<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2178-2679</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Práxis Educacional]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Práx. Educ.]]></abbrev-journal-title>
<issn>2178-2679</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Estadual do Sudoeste da Bahia]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2178-26792021000200137</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.22481/praxisedu.v17i45.8339</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[O HABITAR DO ENSINAR E DO APRENDER EM TEMPOS DE PANDEMIA E A VIRTUALIDADE DE UMA EDUCAÇÃO OnLIFE]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[THE TEACHING AND LEARNING DWELLING IN PANDEMIC TIMES AND THE VIRTUALITY OF AN OnLIFE EDUCATION]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[HABITAR DE ENSEÑAR Y APRENDER EN TIEMPOS DE PANDEMIA Y LA VIRTUALIDAD DE LA EDUCACIÓN OnLIFE]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Schlemmer]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Oliveira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lisiane Cézar]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Menezes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Janaina]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade do Vale dos Sinos  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade do Vale dos Sinos  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidade do Vale dos Sinos  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>04</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>04</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<volume>17</volume>
<numero>45</numero>
<fpage>137</fpage>
<lpage>161</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2178-26792021000200137&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2178-26792021000200137&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2178-26792021000200137&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo: O artigo apresenta uma pesquisa qualitativa, que se apropria do método cartográfico de pesquisa-intervenção para compreender rastros presentes nos contextos educacionais (educação básica, superior e pós-graduação) em tempos de pandemia. Problematiza o habitar do ensinar e do aprender na constituição de redes de conhecimento e de formação que articulam, a partir da pesquisa, a educação em diferentes níveis e a extensão. O objetivo é identificar pistas que possibilitem cocriar uma proposta de Educação OnLIFE, numa perspectiva ecossistêmica. Compreendemos o conceito de rede como o movimento conectivo que forma o social, sendo este composto por diferentes entidades biológicas, físicas e digitais (humanas e não humanas), que por atos conectivos vão tecendo essa rede. Dessa forma, nunca fica totalmente claro quem está atuando/agindo. O ato conectivo se dá no encontro operatório que pode acontecer no espaço geográfico e no espaço digital, de forma síncrona e assíncrona, por presenças plurais, nos hibridismos, onde ecologias diversas (inteligências humanas e não humanas) operam em rede. Essa compreensão traz em si, a superação de uma teoria da ação dualista (sujeito/objeto) e de centralidades (ora no conteúdo, no professor ou no estudante). A rede é então, o que emerge em atos conectivos transorgânicos, produto dos agenciamentos entre humanos e não humanos, que atuam mutuamente, conectando inteligências diversas, promovendo assim, a transubstanciação. Isso contribui para a superação de uma visão de mundo antropocêntrica, sujeitocêntrica e tecnocêntrica. Como resultado apresentamos pistas que permitem atualizar a virtualidade de uma Educação OnLIFE transubstanciada, enquanto ecossistema de inovação na educação.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract: The article presents qualitative research that appropriates the cartographic method of intervention-research to understand the traces present in the educational contexts ( K-12, Higher and Postgraduate Education), in pandemic times. It problematizes the teaching and learning dwelling in the constitution of knowledge and development networks that articulate, from research, education at different levels. The objective is to identify clues that make it possible to cocreate an OnLIFE Education proposal, from an ecosystem perspective. We understand the concept of the network as the connective movement that forms the social, which is composed of different biological, physical and digital entities (human and non-human), which through connective acts weave this network. Thus, it is never completely clear who is acting.The connective act occurs in the operational encounter and this can take place both in geographic space, as in digital, synchronously or asynchronously, by plural presences, in hybridities, where intelligent ecologies operate (human and non-human intelligences) in network. This understanding brings the overcoming of a dualistic theory of action, sometimes content/teacher/student-centered. The network is then what emerges from the trans organic connective acts, product of the agency between human and non-human actors, who act mutually, connecting diverse intelligences, thus promoting transubstantiation. That contributes to overcoming an anthropocentric, subject-centric and technocentric worldview. As a result, we present some clues that allow updating the virtuality of a transubstantiated OnLIFE Education, as an ecosystem of innovation in education.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen: El artículo presenta una investigación cualitativa, que se apropia del método cartográfico de investigación-intervención para comprender las huellas presentes en contextos educativos (educación básica, educación superior y posgrado) en tiempos de pandemia. Se vuelve problemático el hábito de enseñar y aprender en la constitución de redes de conocimiento y formación que articulan la educación en diferentes niveles y extensión. Objetivando identificar pistas que permitan co-crear una propuesta de Educación OnLIFE, en una perspectiva ecosistémica. Entendemos el concepto de red como el movimiento conectivo que forma lo social, que está compuesto por diferentes entidades biológicas, físicas y digitales, que a través de actos conectivos tejen esta red. Por lo tanto, nunca está completamente claro quién está actuando. El acto conectivo se da en el encuentro operativo que puede suceder en el espacio geográfico y digital, de manera (a)sincrónica, a través de presencias plurales, en hibridaciones, donde diversas ecologías (inteligencias, humanas y no humanas) operan en red. Esta comprensión trae consigo la superación de una teoría dualista (sujeto/objeto) y centralidades (a veces en el contenido, ahora en el profesor o ahora en el alumno). La red es, por tanto, lo que emerge en los actos conectivos transorgánicos, producto de la agencia entre humanos y no humanos, que actúan mutuamente, conectando diversas inteligencias, promoviendo así la transubstanciación. Esto contribuye a superar una cosmovisión antropocéntrica, centrada en el sujeto y tecnocéntrica. Como resultado, presentamos pisats que permiten actualizar la virtualidad de una Educación OnLIFE transubstanciada, como ecosistema de innovación en educación.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Ecossistema]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação OnLIFE]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[pandemia]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Ecosystem]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[OnLIFE Education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[pandemic]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Ecosistema]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Educación OnLIFE]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[pandemia]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALVAREZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Johnny]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PASSOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Cartografar é habitar um território existencial.]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[KASTRUP]]></surname>
