<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2446-9424</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista Internacional de Educação Superior]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. Int. Educ. Super.]]></abbrev-journal-title>
<issn>2446-9424</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Estadual de Campinas Faculdade de Educação Grupo de Estudos e Pesquisas em Educação Superior]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2446-94242022000100203</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.20396/riesup.v8i0.8669158</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[A Ofensiva Neoconservadora Contra as Universidades Federais no Brasil]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[La Ofensiva Neoconservadora Contra las Universidades Federales en Brasil]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The Neo-Conservative Attack on Brazil&#8217;s Federal Universities]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Chaves]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vera Lúcia Jacob]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Araujo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rhoberta Santana de]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Pará  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal da Paraíba  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>00</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<volume>8</volume>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2446-94242022000100203&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2446-94242022000100203&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://educa.fcc.org.br/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2446-94242022000100203&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[RESUMO O artigo analisa a ofensiva contra a autonomia e o financiamento das universidades federais no Brasil, engendrada pelo governo Bolsonaro. O esvaziamento da prática democrática no processo de escolha dos dirigentes e o subfinanciamento crônico, criam uma atmosfera de incertezas nessas instituições. A revisão de literatura; a consulta de fontes primárias (leis, decretos, projetos de lei, site da Câmara dos Deputados) e a consulta aos portais eletrônicos das universidades subsidiaram a elaboração do presente trabalho. Concluiu-se que está em curso um processo de desmonte e de refuncionalização das universidades federais, sedimentado pela radicalização do neoliberalismo e ascensão da pauta neoconservadora.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[RESUMEN El artículo analiza la ofensiva contra la autonomía y financiamiento de las universidades federales en Brasil, engendrada por el gobierno Bolsonaro. El vaciamiento de la práctica democrática en el proceso de elección de los dirigentes y la subfinanciación crónica, provocan una atmósfera de incertidumbre en dichas instituciones. La revisión de la literatura; la consulta de fuentes primarias (leyes, decretos, proyectos de ley, sitio de la Cámara de Diputados) y la consulta en los portales electrónicos de las universidades subvencionaban la elaboración de este trabajo. Se concluyó que se ha puesto en marcha un proceso de desmonte y de refuncionalización de las universidades federales, sedimentado por la radicalización del neoliberalismo y ascenso de la pauta neoconservadora.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[ABSTRACT The paper analyses the offensive against Brazil&#8217;s federal universities autonomy and financing, engendered by Bolsonaro&#8217;s government. The undermining of the democratic practice in the leadership choice process and the chronic underfinancing, create an atmosphere of uncertainty in these institutions. The review of literature; the primary sources (laws, decrees, decree-laws, House of Representatives website) and universities electronic portals consult subsidized the current working procedure. It was concluded that is functioning now a dismounting and refunctionalisation process in federal universities, based on the radicalization of neoliberalism and the rise of the neo-conservative agenda.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Neoconservadorismo]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Universidades federais]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Institutos federais]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Autonomia]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Financiamento]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Neo-conservadurismo]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Universidades federales]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Institutos federales]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Autonomía]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Financiamiento]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Neoconservatism]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Federal universities]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Federal institutes]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Autonomy]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Financing]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[ANTUNES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ricardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O privilégio da servidão: o novo proletariado dos serviços na era digital]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="">
<source><![CDATA[AUTOR]]></source>
<year>2020</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[[Constituição de 1988]. Constituição da República Federativa do Brasil]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Senado Federal]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Lei nº 9.192, de 21 de dezembro de 1995. Altera dispositivos da Lei nº 5.540, de 28 de novembro de 1968, que regulamentam o processo de escolha dos dirigentes universitário]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília- DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presidência da República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Decreto nº 1.916, de 23 de maio de 1996. Regulamenta o processo de escolha dos dirigentes das instituições federais de ensino superior, nos termos da Lei n° 9.192, de 21 de dezembro de 1995]]></source>
