<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2236-3459</journal-id>
<journal-title><![CDATA[História da Educação]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Hist. Educ.]]></abbrev-journal-title>
<issn>2236-3459</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Associação Sul-Rio-Grandense de Pesquisadores em História da Educação]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2236-34592024000100419</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.1590/2236-3459/131804</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[A escola de alunos marinheiros de lisboa: admissão, organizaçao e funcionamento]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[La Escola de Alunos Marinheiros de Lisboa: admisíon, organizacíon y funcionamiento]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The Escola de Alunos Marinheiros de Lisboa: admission, organization and operation]]></article-title>
<article-title xml:lang="fr"><![CDATA[L'Escola de Alunos Marinheiros de Lisboa: admission, organisation et fonctionnement]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lima]]></surname>
<given-names><![CDATA[Solyane Silveira]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Recôncavo da Bahia (UFRB)  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Cruz das Almas BA]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<volume>28</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2236-34592024000100419&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2236-34592024000100419&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2236-34592024000100419&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo O objetivo deste artigo é investigar e discutir a importância da Escola de Alunos Marinheiros de Lisboa, uma instituição militar, para formação e profissionalização de crianças pobres e desvalidas, nos afazeres de marinheiro em terras lusitanas. Para tanto, o artigo organiza-se em três partes: A primeira analisa os antecedentes da criação da Escola de Alunos Marinheiros por meio do panorama histórico da Casa Pia, importante instituição assistencial portuguesa. A segunda trata do recrutamento de aprendizes de marinheiro em Portugal e, por fim, a terceira descreve a organização e o funcionamento da Escola de Alunos Marinheiros de Lisboa a partir dos seus regulamentos. O resultado da investigação permitiu-nos concluir que a proposta educativa desta instituição oportunizava a inclusão social por intermédio da formação profissional e das práticas de assistência pelo trabalho como solução para a pobreza e o abandono no século XIX.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen El objetivo de este artículo es investigar y discutir la importancia de la Escola de Alunos Marinheiros de Lisboa, una institución militar, para la formación y profesionalización de niños pobres y desfavorecidos, en las funciones de un marinero en tierras portuguesas. Para ello, el artículo se organiza en tres partes: La primera analiza los antecedentes de la creación de la Escola de Alunos Marinheiros a través del panorama histórico de Casa Pia, importante institución asistencial portuguesa. El segundo trata de la contratación de aprendices de marinero en Portugal y, por último, el tercero describe la organización y funcionamiento de la Escola de Alunos Marinheiros de Lisboa en base a su reglamento. El resultado de la investigación permitió concluir que la propuesta educativa de esta institución brindó oportunidades de inclusión social a través de la formación profesional y prácticas de cuidado a través del trabajo como solución a la pobreza y el abandono en el siglo XIX.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract The purpose of this article is to investigate and discuss the importance of the Escola de Alunos Marinheiros de Lisboa, a military institution, for the training and professionalization of poor and underprivileged children, in the duties of a sailor in Portuguese lands. To this end, the article is organized into three parts: The first analyzes the antecedents of the creation of the Escola de Alunos Marinheiros through the historical panorama of Casa Pia, an important Portuguese assistance institution. The second deals with the recruitment of sailor apprentices in Portugal and, finally, the third describes the organization and functioning of the Escola de Alunos Marinheiros de Lisboa based on its regulations. The result of the investigation allowed us to conclude that the educational proposal of this institution provided opportunities for social inclusion through professional training and care practices through work as a solution to poverty and abandonment in the 19th century.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="fr"><p><![CDATA[Résumé Le but de cet article est d'enquêter et de discuter de l'importance de l'Escola de Alunos Marinheiros de Lisboa, une institution militaire, pour la formation et la professionnalisation des enfants pauvres et défavorisés, dans les fonctions de marin en terres portugaises. À cette fin, l'article est organisé en trois parties: La première analyse les antécédents de la création de l'Escola de Alunos Marinheiros à travers le panorama historique de Casa Pia, une importante institution d'assistance portugaise. Le deuxième traite du recrutement des apprentis marins au Portugal et, enfin, le troisième décrit l'organisation et le fonctionnement de l'Escola de Alunos Marinheiros de Lisboa sur la base de son règlement. Le résultat de l'enquête nous a permis de conclure que la proposition éducative de cette institution offrait des opportunités d'inclusion sociale à travers la formation professionnelle et les pratiques de soins par le travail comme solution à la pauvreté et à l'abandon au XIXe siècle.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Escola]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Marinheiro]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Lisboa]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Portugal]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Escuela]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Marinero]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Lisboa]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Portugal]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[School]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Sailor]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Lisbon]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Portugal]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[Ecole]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[Marin]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[Lisbonne]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[Portugal]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALMEIDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fortunato de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História das instituições em Portugal]]></source>