<given-names><![CDATA[Virgínia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PASSOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ESCÓSSIA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Liliana da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pista do método da cartografia: pesquisa-intervenção e produção de subjetividade.]]></source>
<year>2015</year>
<page-range>131-49</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sulina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BARROS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Letícia de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BARROS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Elizabeth]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O problema da análise em pesquisa cartográfica]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[PASSOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Virgínia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TEDESCO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sílvia.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pista do método da cartografia: a experiência da pesquisa e o plano comum.]]></source>
<year>2016</year>
<volume>2</volume>
<page-range>175-202</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sulina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CASTELLS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Manuel.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A sociedade em rede: a era da informação, economia, sociedade e cultura.]]></source>
<year>2013</year>
<edition>6</edition>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DESCARTES]]></surname>
<given-names><![CDATA[René.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Discurso do Método]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Wmf Martins Fontes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DELEUZE]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GUATTARI]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Guerra Neto]]></surname>
<given-names><![CDATA[Aurélio]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Costa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Célia Pinto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Mil platôs: capitalismo e esquizofrenia.]]></source>
<year>1995</year>
<volume>1</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[34]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DI FELICE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Massimo.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[As redes digitais vistas a partir de uma perspectiva reticular.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista do Instituto Humanitas Unisinos On-Line]]></source>
<year>2011</year>
<page-range>24-9</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Leopoldo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DI FELICE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Massimo.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Entrevista com Massimo Di Felice. Eduardo Felipe Weinhardt Pires.]]></article-title>
<source><![CDATA[Teccogs: Revista Digital de Tecnologias Cognitivas]]></source>
<year>2016</year>
<numero>13</numero>
<issue>13</issue>
<page-range>7-19</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[TIDD | PUC-SP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DI FELICE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Massimo.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Net-ativismo: da ação social para o ato conectivo.]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paulus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DI FELICE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Massimo.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Paisagens po&#769;s-urbanas: o fim da experie&#770;ncia urbana e as formas comunicativas do habitar.]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Sa&#771;o Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Annablume]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FLORIDI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luciano]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[The OnLIFEe manifesto: Being human in a hyperconnected era.]]></source>
<year>2015</year>
<month>a</month>
<publisher-loc><![CDATA[London ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Springer Open]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FLORIDI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luciano.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Introduction.]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[FLORIDI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luciano]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[The Onlife Manifesto: Being Human in a Hyperconnected Era.]]></source>
<year>2015</year>
<month>b</month>
<page-range>1-3</page-range><publisher-name><![CDATA[Springer Open]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GUATTARI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Felix]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ROLNIK]]></surname>
<given-names><![CDATA[Suely]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Micropolíticas: cartografias do desejo.]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis, RJ ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HARAWAY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Donna]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Staying with the trouble: Sympoiesis, String Figures, Multispecies Muddles.]]></source>
<year>2014</year>
<conf-name><![CDATA[ Research-creation working group think-tank event]]></conf-name>
<conf-loc>Edmonton, Canadá </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HARAWAY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Donna.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Anthropocene, Capitalocene, Chthulhucene. Entrevista por Martha Kenney.]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[DAVIS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Heather]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TURPIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Etienne]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Art in the Anthropocene: Encounters Among Aesthetics, Politics, Environment and Epistemology.]]></source>
<year>2015</year>
<page-range>255-70</page-range><publisher-loc><![CDATA[London ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Open Humanities Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HARAWAY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Donna.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Staying with the trouble: making kin in the Chthulucene.]]></source>
