<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2318-1982</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Série-Estudos]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Sér.-Estud.]]></abbrev-journal-title>
<issn>2318-1982</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Católica Dom Bosco]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2318-19822024000200089</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.20435/serieestudos.v29i66.1901</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Representatividade africana e afro-brasileira nos currículos da educação básica do estado de Santa Catarina, Brasil]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[African and Afro-Brazilian representation in basic education curriculum in the state of Santa Catarina, Brazil]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Representatión africana y afrobrasileña en los currículos de education básica en el estado de Santa Catarina, Brasil]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Moraes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Kairo Madah da Costa]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Battestin]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cláudia]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Comunitária da Região de Chapecó (UNOCHAPECÓ)  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Chapecó Santa Catarina]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>05</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>05</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<volume>29</volume>
<numero>66</numero>
<fpage>89</fpage>
<lpage>107</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2318-19822024000200089&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2318-19822024000200089&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2318-19822024000200089&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo A escrita deste artigo surge da necessidade de buscar compreender o porquê da invisibilidade e da pouca representatividade das africanidades nos currículos e materiais didáticos da educação básica do Estado de Santa Catarina. O ocultamento da história e da memória da população negra no estado de Santa Catarina contribui para o apagamento social, cultural e político dos povos que lutaram e resistiram aos processos de escravização e colonização sofridos no Brasil. Com uma pesquisa bibliográfica e documental, buscamos observar os desafios e as possibilidades existentes na abordagem da história da cultura afro-brasileira e africana em sala de aula, numa perspectiva plural e antirracista por meio da Lei 10.639/03, dando maior ênfase à aplicação da lei no estado de Santa Catarina. Com este estudo, esperamos fomentar um despertar de consciência social na comunidade escolar pautado no respeito às diferenças e às diversidades, caminhando, assim, para uma educação afrocentrada e antirracista no Estado de Santa Catarina.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract The writing of this article arises from the need to seek to understand the reason for the invisibility and low representation of Africanities in the curricula and teaching materials of basic education in the State of Santa Catarina. The concealment of the history and memory of the black population in the state of Santa Catarina contributes to the social, cultural, and political erasure of the people who fought and resisted the processes of enslavement and colonization suffered in Brazil. With bibliographical and documentary research, we sought to observe the challenges and possibilities that exist in approaching the history of Afro-Brazilian and African culture in the classroom, from a plural and anti-racist perspective through law 10.639/03, placing greater emphasis on the application of the law in Santa Catarina state. With this study, we hope to foster an awakening of social awareness in the school community based on respect for differences and diversities, thus moving towards an Afro-centered and anti-racist education in the State of Santa Catarina.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen La redacción de este artículo surge de la necesidad de buscar comprender el porqué de la invisibilidad y baja representación de las africanidades en los currículos y materiales didácticos de la educación básica en el Estado de Santa Catarina. El ocultamiento de la historia y la memoria de la población negra en el estado de Santa Catarina contribuye al borrado social, cultural y político de quienes lucharon y resistieron los procesos de esclavización y colonización sufridos en Brasil. Con una investigación bibliográfica y documental, buscamos observar los desafios y las posibilidades que existen en el abordaje de la historia de la cultura afrobrasileña y africana en el aula, desde una perspectiva plural y antirracista a través de la ley 10.639/03, poniendo mayor énfasis en la aplicación de la ley en el estado de Santa Catarina. Con este estudio esperamos fomentar un despertar de la conciencia social en la comunidad escolar basada en el respeto a las diferencias y diversidades, avanzando así hacia una educación afrocéntrica y antirracista en el Estado de Santa Catarina.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[africanidades]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[currículo]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[educação básica]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[africanities]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[curriculum]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[basic education]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[africanidades]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[currículo]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[educación básica]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[AKKARI]]></surname>
<given-names><![CDATA[Abdeljalil]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SANTIAGO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mylene Cristina.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A gestão da diversidade cultural no contexto educacional brasileiro]]></article-title>
<source><![CDATA[Revisto Educação em Questão,]]></source>
<year>2010</year>
<volume>38</volume>
<numero>24</numero>
<issue>24</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Natal ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANJOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rafael Sanzio Araújo dos]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CYPRIANO]]></surname>
<given-names><![CDATA[André.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Quilombos, Tradições e Cultura da Resistência.]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Aori Comunicação]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BOLSANELLO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Augusta.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Darwinismo social, eugenia e racismo &#8220;científico&#8221;: sua repercussão na sociedade e na educação brasileira]]></article-title>
<source><![CDATA[Educar em Revista,]]></source>
<year>1996</year>
<numero>12</numero>
<issue>12</issue>
<page-range>153-65</page-range><publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Lei n. 14.759, de 21 de dezembro de 2023. Declara feriado nacional o Dia Nacional de Zumbi e da Consciência Negra]]></source>
