<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1983-2117</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Ensaio Pesquisa em Educação em Ciências]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Ens. Pesqui. Educ. Ciênc.]]></abbrev-journal-title>
<issn>1983-2117</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal de Minas Gerais]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1983-21172020000100325</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/21172020210122</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[ENSINO DE BOTÂNICA E CLASSIFICAÇÃO BIOLÓGICA EM UMA ESCOLA FAMÍLIA AGRÍCOLA: DIÁLOGO DE SABERES NO CAMPO]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[ENSEÑANZA DE LA BOTÁNICA Y CLASIFICACIÓN BIOLÓGICA EN UNA ESCUELA FAMILIAR AGRÍCOLA: DIÁLOGO DE CONOCIMIENTOS EN EL CAMPO]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[TEACHING OF BOTANY AND BIOLOGICAL CLASSIFICATION IN AN FAMILY FARM SCHOOL: KNOWLEDGE DIALOGUE ON FIELD]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[IÊDA TANAN DA]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREIXO]]></surname>
<given-names><![CDATA[ALESSANDRA ALEXANDRE]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual de Feira de Santana  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Novo Horizonte BA]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual de Feira de Santana Departamento de Educação ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Novo Horizonte BA]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2020</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2020</year>
</pub-date>
<volume>22</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1983-21172020000100325&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1983-21172020000100325&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1983-21172020000100325&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[RESUMO: Neste trabalho, buscou-se estabelecer um diálogo de saberes em uma escola do campo, por meio de oficinas que explorassem a diversidade biológica das plantas. Para tanto, realizou-se um levantamento dos conhecimentos prévios de estudantes de uma Escola Família Agrícola sobre as plantas e seus modos de classificação, seguindo uma perspectiva etnobiológica, como meio de promover o diálogo entre o saber tradicional e o científico. O trabalho foi realizado com turmas do 6° e 8° anos do ensino fundamental e teve como suporte teórico-metodológico a pesquisa-ação. Os resultados demonstram que os estudantes têm amplo conhecimento das espécies vegetais que estão em seu cotidiano e utilizam critérios morfológicos e funcionais para categorizá-las. Percebeu-se ainda a significância de oficinas de ciências que abordam aspectos relacionados à classificação biológica, como um instrumento facilitador da aprendizagem de botânica e a valorização dos saberes da comunidade, proporcionando um diálogo entre conhecimento local e científico na escola.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[RESUMEN: En este trabajo, se buscó establecer un diálogo de conocimientos en una escuela rural, a través de talleres que exploraran la diversidad biológica de las plantas. Con este fin, se realizó una encuesta de los conocimientos previos de los estudiantes sobre las plantas y sus modos de clasificación en una Escuela Familiar Agrícola, siguiendo una perspectiva etnobiológica, como un medio para promover el diálogo entre el conocimiento tradicional y el científico. El trabajo se realizó en las clases de sexto y octavo grado de la educación primaria y tuvo como soporte teórico-metodológico la investigación acción. Los resultados muestran que los estudiantes tienen un amplio conocimiento de las especies de plantas que se encuentran en su vida diaria y utilizan criterios morfológicos y funcionales para clasificarlas. También se notó la importancia de los talleres de ciencias que abordan aspectos relacionados con la clasificación biológica como facilitador del aprendizaje botánico y la valorización del conocimiento de la comunidad, proporcionando un diálogo entre el conocimiento local y científico en la escuela.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT: In this paper, we aimed to establish a dialogue of knowledge in a rural school through workshops that explored biological diversity of plants. A survey was carried out aiming to understand the previous knowledge on plants and biological classification modes with students of a Family Farm School. Using Ethnobiology as a theoretical basis, we promote the dialogue between traditional and scientific knowledge. The research was performed with students of 6o and 8o grades. The action-research methods were also used as a support in this research. The results show that students have extensive knowledge of different species of plants that are in their daily lives. The research also shows that the students use morphological and functional criteria to categorize plants. In addition, the research has evidenced the significance of science workshops that address aspects related to biological classification as a tool for learning botany and the valorization of community knowledge, providing a dialogue between local and scientific knowledge at school.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Escola Família Agrícola]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Etnobotânica]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Conhecimento científico]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Conhecimento local]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Escuela Familiar Agrícola]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Etnobotánica]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Conocimiento científico]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Conocimiento local]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Family Farm School]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Ethnobotany]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Scientific knowledge]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Local knowledge]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANDRADE]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Classificação biológica: uma experiência pedagógica junto a estudantes de um curso de formação intercultural de educadores indígenas]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista SBEnBIO]]></source>
<year>2014</year>
<volume>7</volume>
<page-range>6392-402</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ARAÚJO]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[F SOBRINHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O bioma caatinga no entendimento dos alunos da rede pública de ensino da cidade de Sobral, Ceará]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Homem, Espaço e Tempo]]></source>
<year>2009</year>
<volume>3</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BAPTISTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[G. C. S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Importância da demarcação de saberes no ensino de ciências para sociedades tradicionais]]></article-title>
<source><![CDATA[Ciência &amp; Educação]]></source>
<year>2010</year>
<volume>16</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>679-94</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BAPTISTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[G. C. S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A contribuição da etnobiologia para o ensino e a aprendizagem de ciências: estudo de caso em uma escola pública do estado da Bahia]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Salvador ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal da Bahia e Universidade Estadual de Feira de Santana]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BARDIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Análise de conteúdo]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições 70]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BITENCOURT]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MARQUES]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MOURA]]></surname>
<given-names><![CDATA[G. J. B. de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O imaginário sobre a Caatinga representada nos desenhos infantis de estudantes do Nordeste do Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Educação Ambiental (RevBEA)]]></source>
