<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2318-1982</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Série-Estudos]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Sér.-Estud.]]></abbrev-journal-title>
<issn>2318-1982</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Católica Dom Bosco]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2318-19822016000300213</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.20435/2318-1982-2016-v.21-n.43(12)</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[A voluntariedade das ações humanas e a educação na Suma Teológica de Tomás de Aquino]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The willingness of human actions and education in the Suma Teol&#243;gica of Tom&#225;s de Aquino]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Oliveira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Terezinha]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Santin]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rafael Henrique]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Estadual de Maringá  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Maringá Paraná]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2016</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2016</year>
</pub-date>
<volume>21</volume>
<numero>43</numero>
<fpage>213</fpage>
<lpage>226</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2318-19822016000300213&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2318-19822016000300213&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2318-19822016000300213&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo Este artigo aborda a relev&#226;ncia da Suma Teol&#243;gica de Tom&#225;s de Aquino (1225-1274) como fonte para o estudo da Hist&#243;ria da Educa&#231;&#227;o Medieval. O objetivo principal &#233; refletir sobre uma das Quest&#245;es (q. 6, I-II) da Suma Teol&#243;gica, intitulada O volunt&#225;rio e o involunt&#225;rio, para destacarmos as contribui&#231;&#245;es do te&#243;logo dominicano para uma compreens&#227;o mais abrangente da forma&#231;&#227;o humana. As an&#225;lises realizadas neste trabalho t&#234;m como pressupostos te&#243;rico-metodol&#243;gicos os princ&#237;pios da Hist&#243;ria Social, expressos principalmente por Marc Bloch (2001). Assim, estudamos nosso objeto considerando as circunst&#226;ncias hist&#243;ricas da sociedade que lhe serviu de atmosfera, de modo que pudemos perceber o compromisso de Tom&#225;s de Aquino com os debates fundamentais de sua &#233;poca. Nesse sentido, destacamos sua atividade como professor em diversas institui&#231;&#245;es universit&#225;rias do Ocidente crist&#227;o, da qual a Suma Teol&#243;gica &#233; resultado direto.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract This article deals with the importance of the Summa Theologica of Thomas Aquinas (1225-1274) as source for the study of the History of Medieval Education. The main objective is to reflect about the Question 6 (six) of the First part of the Second Part of Summa Theologica, whose title is The voluntary and the involuntary, to point the contributions of Dominican theologian for a most comprehensive understanding of the human education. The theoretical principles to do the analyses presented in this article were found in the Social History, expressed by Marc Bloch (2001). Therefore, we studied our objective considering the historical circumstances of the society that served it as atmosphere, so much that we realized the commitment of Thomas Aquinas with the fundamental debates of his time. In this sense, we pointed his work as professor in the university institutions of the Christian West of which the Summa is a direct result. ]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[História da Educação Medieval]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Suma Teológica]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Tomás de Aquino]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[History of Medieval Education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Suma Teológica]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Tomás de Aquino]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BLOCH]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. L. B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Apologia da história, ou, O ofício de historiador]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Jorge Zahar Ed]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CARVALHO]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. S.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<collab>TOMÁS DE AQUINO</collab>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Apresentação]]></article-title>
<collab>TOMÁS DE AQUINO</collab>
<source><![CDATA[A unidade do intelecto contra os averroístas]]></source>
<year></year>
<page-range>9-34</page-range><publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições 70]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CHENU]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. D.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Santo Tomás de Aquino e a Teologia]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Agir Editôra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GUIZOT]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Sétima lição]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[MENDES]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. M. M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<em>Forma&#231;&#227;o do Terceiro Estado as comunas</em>: colet&#226;nea de textos de Fran&#231;ois Guizot, Augustin Thierry, Prosper de Barante]]></source>
<year></year>
<page-range>27-48</page-range><publisher-loc><![CDATA[Maringá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Eduem]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LAUAND]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Tomás de Aquino: vida e pensamento - estudo introdutório geral]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[TOMÁS DE AQUINO]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Verdade e conhecimento]]></source>
<year></year>
<page-range>1-80</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Martins Fontes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LAUAND]]></surname>
<given-names><![CDATA[L. J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Sobre o ensino (De Magistro) - Introdução]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[TOMÁS DE AQUINO]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sobre o ensino (De Magistro), os sete pecados capitais]]></source>
<year></year>
<page-range>3-22</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Martins Fontes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LE GOFF]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os Intelectuais na Idade Média]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[José Olympio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LE GOFF]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Uma longa Idade Média]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LIBERA]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A filosofia medieval]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Jorge Zahar Editor]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[O ambiente citadino e universitário do século XIII: um lócus de conflitos e novos saberes]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[<em>Antiguidade e medievo</em>: olhares hist&#243;rico-filos&#243;ficos da educa&#231;&#227;o]]></source>
<year></year>
<page-range>227-49</page-range><publisher-loc><![CDATA[Maringá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Eduem]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[OLIVEIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[T.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Escolástica]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Mandruvá]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[POLÍBIOS]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade de Brasília]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RUSSELL]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da filosofia ocidental]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Nova Fronteira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TOMÁS DE AQUINO]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Suma Teológica (ST, I-II)]]></source>
<year></year>
<volume>III</volume>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Loyola]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TOMÁS DE AQUINO]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A unidade do intelecto contra os averroístas]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições 70]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TORRELL]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.-P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Iniciação à Santo Tomás de Aquino]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Loyola]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[VERGER]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Universidade]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[LE GOFF]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SCHMITT]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.-C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Dicionário temático do ocidente medieval]]></source>
<year></year>
<volume>II</volume>
<page-range>573-88</page-range><publisher-loc><![CDATA[Bauru ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edusc]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