<year>1903</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALMEIDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Bento Ferreira de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Relatório acerca da Escola de Alunos Marinheiros do Porto]]></source>
<year>1892</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprensa Nacional]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ARIÈS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Philippe]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da Criança e da Família]]></source>
<year>1981</year>
<edition>2</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[LTC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CAMINHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Caetano Rodrigues]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Breve notícia sobre a Escola de Alunos Marinheiros]]></source>
<year>1892</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprensa Nacional]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ELIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Norbert]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O processo civilizador: uma história dos costumes]]></source>
<year>1994</year>
<volume>1</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Jorge Zahar Editor]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ELIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Norbert]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Escritos &amp; Ensaios]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Jorge Zahar Ed]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ELIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Norbert]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SCOTSON]]></surname>
<given-names><![CDATA[John L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os estabelecidos e os outsiders. Sociologia das relações de poder a partir de uma pequena comunidade]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Jorge Zahar Editor]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LIMA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Solyane Silveira]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Recrutá-los jovens: a formação de aprendizes marinheiros em Sergipe e Lisboa (1868 -1905)]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Aracaju ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDISE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MARGIOCHI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco Simões]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A Real Casa Pia de Lisboa (1780-185): Notícia da sua fundação]]></source>
<year>1895</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Thipografia Portuense]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MARTINS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ernesto Candeias]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A problemática socio-educativa da proteção e da reeducação dos menores delinquentes e inadaptados entre 1871-1962]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Ciencias Humanas, Universidade Católica Portuguesa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RIBEIRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Silvestre]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História dos estabelecimentos científicos, literários e artísticos de Portugal nos sucessivos reinados da monarquia]]></source>
<year>1871</year>
<volume>19</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Academia Real das Ciências]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nuno Valdez dos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Setecentos anos de estudos navais em Portugal]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-name><![CDATA[Academia de Marinha de Lisboa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Manoel Dias da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O Colégio dos Órfãos de São Caetano]]></source>
<year>1892</year>
<publisher-name><![CDATA[Coimbra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TEODORO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Manuela Rute Martins de Passos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O ensino militar português oitocentista: recruta e formação dos oficiais do Exército e da Armada]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Nova de Lisboa, Faculdade de Ciências Sociais e Humanas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[THOMPSON]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edward P]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A formação da classe operária inglesa]]></source>
<year>1987</year>
<volume>1</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VEIGA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cynthia Greive]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[História da Educação Social: Um campo de investigação para a História da Educação]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[PESSANHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eurize Caldas]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GATTI JUNIOR]]></surname>
<given-names><![CDATA[Décio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Tempo de cidade, lugar de escola: História, ensino e cultura escolar em &#8220;escolas exemplares&#8221;]]></source>
<year>2012</year>
<page-range>17-37</page-range><publisher-loc><![CDATA[Uberlândia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDUFU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VEIGA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cynthia Greive]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Infância e Modernidade: Ações, saberes e sujeitos]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[FARIA FILHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luciano Mendes]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A infância e sua educação: Materiais, práticas e representações (Portugal e Brasil)]]></source>
<year>2004</year>
<page-range>35-82</page-range><publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autêntica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Ministério da Marinha</collab>
<source><![CDATA[Informação sobre a Escola Naval]]></source>
<year>1877</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Arquivo geral da Marinha</collab>
<source><![CDATA[Escola de Alunos Marinheiros]]></source>
<year>1910</year>
<numero>298</numero>
<issue>298</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Arquivo geral da Marinha</collab>
<source><![CDATA[Casa Pia de Lisboa]]></source>
<year>1908</year>
<numero>103</numero>
<issue>103</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Arquivo geral da Marinha</collab>
<source><![CDATA[Regulamento para as Escolas de Alunos Marinheiros]]></source>
<year>1886</year>
<numero>297</numero>
<issue>297</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Carta Lei</collab>
<source><![CDATA[]]></source>
<year>1876</year>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
