<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2318-1982</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Série-Estudos]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Sér.-Estud.]]></abbrev-journal-title>
<issn>2318-1982</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Católica Dom Bosco]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2318-19822024000300159</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.20435/serieestudos.v29i67.1902</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Confluências quilombolas no curso de Pedagogia por meio do filme Aruanda]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Confluences quilombolas in the course of Pedagogy through the film Aruanda]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Confluencias quilombolas en el curso de Pedagogía a través de la película Aruanda]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fábio José Paz]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal Rural do Rio de Janeiro  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Nova Iguaçu Rio de Janeiro]]></addr-line>
<country>Brasil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>09</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>09</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<volume>29</volume>
<numero>67</numero>
<fpage>159</fpage>
<lpage>180</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2318-19822024000300159&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2318-19822024000300159&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2318-19822024000300159&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo Este artigo apresenta as experiências vivenciadas em uma pesquisa de produtividade por meio do filme Aruanda (1960), de Linduarte Noronha, em um curso de Pedagogia, no início do contexto pandêmico de 2020. A partir de uma perspectiva decolonial quilombola e do conceito de confluências, recorremos à metodologia da Análise Criativa como possibilidade de desenvolver, por meios das estéticas audiovisuais, outras epistemologias corpóreas, territoriais e históricas em conexão com os elementos naturais evidenciado na obra fílmica. Para além da ressignificação desses conceitos, compreendemos a necessidade de constituir a formação em Pedagogia a partir dos conhecimentos suscitados por intelectuais negras, em nosso caso, as mulheres quilombolas, bem como a constante necessidade de produzir currículos afrorreferenciados na formação docente e no cotidiano da sala de aula de futuras professoras, para o trabalho pedagógico com as diversidades.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract This article presents the experiences lived in a productivity research through the film Aruanda (1960), by Linduarte Noronha, in a course of Pedagogy, at the beginning of the pandemic context of 2020. From a quilombola decolonial perspective and the concept of confluences, we resorted to Creative Analysis methodology as a possibility to develop, by means of audiovisual aesthetics, other corporeal, territorial and historical epistemologies, in connection with the natural elements evidenced in the filmic work. In addition to the resignification of these concepts, we understand the necessity of building the training in Pedagogy from the knowledge raised by black intellectuals, in our case the quilombola women, as well as the constant need to produce aforereferenced curricula in teachers training and in the daily classroom of future teachers for pedagogical work with diversity.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen Este artículo presenta las experiencias vividas en una investigación de productividad por medio de la película Aruanda (1960), de Linduarte Noronha, en un curso de Pedagogía, al inicio del contexto pandémico de 2020. A partir de una perspectiva decolonial quilombola y del concepto de confluencias, recurrimos a la metodología del Análisis Creativo como posibilidad de desarrollar, por medios de las estéticas audiovisuales, otras epistemologías corpóreas, territoriales e históricas en relación con los elementos naturales evidenciado en la obra fílmica. Además de la resignificación de esos conceptos, comprendemos la necesidad de constituir la formación en Pedagogía a partir de los conocimientos suscitados por intelectuales negros, en nuestro caso las mujeres quilombolas, así como la constante necesidad de producir currículos afrorreferenciados en la formación docente y en el cotidiano del aula de futuras profesoras para el trabajo pedagógico con las diversidades.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[pedagogia quilombola]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[decolonialidade]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[confluências.]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[quilombola Pedagogy]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[decoloniality]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[confluences.]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[pedagogía quilombola]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[decolonialidad]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[confluencias.]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>ARUANDA</collab>
<source><![CDATA[Roteiro e Direção: Linduarte Noronha]]></source>
<year>1960</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[INCE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>ATÉ onde a vista alcança</collab>
<source><![CDATA[Direção e produção: Felipe Peres Calheiro]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[s. l ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[s. n]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BERGALA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alain.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A hipótese cinema]]></article-title>
<source><![CDATA[Pequeno tratado de transmissão do cinema dentro e fora da escola]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Booklink]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BICHARA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marcelo Raphael Rocha.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Luz que veio de Aruanda: mediunidade e sincretismo na umbanda]]></source>
<year>2015</year>
<page-range>125</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal Rural do]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BISPO DOS SANTOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antônio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A terra dá, a terra quer]]></source>
<year>2023</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ubu Editora; Piseagrama]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[CNE. Parecer CNE-CP n. 5, de 28 de abril de 2020]]></article-title>
<source><![CDATA[Reorganização do Calendário Escolar e da possibilidade de cômputo de atividades não presenciais para fins de cumprimento da carga horária mínima anual, em razão da Pandemia da COVID-19]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CNE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Constituição da República Federativa do Brasil]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília, DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presidência da República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>CONAQ</collab>
