspects of the digital resources use in its academic path. We work with 28 selected reports, confronting these data to the theoretical matrix - Cesar Coll, Luciana de Souza Gracioso, Gustavo S. Saldanha and Jos&#233; Armando Valente. This work revealed that the use of other tools as the Virtual Learning Environments enabling the creation of learning dynamics as well as new ways of interaction between the participants modifying partially its learning processes from the offered possibilities.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen Esta investigaci&#243;n, desarrollada en el per&#237;odo 2009-2012 juntos a graduandos de la Universidad Federal de Rio Grande do Sul, examina el papel de Ambientes Virtuales de Aprendizaje como herramientas de interacci&#243;n y sus efectos en los procesos de producci&#243;n de conocimiento del p&#250;blico discente desde una perspectiva de autor&#237;a colaborativa. Trata de identificar su potencial como herramientas del curr&#237;culo, de aprendizaje y afectivas que permitan la construcci&#243;n de las relaciones pedag&#243;gicas cualitativamente diferenciadas. Se busc&#243; estos objetivos a trav&#233;s del an&#225;lisis de los datos generados a trav&#233;s de cuestionarios, contemplando el uso de recursos digitales en la trayectoria acad&#233;mica de los estudiantes. Trabajamos con 28 relatos, confrontando estos datos a la matriz te&#243;rica que figuran Cesar Coll, Luciana Souza Gracioso, Gustavo S. Saldanha y Jos&#233; Armando Valente. Se evidenci&#243; que el uso de herramientas como Ambientes Virtuales de Aprendizaje permite la creaci&#243;n de otras din&#225;micas de aprendizaje y nuevas formas de interacci&#243;n entre los participantes, modificando parcialmente sus procesos de aprendizaje a partir de las posibilidades ofrecidas.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Ambientes Virtuais de Aprendizagem]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Produção de Conhecimento]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[PBWorks]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Virtual Learning Environments]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Knowledge production]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[PBWorks]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Ambientes Virtuales de Aprendizaje]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Producción de Conocimientos]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[PBworks]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="">
<source><![CDATA[]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