<year>1996</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília- DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presidência da República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Decreto nº 6.264, 22 de novembro de 2007. Altera e acresce dispositivos ao do Decreto no1.916, de 23 de maio de 1996, que regulamenta o processo de escolha dos dirigentes de instituições federais de ensino superior, nos termos da Lei no9.192, de 21 de dezembro de 1995, e dá outras providências]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília- DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presidência da República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Emenda Constitucional n° 95, de 15 de dezembro de 2016. Altera o ato de disposições transitórias, para instituir o Novo Regime Fiscal, e dá outras providências]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília- DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Senado Federal]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Medida Provisória n° 914, 24 de dezembro de 2019. Dispõe sobre o processo de escolha dos dirigentes das universidades federais, dos institutos federais e do Colégio Pedro II]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília- DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presidência da República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Medida Provisória n° 979, 9 de junho de 2020. Dispõe sobre a designação de dirigentes pro tempore para as instituições federais de ensino durante o período da emergência de saúde pública de importância internacional decorrente da pandemia da covid-19, de que trata a Lei nº 13.979, de 6 de fevereiro de 2020]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília- DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presidência da República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Projeto de Lei nº 3076 de 02 de junho de 2020. Institui o Programa Universidades e Institutos Empreendedores e Inovadores - Future-se]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília-DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Câmara dos Deputados]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>BRASIL</collab>
<source><![CDATA[Orçamento da União: Execução Orçamentária e Financeira da União (2013-2020)]]></source>
<year>2021</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília-DF ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Câmara dos Deputados]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[BROWN]]></surname>
<given-names><![CDATA[Wendy]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Nas ruínas do neoliberalismo: a ascensão da política antidemocrática no ocidente]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Filosófica Politeia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[CALAIS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Beatriz]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Brasil tem 10 novos bilionários no ranking de 2021]]></source>
<year>2021</year>
<publisher-name><![CDATA[Forbes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[DAMASCENO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Victória]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Mais de 125 milhões de brasileiros sofreram insegurança alimentar na pandemia, diz estudo]]></source>
<year>2021</year>
<publisher-name><![CDATA[Folha de São Paulo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FREITAS]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz Carlos de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A reforma empresarial na educação: nova direita, velhas ideias]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Expressão Popular]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[FERNANDES]]></surname>
<given-names><![CDATA[Florestan]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Capitalismo dependente e classes sociais na América Latina]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Global]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[HARVEY]]></surname>
<given-names><![CDATA[David]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O enigma do capital e as crises do capitalismo]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boitempo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[LEIA a íntegra do discurso de Bolsonaro na cerimônia de posse no congresso]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-name><![CDATA[Folha de São Paulo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LEHER]]></surname>
<given-names><![CDATA[Roberto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educação e neofascismo no governo Bolsonaro]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[REBUÁ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[(Neo) Fascismos e educação: reflexões críticas sobre o avanço conservador no Brasil]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Morula]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MELO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Demian]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O bolsonarismo como fascismo do século XXI]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[REBUÁ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[(Neo) Fascismos e educação: reflexões críticas sobre o avanço conservador no Brasil]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Morula]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[MOURA]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marilu e]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Universidades públicas respondem por mais de 95% da produção científica no Brasil]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-name><![CDATA[Blog, Política Científica e Tecnológica, Reportagens e Artigos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[RELATÓRIO Resumido da Execução Orçamentária. Balanço Orçamentário. Orçamento Fiscal e da Seguridade Social]]></source>
<year>2021</year>
<publisher-name><![CDATA[Tesouro Nacional Transparente: Gov.Br]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>SINDICATO NACIONAL DE DOCENTES DAS INSTITUIÇÕES DE ENSINO SUPERIOR - ANDES</collab>
<source><![CDATA[Dossiê Militarização do governo Bolsonaro e intervenção nas Instituições Federais de Ensino Superior]]></source>
<year>2021</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[SEMERARO]]></surname>
<given-names><![CDATA[Giovanni]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Apresentação]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[REBUÁ]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[(Neo) Fascismos e educação: reflexões críticas sobre o avanço conservador no Brasil]]></source>
<year>2020</year>
<page-range>08-11</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Morula]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