<year>2016</year>
<month>a</month>
<publisher-loc><![CDATA[Durham; Londres ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Duke University Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HARAWAY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Donna]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Antropoceno, capitaloceno, plantationoceno, chthuluceno: fazendo parentes.]]></article-title>
<source><![CDATA[ClimaCom Cultura Científica]]></source>
<year>2016</year>
<month>b</month>
<volume>3</volume>
<numero>5</numero>
<issue>5</issue>
<page-range>139-46</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KASTRUP]]></surname>
<given-names><![CDATA[Virgínia.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Aprendizagem, Arte e Invenção]]></article-title>
<source><![CDATA[Psicologia em Estudo]]></source>
<year>2001</year>
<volume>6</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>17-27</page-range><publisher-loc><![CDATA[Maringá ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KASTRUP]]></surname>
<given-names><![CDATA[Virgínia.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O funcionamento da atenção no trabalho do cartógrafo.]]></article-title>
<source><![CDATA[Psicologia &amp; Sociedade]]></source>
<year>2007</year>
<volume>19</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>15-22</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KASTRUP]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vírgínia.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A cognição contemporânea e a aprendizagem inventiva.]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[KASTRUP]]></surname>
<given-names><![CDATA[Virgínia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TEDESCO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Silvia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PASSOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Políticas da Cognição]]></source>
<year>2015</year>
<page-range>91-110</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sulina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LATOUR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Bruno]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Reagregando o Social: uma introdução à teoria do Ator-Rede]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Salvador ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDUFBA/EDUSC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LATOUR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Bruno.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Onde Aterrar? Como se orientar politicamente no Antropoceno]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Bazar do Tempo,]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LÉVY]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pierre]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Cibercultura]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[34]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MORIN.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edgar]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Introdução ao pensamento complexo]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sulina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MOREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[José António]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Por um novo conceito e paradigma de educação digital OnLIFE.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista UFG]]></source>
<year>2020</year>
<volume>20</volume>
<numero>26</numero>
<issue>26</issue>
<page-range>1-35</page-range><publisher-loc><![CDATA[Goiânia ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lisiane Cézar de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MOREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[José]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Aprendendo em Rede &#8220;na&#8221; e &#8220;com&#8221; a Cidade: diálogos entre Portugal e Brasil]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Educaonline]]></source>
<year>2021</year>
<volume>15</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>77-96</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OKADA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alexandra]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[OKADA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Saburo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Novos Paradigmas na Educação Online com a Aprendizagem Aberta]]></source>
<year>2007</year>
<conf-name><![CDATA[ VCONFERÊNCIA INTERNACIONAL DE TIC NA EDUCAÇÃO - CHALLENGES 2007]]></conf-name>
<conf-date>2007</conf-date>
<conf-loc>Braga </conf-loc>
<page-range>1-11</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PAPERT]]></surname>
<given-names><![CDATA[Seymour.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A máquina das crianças: repensando a escola na era da informática.]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Artes Médicas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PAPERT]]></surname>
<given-names><![CDATA[Seymour.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Mindstorms: Children, Computers and Powerful Ideas]]></source>
<year>1980</year>
<publisher-loc><![CDATA[New York ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Basic Books]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PINTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alvaro Vieira]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O conceito de tecnologia]]></source>
<year>2005</year>
<volume>I</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cantroponto]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Gamificação em espaços de convivência híbridos e multimodais: design e cognição em discussão.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista da FAEEBA - Educação e Contemporaneidade]]></source>
<year>2014</year>
<volume>23</volume>
<numero>42</numero>
<issue>42</issue>
<page-range>73-89</page-range><publisher-loc><![CDATA[Salvador ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Mídia social em contexto de hibridismo e multimodalidade: o percurso da experiência na formação de mestres e doutores.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Diálogo Educacional]]></source>
<year>2015</year>
<volume>15</volume>
<numero>45</numero>
<issue>45</issue>
<page-range>399-421</page-range><publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MORETTI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gaia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BACKES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luciana]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Spazi di convivenza ibrida e multimodale: ipotesi e sfide per l&#8217;apprendimento]]></article-title>
<source><![CDATA[QWERTY - Rivista Interdisciplinare di tecnologia, cultura e formazione]]></source>
<year>2015</year>
<volume>10</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>78-91</page-range><publisher-loc><![CDATA[Roma ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BACKES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luciana]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LA ROCCA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fábio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[L&#8217;Espace de coexistence hybride, multimodal, pervasif et ubiquitaire: le quotidien de l&#8217;éducation à la citoyenneté]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação Unisinos (Online)]]></source>
