<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1983-2117</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Ensaio Pesquisa em Educação em Ciências ]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Ens. Pesqui. Educ. Ciênc.]]></abbrev-journal-title>
<issn>1983-2117</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal de Minas Gerais]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1983-21172006000200133</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/1983-21172006080205</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[MODELOS E MODELIZAÇÕES NO ENSINO: UM ESTUDO DA CADEIA ALIMENTAR]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Models and modelizations in education: a study of the alimentary chain]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Paz]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alfredo Müllen da]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
<xref ref-type="aff" rid="Aaf"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Abegg]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ilse]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Alves Filho]]></surname>
<given-names><![CDATA[José de Pinho]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
<xref ref-type="aff" rid="Aaf"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Oliveira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vera Lúcia Bahl de]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
<xref ref-type="aff" rid="Aaf"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Santa Catarina Colégio de Aplicação ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Florianópolis SC]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Santa Catarina  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Florianópolis SC]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Santa Catarina Departamento de Física ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Florianópolis SC]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af4">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual de Londrina Departamento de Biologia Geral ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Londrina PR]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af5">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Santa Catarina Programa de Pós-Graduação em Educação Científica e Tecnológica ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Florianópolis SC]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2006</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2006</year>
</pub-date>
<volume>8</volume>
<numero>2</numero>
<fpage>133</fpage>
<lpage>146</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1983-21172006000200133&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1983-21172006000200133&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1983-21172006000200133&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Este trabalho aborda o processo de modeliza&#231;&#227;o no Ensino de Ci&#234;ncias Naturais, mais especificamente no ensino de Biologia. Primeiramente, abordam-se conceitualmente modelos e modeliza&#231;&#245;es no ensino de ci&#234;ncias. Ap&#243;s esse procedimento &#233; apresentado o exemplo de modeliza&#231;&#227;o da cadeia alimentar e, por fim, descreve-se uma situa&#231;&#227;o transcorrida em sala de aula na qual &#233; analisado o processo de ensino aprendizagem, mediado pelos modelos. Para tanto, utilizou-se uma situa&#231;&#227;o did&#225;tica desenvolvida na 4a s&#233;rie do ensino fundamental sobre o tema "cadeia alimentar". Foram utilizados nesse processo de ensino, os modelos e representa&#231;&#245;es apresentadas em livros did&#225;ticos de diferentes s&#233;ries, inclusive dos n&#237;veis m&#233;dio e superior. Como conclus&#245;es, apontamos que os modelos devem ser utilizados como recursos aproximativos e n&#227;o como realidades; como instrumentos de explica&#231;&#227;o e previs&#227;o produzidos com a inten&#231;&#227;o de uma melhor compreens&#227;o dos problemas educativos enfrentados. Nesse processo, &#233; fundamental o papel do professor na implementa&#231;&#227;o das situa&#231;&#245;es de intera&#231;&#227;o e aprendizagem necess&#225;rias.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[This work approaches the process of modelization in the Natural Science Teaching, more specifically in the teaching of Biology. First, models and modelizations in the teaching of sciences are approached conceptually. After, the example of modelization of the alimentary chain is presented and finally, describes a situation occured in classroom in which the process of teaching learning, mediated for the models is analyzed. For in such a way, a didactic situation developed in 4a was used series of basic education on the subject "alimentary chain". They had been used in this process of teaching, the models and representations presented in didactic books of different series, also of the average and superior level. As conclusions we point that the models must be used as aproximativos resources and not as realities. As instruments of explanation and forecast produced with the intention of one better understanding of the faced educative problems. In this process, the paper of the professor is basic, in the implementation of the situations of necessary interaction and learning.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[modelos e modelizações]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[ensino de ciências]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[cadeia alimentar.]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[models and modelization]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[teaching of sciences]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[alimentary chain.]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ASTOLFI]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[DEVELAY]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A didática das ciências]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Papirus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BASSANEZI]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A modelagem matemática]]></article-title>
<source><![CDATA[Dynamis]]></source>
<year></year>
<volume>1</volume>
<numero>7</numero>
<issue>7</issue>
<page-range>55-83</page-range><publisher-loc><![CDATA[Blumenau ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL, Secretaria da Educação Fundamental</collab>
<collab>BRASIL, Secretaria da Educação Fundamental</collab>
<source><![CDATA[Parâmetros Curriculares Nacionais: Ciências Naturias. Secretaria da Educação Fundamental]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC/SEF]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BUNGE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Teoria e realidade]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Perspectiva]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[COSTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[V.R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Por dentro das cadeias alimentares]]></article-title>
<source><![CDATA[Ciência Hoje na Escola]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[COSTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[V.R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A teia da vida]]></article-title>
<source><![CDATA[Ciência Hoje na Escola]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[COSTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[V.R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Jogo da Cadeia]]></article-title>
<source><![CDATA[Ciência Hoje das Crianças]]></source>
<year></year>
<numero>82</numero>
<issue>82</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DELIZOICOV]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ANGOTTI]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Metodologia do ensino de ciências]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FELDMAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CAPOBIANCO]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Action Research in Science Education. ERIC Clearinghouse for Science, Mathematics, and Environmental Education]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FOUREZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Alfabetización Cientifica y Tecnológica: acerca de las finalidades de las enseñanza de las ciencias]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires, Argentina ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Colihue]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GIORDAN]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As origens do saber das concepções dos aprendentes aos conceitos científicos]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Artes Médicas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LOPES]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Bio]]></source>
<year></year>
<volume>Único</volume>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Saraiva]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MARTINAND]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Ensenanza y Aprendizaje de la Modelizacion]]></article-title>
<source><![CDATA[Ensenanza de las Ciencias]]></source>
<year></year>
<volume>4</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>45-50</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PIETROCOLA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Construção e Realidade: o realismo científico de Mário Bunge e o ensino de ciências através de modelos]]></article-title>
<source><![CDATA[Investigações em ensino de Ciências]]></source>
<year></year>
<volume>4</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PINHEIRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Aproximação entre a Ciência do Aluno na Sala de Aula da 1a Série do 2° Grau e a Ciência dos Cientistas: Uma Discussão]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Florianópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UFSC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PINHEIRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[T. F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Modelização de variáveis: uma maneira de caracterizar o papel estruturador da Matemática no conhecimento científico]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[PIETROCOLA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ensino de física: conteúdo, metodologia e epistemologia numa concepção integradora]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Florianópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ed. da UFSC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PINHO ALVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PIETROCOLA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Instrumentação para o Ensino de Física]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Florianópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Laboratório de Ensino a Distância]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>TELECURSO 2000</collab>
<collab>TELECURSO 2000</collab>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Os ajudantes invisíveis]]></article-title>
<source><![CDATA[Biblioteca Virtual do Futuro]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[USP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
