<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2238-121X</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Comunicações]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. Comunic.]]></abbrev-journal-title>
<issn>2238-121X</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Metodista de Piracicaba]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2238-121X2017000300149</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.15600/2238-121X/comunicacoes.v24n3p149-170</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[EDUCAÇÃO, JUSTIÇA E CONFIGURAÇÃO SOCIAL NA AMÉRICA PORTUGUESA NO SÉCULO XVII]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[EDUCATION, JUSTICE, AND SOCIAL CONFIGURATION IN PORTUGUESE AMERICA IN THE 17TH CENTURY]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[EDUCACIÓN, JUSTICIA E CONFIGURACIÓN SOCIAL EN AMÉRICA PORTUGUESA EN EL SIGLO XVII]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MONTAGNOLI]]></surname>
<given-names><![CDATA[GILMAR ALVEZ]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[COSTA]]></surname>
<given-names><![CDATA[CÉLIO JUVENAL]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual de Maringá  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Maringá PR]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<aff id="A02">
<institution><![CDATA[,Universidade Metodista de Piracicaba  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Piracicaba SP]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2017</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2017</year>
</pub-date>
<volume>24</volume>
<numero>3</numero>
<fpage>149</fpage>
<lpage>170</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2238-121X2017000300149&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2238-121X2017000300149&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2238-121X2017000300149&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[RESUMO Este artigo tem como objetivo analisar a administra&#231;&#227;o da justi&#231;a na Am&#233;rica portuguesa do s&#233;culo XVII, com base em pressupostos da teoria de Norbert Elias. S&#227;o analisadas, mais especificamente, as Ordena&#231;&#245;es Filipinas, c&#243;digo jur&#237;dico publicado no ano de 1603. Parte-se do entendimento de que as Ordena&#231;&#245;es expressam o esfor&#231;o de controle do Estado sobre os indiv&#237;duos, poss&#237;vel gra&#231;as &#224; monopoliza&#231;&#227;o da viol&#234;ncia f&#237;sica. A an&#225;lise conta com contribui&#231;&#245;es de Bourdieu que possibilitam discutir o lugar do direito na configura&#231;&#227;o social, especialmente no aspecto do &#8220;poder simb&#243;lico&#8221; como instrumento de controle. A norma expressa o anseio de controlar as a&#231;&#245;es humanas, coibindo comportamentos indesejados e motivando pr&#225;ticas tidas como ideais no contexto. Traduz a necessidade de regulamenta&#231;&#227;o das atividades do Estado e, mais especificamente, das a&#231;&#245;es individuais, expressando a constante correspond&#234;ncia entre estrutura social e estrutura do ser individual. Al&#233;m da for&#231;a f&#237;sica, portanto, s&#227;o identificados dispositivos capazes de despertar sentimentos com condi&#231;&#245;es de atuar na internaliza&#231;&#227;o de h&#225;bitos.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT This article aims to analyze the administration of justice in Portuguese America on seventeenth century, based in assumptions of Norbert Elias&#8217;s theory. The Philippine Ordinances, a legal code published in 1603, are analyzed in more detail. It is understood thatthe Ordinances express the effort of control of the State over individuals, possible thanks to the monopolization of physical violence. The analysis has contributions from Bourdieu that make it possible to discuss the place of law in the social configuration, especially in the aspect of &#8220;symbolic power&#8221; as an instrument of control. Therefore, the norm state the desire to control human actions, curbing unwanted behaviors and motivating what is considered ideal practices in this context. It expresses the need to regulate the activities of the State and, more specifically, the individual actions, expressing a constant correspondence between the social and individual structure. In addition to physical strength, devices capable of arousing feelings with conditions to act on the internalization of habits are identified.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[RESUMEN Este art&#237;culo pretende analizar la administraci&#243;n de justicia en Am&#233;rica Portuguesa en el siglo XVII, basada en asunciones de la teor&#237;a de Norbert Elias. Se analizan, m&#225;s espec&#237;ficamente, las Ordenaciones Filipinas, c&#243;digo jur&#237;dico publicado en el a&#241;o 1603. Se parte del entendimiento de que las Ordenaciones expresan el esfuerzo de control del Estado sobre los individuos, posible gracias a la monopolizaci&#243;n de la violencia f&#237;sica. El an&#225;lisis cuenta con contribuciones de Bourdieu que posibilitan discutir el lugar del derecho en la configuraci&#243;n social, especialmente en el aspecto del &#8220;poder simb&#243;lico&#8221; como instrumento de control. La norma expresa el deseo de controlar las acciones humanas, restringir los comportamientos no deseados y la necesidad de regulaci&#243;n de las actividades del Estado, m&#225;s espec&#237;ficamente de las acciones individuales, expresando la constante correspondencia entre estructura social y estructura del ser individual. Adem&#225;s de fuerza f&#237;sica, se perciben dispositivos con capacidad de despertar sentimientos identificados com las condiciones del internalizaci&#243;n de h&#225;bitos.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[EDUCAÇÃO]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[AMÉRICA PORTUGUESA]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[ORDENAÇÕES FILIPINAS]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[PROCESSO CIVILIZADOR]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[EDUCATION]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[PORTUGUESE AMERICA]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[PHILIPPINES ORDINATIONS]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[CIVILIZING PROCESS]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[EDUCACIÓN]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[AMÉRICA PORTUGUESA]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[ORDENACIÓN FILIPINAS]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[PROCESO CIVILIZADOR]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ALMEIDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Candido Mendes de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>codigo