<year>2016</year>
<volume>20</volume>
<page-range>297-306</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Games e Gamificação: uma alternativa aos modelos de EaD]]></article-title>
<source><![CDATA[RIED. Revista Iberoamericana de Educación a Distancia]]></source>
<year>2016</year>
<volume>19</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>107-24</page-range><publisher-loc><![CDATA[Madri ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MOREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[José António]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Modalidade da Pós-Graduação Stricto Sensu em discussão: dos modelos de EaD aos ecossistemas de inovação num contexto híbrido e multimodal]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação Unisinos]]></source>
<year>2019</year>
<volume>23</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>689-708</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Leopoldo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Dossiê: Educação em Contextos Híbridos e Multimodais.]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação Unisinos]]></source>
<year>2019</year>
<volume>23</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>602-8</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Leopoldo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ecossistemas de Inovação na Educação na cultura híbrida e multimodal]]></article-title>
<source><![CDATA[Relatório de pesquisa como professora visitante sênior na Universidade Aberta de Portugal - UAb-PT, referente ao Edital Nº 01/2019 - Programa Institucional de Internacionalização - CAPES-PrInt - Processo Seletivo de Bolsas - 2019/1]]></source>
<year>2020</year>
<month>a</month>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B38">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A cidade como espaço de aprendizagem: games e gamificação na constituição de Espaços de Convivência Híbridos, Multimodais, Pervasivos e Ubíquos para o desenvolvimento da Cidadania]]></article-title>
<source><![CDATA[Relatório de pesquisa, referente ao Edital: UNIVERSAL MCTI/CNPq No 01/2016. Número do Processo: 425903/2016-8]]></source>
<year>2020</year>
<month>b</month>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B39">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[KERSCH]]></surname>
<given-names><![CDATA[Dorotéia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lisiane Cézar de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Formação de professores-pesquisadores em contexto híbrido e multimodal: desafios da docência no stricto sensu]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Tecnologias na Educação]]></source>
<year>2020</year>
<volume>33</volume>
<numero>Edição Temática XIV</numero>
<issue>Edição Temática XIV</issue>
<page-range>1-23</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B40">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[FELICE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Massimo Di]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SERRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ilka Márcia Ribeiro de Souza]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação OnLIFE: a dimensão ecológica das arquiteturas digitais de aprendizagem]]></article-title>
<source><![CDATA[Educar em Revista]]></source>
<year>2020</year>
<volume>36</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B41">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SCHLEMMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[DI FELICE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Massimo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A qualidade ecológica das interações em plataformas digitais na educação]]></article-title>
<source><![CDATA[RELATEC Revista Latinoamericana de Tecnología Educativa]]></source>
<year>2020</year>
<volume>19</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>207-22</page-range><publisher-loc><![CDATA[Badajoz ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B42">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SERRES]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Polegarzinha]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Bertrand Brasil]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B43">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PASSOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[KASTRUP]]></surname>
<given-names><![CDATA[Virgínia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ESCÓSSIA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Liliana da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pistas do Método da Cartografia - Pesquisa: intervenção e produção de subjetividade.]]></source>
<year>2015</year>
<volume>1</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sulina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B44">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PASSOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[KASTRUP]]></surname>
<given-names><![CDATA[Virgínia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[TEDESCO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Silvia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pistas do Método da Cartografia: A experiência da pesquisa e o plano comum.]]></source>
<year>2016</year>
<volume>2</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sulina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B45">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PASSOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BARROS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Regina Benevides de.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A cartografia como método de pesquisa-intervenção]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[PASSOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[KASTRUP]]></surname>
<given-names><![CDATA[Virgínia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ESCÓSSIA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Liliana da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pista do método da cartografia: pesquisa-intervenção e produção de subjetividade.]]></source>
<year>2015</year>
<volume>1</volume>
<edition>4</edition>
<page-range>17-31</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sulina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B46">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RODRIGUES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Heliana de Barros Conde]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Analisar]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[FONSECA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tania Galli]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[NASCIMENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Lívia do]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MARASCHIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cleci]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Pesquisar na Diferença: um abecedário]]></source>
<year>2012</year>
<page-range>39</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sulina]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