<year>2014</year>
<volume>9</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>254-69</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[COSTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. de O.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[WAIZBORT]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. F]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Concepções de alunos do ensino médio sobre o tema Classificação Biológica]]></article-title>
<source><![CDATA[Investigações em Ensino de ciências]]></source>
<year>2013</year>
<volume>18</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>667-80</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[COSTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. de O]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A classificação biológica nas salas de aula: modelo para um jogo didático]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[EFA]]></surname>
<given-names><![CDATA[VALENTE]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Projeto Político Pedagógico]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Valente ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EFA VALENTE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[F. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A zoologia e a botânica do ensino médio sob uma perspectiva evolutiva: uma alternativa de ensino para o estudo da biodiversidade]]></article-title>
<source><![CDATA[Cadernos de Cultura e Ciência]]></source>
<year>2008</year>
<volume>2</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>58-66</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LETUNIC]]></surname>
<given-names><![CDATA[I.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BORK]]></surname>
<given-names><![CDATA[P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Interactive Tree Of Life (iTOL): an online tool for phylogenetic tree display and annotation]]></article-title>
<source><![CDATA[Bioinformatics]]></source>
<year>2006</year>
<volume>23</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>127-8</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LIMA]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. da A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FREIXO]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Saberes e Sabores do Campo: Relações entre Conhecimentos Científicos e Tradicionais Numa Escola Família Agrícola do Sertão da Bahia]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Metáfora Educacional]]></source>
<year>2012</year>
<volume>13</volume>
<page-range>21-35</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[F. C. de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Avanços nas pesquisas etnobotânicas no Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Acta bot. bras]]></source>
<year>2009</year>
<volume>23</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>590-605</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. F. C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FREIXO]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Contribuições de um herbário escolar para o ensino de ciências no contexto da Educação do Campo]]></article-title>
<source><![CDATA[Ciência &amp; Desenvolvimento-Revista Eletrônica da FAINOR]]></source>
<year>2019</year>
<volume>12</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RODRIGUES]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. de A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PASSADOR Jr]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Etnoconhecimento: uma possibilidade de diálogo para o ensino]]></source>
<year>2010</year>
<conf-name><![CDATA[ FÓRUM DE EDUCAÇÃO E DIVERSIDADE, 4]]></conf-name>
<conf-date>2010</conf-date>
<conf-loc>Tangará da Serra </conf-loc>
<publisher-loc><![CDATA[Tangará da Serra ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UNEMAT]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ROMA]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. N.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MOTOKANE]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. T]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Classificação biológica nos livros didáticos de Biologia do ensino Médio]]></source>
<year>2007</year>
<conf-name><![CDATA[ ENCONTRO NACIONAL DE PESQUISA EM ENSINO DE CIÊNCIAS, 6]]></conf-name>
<conf-date>2007</conf-date>
<conf-loc>Florianópolis </conf-loc>
<publisher-loc><![CDATA[Florianópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[ABRAPEC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SHAW]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[The Integrated Taxonomic Information System]]></source>
<year>2004</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SOUSA]]></surname>
<given-names><![CDATA[D. K. C. de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FREIXO]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sistemas de classificação intuitiva como possibilidade para o ensino de diversidade animal no contexto da educação do campo]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira De Pesquisa Em Educação Em Ciências]]></source>
<year>2020</year>
<volume>20</volume>
<page-range>193-220</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SOUSA]]></surname>
<given-names><![CDATA[D. K. C. de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[I. T. da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Bichos e plantas que conhecemos! Trabalhando biodiversidade e classificação]]></source>
<year>2017</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. H. da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação do Campo e Pedagogia da Alternância: a experiência brasileira]]></article-title>
<source><![CDATA[Sísifo. Revista de Ciências da Educação]]></source>
<year>2008</year>
<volume>5</volume>
<page-range>105-12</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TEIXEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. L. da S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. P. dos S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FREIXO]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A Caatinga em imagens: representações de estudantes de dois contextos socioculturais da Bahia]]></article-title>
<source><![CDATA[Rev. educ. PUC-Camp]]></source>
<year>2018</year>
<volume>23</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>455-70</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TEIXEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. M. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FREIXO]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação do campo e memória de velhos: navegando entre o passado e o presente]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Contrapontos]]></source>
<year>2011</year>
<volume>11</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>14-23</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>THE</collab>
<source><![CDATA[THE Plant List]]></source>
<year>2013</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TRIPP]]></surname>
<given-names><![CDATA[D]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Pesquisa-ação: uma introdução metodológica]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação e Pesquisa]]></source>
<year>2005</year>
<volume>31</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>443-66</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VERGUTZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CAVALCANTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. O. H]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[As aprendizagens na Pedagogia da Alternância e na Educação do Campo]]></article-title>
<source><![CDATA[Reflexão e Ação]]></source>
<year>2014</year>
<volume>22</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>371-90</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[URSI]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ensino de Botânica: conhecimento e encantamento na educação científica]]></article-title>
<source><![CDATA[Estudos Avançados]]></source>
<year>2018</year>
<volume>32</volume>
<numero>94</numero>
<issue>94</issue>
<page-range>7-24</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