Philippino, ou, ordena&#231;&#245;es e leis do reino de Portugal:</strong> recopiladas por mandado d&#8217;El-Rey D. Philippe I]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Typ. do Instituto Philomathico]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BENCI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jorge, S. J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Economia cristã dos senhores no governo dos Escravos]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Grijalbo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BERGER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Peter L]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[LUCKMANN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Thomas]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>a constru&#231;&#227;o social da realidade:</strong> tratado de sociologia do conhecimento]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BOURDIEU]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pierre]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A força do direito: elementos para uma sociologia do campo jurídico]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Tomaz]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fernando]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[o poder simbólico]]></source>
<year></year>
<edition>3. ed</edition>
<page-range>209-54</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Bertrand Brasil]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BRANDÃO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos da Fonseca]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[O controle dos impulsos e das paixões no processo civilizatório de Norbert Elias]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[GEBARA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ademir]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[WOUTERS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cas]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[o controle das emoções]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[João Pessoa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Universitária da UFPB]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CALDAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[María Victoria González de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Nuevas imagenes del santo oficio em Sevilla: el auto de fe]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[ALCALÁ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ángel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[inquisición española y mentalidad inquisitorial]]></source>
<year></year>
<page-range>237-65</page-range><publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ariel]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ELIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Norbert]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[introdução à sociologia]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Martins Fontes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ELIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Norbert]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>o Processo civilizador:</strong> Forma&#231;&#227;o do Estado e Civiliza&#231;&#227;o]]></source>
<year></year>
<volume>2</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ELIAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Norbert]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>o Processo civilizador:</strong> Uma Hist&#243;ria dos Costumes]]></source>
<year></year>
<volume>1</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GOUDSBLOM]]></surname>
<given-names><![CDATA[Johan]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A vergonha: uma dor social]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[GEBARA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ademir]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[WOUTERS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cas]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[o controle das emoções]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[João Pessoa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora universitária da UFPB]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LARA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Silvia Hunold]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Introdução]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[LARA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Silvia Hunold]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>ordena&#231;&#245;es filipinas:</strong> Livro V]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MATTOSO]]></surname>
<given-names><![CDATA[José]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>Hist&#243;ria de Portugal:</strong> no alvorecer da modernidade]]></source>
<year></year>
<volume>3</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Estampa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MONTAGNOLI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gilmar Alves]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>Justi&#231;a e Configura&#231;&#227;o Social:</strong> as Ordena&#231;&#245;es Filipinas como elemento educativo na Am&#233;rica portuguesa (s&#233;culo XVII)]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Maringá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Estadual de Maringá]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[PIRES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ariosvaldo de Campos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>comp&#234;ndio de direito Penal:</strong> Parte Geral]]></source>
<year></year>
<volume>1</volume>
<edition>1. ed</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Forense ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VALIENTE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco Tomás y]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>El derecho Penal de la monarquia absoluta:</strong> siglos XVI-XVII-XVIII]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Tecnos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[WOLKMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio Carlos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<strong>Pluralismo jur&#237;dico:</strong> fundamentos de uma nova cultura do direito]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Alfa-Omega]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[WOLKMER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio Carlos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[fundamentos de História do direito]]></source>
<year></year>
<edition>2. ed</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Del rey]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