<source><![CDATA[Violência e impunidade: pelo menos 30 quilombolas foram assassinados nos últimos 10 anos]]></source>
<year>2023</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Conaq]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DUSSEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[Inés.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sobre a precariedade da escola]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[LARROSA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jorge]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Elogio da escola]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autêntica Editora]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[GANGA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Zumba.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Direção: Cacá Diegues]]></article-title>
<source><![CDATA[Roteiro: Carlos Diegues, Leopoldo Serran e Rubem Rocha Filho Baseado no livro &#8220;Ganga Zumba&#8221; de João Felício dos Santos]]></source>
<year>1963</year>
<publisher-loc><![CDATA[s. l ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[s. n]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HOOKS]]></surname>
<given-names><![CDATA[bell.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Borges]]></surname>
<given-names><![CDATA[Stephanie]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Olhares negros: raça e representação]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Elefante]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[KRENAK]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ailton.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ideias para adiar o fim do mundo]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MALDONADO-TORRES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nelson.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sobre la colonialidad del ser: contribuciones al desarrollo de un concepto]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[CASTRO GÓMEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Santiago]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GROSFOGUEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ramón]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El giro decolonial: reflexiones para una diversidad epistémica más allá del capitalismo global]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Siglo del Hombre]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MIGNOLO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Walter.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[El pensamiento decolonial: desprendimientoy apertura - un manifiesto]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[CASTRO-GÓMEZ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Santiago]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[GROSFOGUEL]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ramón.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El giro decolonial: reflexiones para unadiversidad epistémica más allá del capitalismo global]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Siglo del Hombre]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MIGNOLO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Walter.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Oliveira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Solange Ribeiro de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Histórias locais, projetos globais: colonialidade, saberes subalternos e pensamento liminar]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora UFMG]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MIRANDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cláudia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[RIASCOS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fanny Milenna Quiñones]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[ARBOLEDA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jhon Henry.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Pedagogías quilombolas y aprendizajes decoloniales en la dinámica organizacional de las poblaciones negras]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista da ABPN]]></source>
<year>2016</year>
<volume>8</volume>
<numero>18</numero>
<issue>18</issue>
<page-range>25-43</page-range><publisher-loc><![CDATA[Curitiba ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[NASCIMENTO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Beatriz.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O conceito de quilombo e a resistência cultural negra]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[RATTS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alex.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Eu sou atlântica sobre a trajetória de vida de Beatriz Nascimento]]></source>
<year>2005</year>
<page-range>117-25</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto Kuanza]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[QUIJANO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Aníbal.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Colonialidad del poder, eurocentrismo y América Latina]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[LANDER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edgardo.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La colonialidad del saber: eurocentrismo y ciencias sociales - perspectivas latino-americanas]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CLACSO]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>QUILOMBO de Queimadas</collab>
<source><![CDATA[Direção: Kiko Alves]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[s. l ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[s. n]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>QUILOMBOS</collab>
<source><![CDATA[Direção: Cacá Diegues]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Embrafilme]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>SARAVÁ Jongueiro Novo</collab>
<source><![CDATA[Direção: Luciano Santos Dayrell]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[s. l ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[s. n]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Kalunga.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Direção: Rander Rezende]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[s. l ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[s. n]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[UNHA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Preta.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Direção: Luciano Dayrell e Helen Santa Rosa]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[s. l ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[s. n]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[WALSH]]></surname>
<given-names><![CDATA[Catherine.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Interculturalidade crítica e pedagogia decolonial: in-surgir, re-existir e re-viver]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[CANDAU]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vera Maria]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação intercultural na América Latina: entre concepções, tensões e propostas]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[7 Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