<year>2023</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Diário Oficial do União]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Lei n. 11.645, de 10 março de 2008. Altera a Lei no 9.394, de 20 de dezembro de 1996, modificada pela Lei no 10.639, de 9 de janeiro de 2003, que estabelece as diretrizes e bases da educação nacional, para incluir no currículo oficial da rede de ensino a obrigatoriedade da temática &#8220;História e Cultura Afro-Brasileira e Indígena&#8221;]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presidência da República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Lei n. 10.639, de 9 de janeiro de 2003. Altera a Lei n. 9.394, de 20 de dezembro de 1996, que estabelece as diretrizes e bases da educação nacional, para incluir no currículo oficial da Rede de Ensino a obrigatoriedade da temática &#8216;História e Cultura Afro-Brasileira&#8217;, e dá outras providências]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Diário Oficial da União]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CAVALLEIRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eliane dos Santos.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Introdução]]></article-title>
<collab>MEC</collab>
<source><![CDATA[Educação anti-racista: caminhos abertos pela Lei Federal n. 10.639/03]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>11-20</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC; Secretaria de Educação Continuada, Alfabetização e Diversidade]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DOMINGUES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Petrônio José.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Negros de almas brancas? A ideologia do branqueamento no interior da comunidade negra em São Paulo, 1915-1930]]></article-title>
<source><![CDATA[Estudos afro-asiáticos,]]></source>
<year>2002</year>
<volume>24</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<page-range>563-600</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>INSTITUTO BRASILEIRO DE GEOGRAFIA E ESTATÍSTICA [IBGE]</collab>
<source><![CDATA[Características gerais dos domicílios e dos moradores.]]></source>
<year>2022</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[IBGE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LEITE]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ilka Boaventura.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Descendentes de africanos em Santa Catarina: invisibilidade histórica e segregação. Negros no sul do Brasil: invisibilidade e territorialidade]]></source>
<year>1996</year>
<page-range>33-53</page-range><publisher-loc><![CDATA[Florianópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Letras Contemporâneas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MOREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio Flavio Barbosa]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CANDAU]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vera Maria.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação escolar e cultura(s): construindo caminhos]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de Educação,]]></source>
<year>2003</year>
<volume>23</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MUNANGA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Kabengele.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Superando o racismo na Escola]]></source>
<year>2005</year>
<edition>2</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC; Secretaria de Educação Continuada, Alfabetização e Diversidade]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RIBEIRO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mírian Cristina de Moura Garrido.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Escravo, africano, negro e afrodescendente: a representação do negro no contexto pós-abolição e o mercado de materiais didáticos (1997-2012)]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Assis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Estadual Paulista]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[RODRIGUES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nina.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os africanos no Brasil.]]></source>
<year>1977</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Nacional]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ROMERO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Silvio.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da literatura brasileira.]]></source>
<year>1980</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[José Olympio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ROMÃO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jeruse Maria.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A África está em nós: História e Cultura Afro-brasileiras-Africanidades Catarinenses]]></source>
<year>2010</year>
<edition>2</edition>
<publisher-loc><![CDATA[João Pessoa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Grafset]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANT&#8217;ANA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antônio Olímpio de.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[História e Conceitos básicos sobre o Racismo e seus Derivados]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[MUNANGA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Kabengele]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Superando o racismo na Escola]]></source>
<year>2005</year>
<edition>2</edition>
<page-range>39-67</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministério da Educação; Secretaria de Educação Continuada; Alfabetização e Diversidade]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sales Augusto.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A Lei n. 10.639/03 como fruto da luta anti-racista do Movimento Negro]]></article-title>
<collab>MEC</collab>
<source><![CDATA[Educação anti-racista: caminhos abertos pela Lei Federal n. 10.639/03]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>21-37</page-range><publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MEC; Secretaria de Educação Continuada, Alfabetização e Diversidade]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Giselda Shirley]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[SILVA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vandeir José]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GONÇALVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Célia Silva.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação das relações étnico-raciais e a Lei 10.639/03: Uma breve incursão histórica]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Educação in Loco,]]></source>
<year>2021</year>
<volume>2</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>34-55</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rodóvia ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[TEDESCO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Anderson Luiz]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[BATTESTIN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cláudia.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Uma possibilidade decolonial para pensar a constituição do ethos caboclo no Oeste de Santa Catarina]]></article-title>
<source><![CDATA[Práxis Educativa,]]></source>
<year>2022</year>
<volume>17</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Ponta Grossa ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[UCHÔA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Márcia Maria Rodrigues]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[CHAVES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos Alberto Paraguassú]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[PEREIRA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos Eugênio.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Currículo e Culturas: a Educação Antirracista como direito humano]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Teias,]]></source>
<year>2021</year>
<volume>22</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
